Sok trawienny – wydzielina gruczołów trawiennych wydzielana do przewodu pokarmowego, zawierająca enzymy trawienne oraz inne substancje ułatwiające trawienie pokarmu. Człowiek wydziela około 8–10 litrów soków trawiennych na dobę. Ich wydzielanie jest regulowane hormonalnie oraz poprzez autonomiczny układ nerwowy, bodźcami stymulującymi ich zwiększone wydzielanie są zwykle ucisk ścian narządów przewodu pokarmowego przez przechodzący pokarm (mechanoreceptory) oraz obecność w nim poszczególnych związków chemicznych (chemoreceptory).
Wyróżnia się następujące soki trawienne: +Sok trawiennyWytwarzanieWydzielanieSkładFunkcje i działanieślinaślinianki (gruczoły ślinowe)jama ustnaptialina (amylaza ślinowa), przeciwciała, mukopolisacharydyOdkaża pokarm oraz ułatwia jego przełknięcie.sok żołądkowygruczoły żołądkoweżołądekproteazy (pepsynogen, podpuszczka), lipaza żołądkowa, kwas solny (HCL), śluzTrawi białka oraz niektóre tłuszcze, a dzięki pH ~1 (mocno kwasowe) również odkaża pokarm. Jego wydzielanie stymuluje gastryna, zaś hamuje enterogastron (po przejściu treści pokarmowej do dwunastnicy).sok trzustkowytrzustka dwunastnicaproteazy (trypsynogen, chymotrypsynogen), lipaza trzustkowa, nukleazy, amylaza trzustkowa, wodorowęglanyDzięki jego pH ~8 (lekko zasadowe) możliwa jest aktywacja proenzymów i trawienie pokarmu. Jego wydzielanie jest kontrolowane przez sekretynę i cholecystokininę.żółćwątrobaJedyny sok trawienny niezawierający enzymów trawiennych.Emulguje tłuszcze, ułatwiając ich trawienie lipazie trzustkowej.sok jelitowyenterocytyjelito kręte, jelito czczedisacharydazy (maltaza, sacharaza, laktaza), niektóre nukleazy, aminopeptydazy, karboksypeptydazyKońcowe trawienie białek oraz węglowodanów.
Przypisy
Kategoria:Fizjologia zwierząt Kategoria:Płyny ciała