Rosen Dimitrow Żelazkow, bułg. Росен Димитров Желязков (ur. 5 kwietnia 1968 w Sofii) – bułgarski polityk, prawnik i urzędnik państwowy, deputowany, w latach 2018–2021 minister transportu, od 2023 do 2024 przewodniczący Zgromadzenia Narodowego, w latach 2025–2026 premier Bułgarii.
Życiorys Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Sofijskim im. św. Klemensa z Ochrydy. W 1995 podjął praktykę adwokacką, specjalizując się w prawie cywilnym i prawie handlowym. W latach 90. pełnił m.in. funkcję wiceburmistrza sofijskich rejonów Sredec i Łozenec. W latach 2003–2009 pełnił funkcję sekretarza administracji miejskiej Sofii. Został bliskim współpracownikiem Bojka Borisowa. W okresie jego pierwszego rządu był sekretarzem generalnym rady ministrów, w okresie drugiego gabinetu zajmował stanowisko doradcy premiera do spraw administracji publicznej i zagadnień e-governmentu. W 2016 powołany na prezesa państwowej agencji do spraw technologii informatycznych w administracji publicznej, a w 2017 na prezesa komisji do spraw regulacji rynku telekomunikacyjnego. We wrześniu 2018 dołączył do trzeciego rządu Bojka Borisowa jako minister transportu, technologii informacyjnych i łączności. Zakończył urzędowanie w maju 2021.
W kwietniu 2021 z ramienia partii GERB uzyskał mandat posła do Zgromadzenia Narodowego 45. kadencji. Z powodzeniem ubiegał się o reelekcję w kolejnych wyborach w lipcu 2021, listopadzie 2021, październiku 2022 oraz kwietniu 2023.
W kwietniu 2023 został wybrany na przewodniczącego Zgromadzenia Narodowego 49. kadencji. Funkcję tę sprawował do kwietnia 2024. W wyborach w czerwcu 2024 uzyskał mandat posła 50. kadencji oraz mandat deputowanego do Parlamentu Europejskiego, decydując się przyjąć pierwszy z nich i pozostać w krajowym parlamencie. Otrzymał następnie misję utworzenia nowego rządu, która w lipcu 2024 zakończyła się niepowodzeniem.
Do Zgromadzenia Narodowego został wybrany również w kolejnych wyborach z października 2024. W styczniu 2025 jego formacja zawarła koalicję z socjalistami oraz ugrupowaniem Jest Taki Lud; większość w parlamencie zapewniła grupa Achmeda Dogana. 15 stycznia 2025 prezydent Rumen Radew powierzył partii GERB pierwszy mandat do utworzenia rządu; będący kandydatem na premiera Rosen Żelazkow tego samego dnia przedstawił listę kandydatów na członków gabinetu. Następnego dnia Zgromadzenie Narodowe udzieliło jego rządowi wotum zaufania (większością 125 głosów „za”); na stanowisku premiera rozpoczął urzędowanie tego samego dnia.
11 grudnia 2025, po wybuchu szerokich protestów przeciwko korupcji oraz projektowi budżetu na następny rok, Rosen Żelazkow ogłosił dymisję swojego rządu, którą następnego dnia Zgromadzenie Narodowe przyjęło jednomyślnie (227 obecnych deputowanych zagłosowało „za”). 19 lutego 2026 na funkcji premiera zastąpił go Andrej Gjurow, który stanął na czele rządu technicznego. W wyborach z kwietnia 2026 po raz kolejny uzyskał mandat deputowanego.
Przypisy
Kategoria:Bułgarscy adwokaci Kategoria:Bułgarscy ministrowie Kategoria:Deputowani 45. kadencji Bułgarskiego Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Deputowani 46. kadencji Bułgarskiego Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Deputowani 47. kadencji Bułgarskiego Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Deputowani 48. kadencji Bułgarskiego Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Deputowani 49. kadencji Bułgarskiego Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Deputowani 50. kadencji Bułgarskiego Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Deputowani 51. kadencji Bułgarskiego Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Deputowani 52. kadencji Bułgarskiego Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Politycy partii GERB Kategoria:Premierzy Bułgarii Kategoria:Przewodniczący Bułgarskiego Zgromadzenia Narodowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Sofii Kategoria:Urodzeni w 1968