thumb|250px|Alabastrowy, bezgłowy posąg (wys. 87 cm.) odnaleziony przez Waltera Andrae w trakcie wykopalisk w świątyni bogini Isztar w Aszur, który przedstawiać może Zariquma; zbiory Muzeum Pergamońskiego w Berlinie Zariqum, też Zarriqum (akad. Zāriqum, Zarriqum)hasło zarriqu, The Assyrian Dictionary, tom 21 (Z), The Oriental Institute, Chicago 1961, s. 69. – wysoki dostojnik, który za rządów Szulgiego, Amar-Suena i Szu-Suena, królów z III dynastii z Ur (2113-2005 p.n.e.), zajmował kolejno kilka ważnych urzędów w królewskiej administracji, w tym zarządcy miasta Aszur i zarządcy miasta SuzaHallo W.W., Zāriqum, w: Journal ..., s. 221..

Imię Zariqum wymieniany jest w kilkunastu tekstach pochodzących z Puzrisz-Dagan, Ummy, Aszur, Suzy i GirsuHallo W.W., Zāriqum, w: Journal ..., s. 222-223.. W tekstach tych jego akadyjskie imię Zāriqum (Zarriqum) zapisywane jest Za-rí-qum (dwa teksty z Puzrisz-Dagan), Za-ri-qum (tekst z Aszur) i w formie skróconej Za-rí-iq (teksty z Puzrisz-Dagan, Suzy, Ummy i Girsu). Dokładne znaczenie słowa zarriqum nie jest pewne, ale wydaje się, iż używano go jako określenia osób o dość specyficznym kolorze oczu: zgodnie z The Assyrian Dictionary określać tak miano osoby „o oczach z kolorowymi plamkami” (ang. „with speckled eyes”), a zgodnie z Akkadisches Handwörterbuch osoby „o oczach mieniących się (kolorami)” (niem. „mit schillernden Augen”)hasło z/sarriqu(m), Akkadisches Handwörterbuch, tom 3 (Ṣ-Z), Wiesbaden 1981, s. 1515..

Kariera Zariqum jest jednym z niewielu mezopotamskich dostojników, których karierę jesteśmy w stanie prześledzić w zachowanych dokumentach. Jak zostało już wspomniane, powyżej wzmiankowany jest on w kilkunastu dokumentach pochodzących z kilku sumeryjskich miast. Wszystkie te teksty, poza jednym z Aszur, to teksty ekonomiczne, które w większości można datować dzięki umieszczonym na nich „nazwom rocznym” królów z III dynastii z UrHallo W.W., Zāriqum, w: Journal ..., s. 221-223.. Chronologicznie obejmują one okres około 18 lat, począwszy od 44 roku panowania Szulgiego, aż do 4 roku panowania Szu-Suena. W oparciu o informacje zawarte w tekstach udało się wyróżnić trzy etapy w karierze Zariquma: etap związany z Puzrisz-Dagan (trwający od 44 do 47 roku panowania Szulgiego, poświadczony w tekstach z Puzrisz-Dagan), etap związany z Aszur (trwający od 48 roku panowania Szulgiego do 5 roku panowania Amar-Suena, poświadczony w tekstach z Puzrisz-Dagan i Aszur) i etap związany z Suzą (trwający od 4 roku panowania Amar-Suena do 4 roku panowania Szu-Suena, poświadczony w tekstach z Puzrisz-Dagan, Ummy, Suzy i Girsu).

W tekstach związanych z pierwszym etapem jego kariery, pochodzących w całości z Puzrisz-Dagan i obejmujących okres ponad trzech lat, Zariqum jest już jednym z ważniejszych urzędników w Puzrisz-Dagan. Teksty nie podają wprawdzie nazwy zajmowanego przez niego urzędu, ale wiadomo, iż odpowiedzialny był on za przyjmowanie i redystrybucję wielkich stad zwierząt sprowadzanych do Puzrisz-Dagan z różnych części imperium III dynastii z Ur.

Drugi etap w karierze Zariquma, obejmujący w tekstach okres ponad sześciu lat, związany jest z zajmowaniem przez niego urzędu zarządcy czy też gubernatora miasta Aszur. Tytuł ten pojawia się w tekstach przy jego imieniu kilkukrotnie, choć zapisywany jest za każdym razem w nieco odmienny sposóbHallo W.W., Zāriqum, w: Journal ..., s. 221-224.. Na ten etap datowana jest kamienna płytka z inskrypcją Zariquma, odnaleziona w trakcie wykopalisk w staroasyryjskiej świątyni Isztar w AszurHallo W.W., Zāriqum, w: Journal ..., s. 222.Grayson A.K., Assyrian Rulers ..., s. 9.. W inskrypcji tej Zariqum noszący tytuł „gubernatora Aszur” (sum. GÌR.ARAD da-šùrki), upamiętnia wzniesienie świątyni dla bogini Belat-ekallim „za życie Amar-Suena”. W ruinach świątyni Isztar odnaleziono również bezgłowy posąg wykonany w stylu posągów pochodzących z czasów panowania III dynastii z Ur, który zdaniem Waltera Andrae, archeologa, który prowadził wykopaliska w Aszur, przedstawiać mógł właśnie ZariqumaHallo W.W., Zāriqum, w: Journal ..., s. 220..

Ostatni znany etap w karierze Zariquma to urząd zarządcy czy też gubernatora Suzy. W tekstach obejmuje on okres ponad ośmiu lat. Sam tytuł „gubernatora Suzy” (énsi Sú-simki; énsi INNIN.ERINki) pojawia się w tekstach przy jego imieniu kilkukrotnie, ale są też teksty gdzie, jest pomijany.

Należy tu jeszcze wspomnieć o okresie pomiędzy 4 a 5 rokiem panowania Amar-Suena, kiedy to - jak się wydaje - Zariqum mógł pełnić przez krótki okres zarówno urząd gubernatora Aszur, jak i gubernatora Suzy: w tekście z Puzrisz-Dagan datowanym na 4 rok panowania Amar-Suena jest on już bowiem nazywany „gubernatorem Suzy”, podczas gdy w innym tekście z tego miasta, datowanym na 5 rok panowania Amar-Suena, nosi on jeszcze tytuł „gubernatora Aszur”.

Imienia Zariquma nie ma w Asyryjskiej liście królów, nie wspomina też o nim w swych inskrypcjach żaden z późniejszych królów Asyrii.

Przypisy

Bibliografia Grayson A.K., Assyrian Rulers of the Third and Second Millennia BC (to 1115 BC), seria The Royal Inscriptions of Mesopotamia (Assyrian Periods, tom 1), University of Toronto Press, 1987. Hallo W.W., Zāriqum, w: Journal of Near Eastern Studies 15 (1956), s. 220-225.

Kategoria:Mezopotamscy dostojnicy