Skansen Maszyn Parowych w Tarnowskich Górach – część Zabytkowej Kopalni Srebra, zlokalizowana w Tarnowskich Górach przy ul. Szczęść Boże 81 za budynkiem nadszybia szybu „Anioł”. Obejmuje 25 eksponatów nawiązujących do historii tarnogórskiego górnictwa, którego decydującym elementem dynamicznego rozwoju od końca XVIII było wprowadzenie nowoczesnej – jak na owe czasy – techniki parowej.
Skansen został otwarty w 1976 roku wraz z oddaniem do użytku Zabytkowej Kopalni Srebra (wówczas: Zabytkowej Kopalni Rud Srebronośnych) – jednego z fragmentów wyrobisk podziemnych Królewskiej Kopalni Fryderyk (niem. Königliche Friedrichsgrube) obejmujących korytarze, chodniki i sztolnie odwadniające, których łączna długość wynosi ponad 150 km.
W 2014 roku eksponaty zostały odrestaurowane, zaś rok później, podczas Industriady, otwarto dla turystów małą kolejkę skansenową o rozstawie szyn 184 mm (tzw. kolej lilipucia), której trasa liczy ok. 500 metrów.
Eksponaty Lp. Zdjęcie Obiekt Producent Użytkownik Rok budowy Uwagi 01. 200px Zespół prądotwórczy parowy Siemens- Schuckert, Främbs & Freudenberg, Maschinen – Anstalt, Eisengiesserei & Kesselschmiede, Schweidnitz I/Schl Wytwórnia Chemiczna w Krupskim Młynie k/ Tarnowskich Gór 1934 02. 200x200px Maszyna parowa napędzająca ekshaustor (wentylator ssący) w koksowni Donnersmarck Hütte – Zabrze Koksownia “Concordia” w Zabrzu 1900 03. 200px Maszyna parowa tłokowa próżniowa z kołem zamachowym Maschinen – U. Armatur Fabrik Vorm. Klein, Schauzlin & Becker Frankenthal, Pfalz. Zakłady wodociągowe “Staszic” w Reptach Śląskich 1903 04. 200px Maszyna wyciągowa parowa typ – bębnowy L. Fischbach KWK “Śląsk” – Rejon II “Matylda”, Szyb “Maria” 1887 05. 200px Maszyna wyciągowa parowa typ – Köppe Maschinengeselschaft, Bayenthot – Köln KWK “Śląsk” – Rejon II “Matylda”, Szyb “Józef” 1883 06. 200x200px Maszyna parowa wyciągowa typ – Köppe K-7000 Gutehoffnungshütte Sterkrade Kopalnia „Zabrze – Bielszowice” – Ruch Pole Poręba 1907 Zmodernizowana w zakładzie Donnesmarckhütte Hindenburg w roku 1925 07. 200px Silnik parowy tłokowy Polskie Fabryki Maszyn i Wagonów, L. Zieleniewski S.A., Kraków – Lwów – Sanok Zakłady Wodociągowe “Staszic” w Reptach Śląskich 1926 08. 200px Pompa odwadniająca wirnikowa pionowa C.H. Jaeger & Co. Leipzig – Plagwitz ZGH “Orzeł Biały” w Piekarach Śląskich 1926 09. 200px Pompa tłokowa typ – LK 5, 3/4" x 10/40 SCZU Maschinen U. Bohrgerätefabrik, A. Wirth & Co. Erkelenz PKGZ “Sanok” – Kopalnia Strachocina 1951 10. 200px Pompa parowa przyścienna Schwade & Co. Erfurt, Dendsche “Automat”, Dampfpumpenfabrik Zakłady wodociągowe “Staszic” w Reptach Śląskich 1903 11. 200px Pompa parowa tłokowa typ Worthington P.K.G.Z. Sanok 1952 12. 200px Dłutownica typ – PMZ 92 Maschinen Fabrik F. Reitbauer, KUK Hoflieferant, Wien II. Am Tabor 11 PKGZ “Sanok” – Warsztat Grabownica 1914 13. 200x200px Kocioł parowy lokomobilny typ Ln-2 Akcyjna Fabryka Wagonów w Sanoku PKGZ “Sanok” – Warsztat Główny 1910 14. 200px Kocioł parowy stojący systemu Lachapella Fabryka Kotłów Makarewicz w Warszawie Stacja Wodna Herby Nowe 1926 15. 200px Kocioł parowy (walczak) jednopłomieniowy PKGZ “Sanok” 1910 16. 200x200px Parowóz normalnotorowy typ – TKh 12 Lokomotiv Fabrik Krauss Comp. Linz Huta “Świerczewskiego” – Zawadzkie 1910 17. 200px Parowóz wąskotorowy typ – Tyb 4 Henschel & Sohn, Kassel Lokomotywownia Wąskotorowa Mława 1906 18. 200px Parowóz normalnotorowy bezpaleniskowy typ – TKBB Borsig Lokomotiv-Werke GmbH, Berlin – Tegel Elektrociepłownia Wrocław 1917 19. 200px Parowóz wąskotorowy typ – T49 Ryś Pierwsza Fabryka Lokomotyw w Polsce „Fablok” S. A. w Chrzanowie Huta “Zygmunt” w Bytomiu – Łagiewnikach 1947 20. 200px Parowóz wąskotorowy z tendrem typ – Px4 Podolska Wytwórnia Parowozów im. Ordżonikidze PKP Lublin, Parowozownia Karczmiska 1936 21. 200px Parowóz wąskotorowy typ – LAS 49 Fabryka Lokomotyw im. Feliksa Dzierżyńskiego w Chrzanowie Koleje Dojazdowe Bytom 1953 22. 200px Parowóz wąskotorowy typ – T49 Ryś Pierwsza Fabryka Lokomotyw w Polsce „Fablok” S. A. w Chrzanowie Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych Poznań 1950 23. 200px Wagon-cysterna Koleje Dojazdowe Bytom 1884 24. 200px Kolejowy samobieżny żuraw parowy Usines Emile Duray, Belgia Huta „Baildon” w Katowicach 1940 25. 200px Walec drogowy parowy Towarzystwo Akcyjne H. Cegielskiego Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych w Oświęcimiu 1928 Ponadto sprężarka z terenu KWK Michał w Siemianowicach Śląskich, klatka szybowa (szola) z 1976 roku, kamienie graniczne pól okolicznych kopalni rud srebronośnych oraz koło wodne z XVII wieku napędzające młot w kuźnicy, pracujące na rzece Stole, pochodzące ze Strzybnicy.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa Zabytkowej Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach
Kategoria:Kultura w Tarnowskich Górach Kategoria:Skanseny w Polsce