thumb|Granice PKU 27 pp thumb|Komendy rejonów uzupełnień OK III Komenda Rejonu Uzupełnień Częstochowa (KRU Częstochowa) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie..

Formowanie i zmiany organizacyjne W 1917 na terenie Częstochowy funkcjonował Główny Urząd Zaciągu. Rozkazem kierownika MSWojsk. nr 144 z 27 listopada 1918 w sprawie organizacji władz zaciągowych powołano do życia między innymi Powiatową Komendę Uzupełnień w Częstochowie dla Okręgu Wojskowego VII obejmującego powiaty: częstochowski i wieluński. Z chwilą wejścia w życie rozkazu i sformowania nowego PKU, Główny Urząd Zaciągu do Wojska Polskiego zobowiązany był przekazać całość dokumentacji tej PKU na obszarze której znajdował się. Bezpośrednią kontrolę nad PKU sprawowała Okręgowa Komendy Uzupełnień w Kielcach.

W czerwcu 1921 roku PKU 27 pp była podporządkowana Dowództwu Okręgu Generalnego „Kielce” i obejmowała swoją właściwością powiaty: częstochowski i wieluński.

W kwietniu 1924 roku z PKU Częstochowa został wyłączony powiat lubliniecki i włączony do nowo powstałej PKU LubliniecDz. Rozk. MSWojsk. Nr 12 z 26 marca 1924 roku, poz. 178.. Od tego czasu PKU Częstochowa administrowała powiatami: częstochowskim i włoszczowskim...

18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej., a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu.

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej. W skład PKU Częstochowa wchodziły dwa referaty: I) referat administracji rezerw i II) referat poborowy. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych.

12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty.

Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Częstochowa normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.

W grudniu 1930 roku komenda posiadała skład osobowy typ IV.

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmianDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290..

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Częstochowa została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Częstochowa przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku, z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym.. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Częstochowa normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień.

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr IV, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował miasto Częstochowa oraz powiaty: częstochowski i włoszczowski.

Obsada personalna komendy Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Częstochowa, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku. Komendanci ppłk Józef Czajewski (10 I – 15 VII 1919 → komendant PKU BiałystokDz. Rozk. Wojsk. Nr 81 z 31 lipca 1919 roku, poz. 2846.) płk Władysław Odyniec (15 VII 1919 – 18 II 1921 płk Apoloniusz Wysocki (18 II 1921 – 5 V 1921) ppłk Mieczysław Kozicki (5 V – X 1921) mjr rez. powoł. do sł. czyn. Roman Różycki (1921 – I 1924 → 2 puł) mjr / ppłk piech. Antoni I Malinowski (I 1924 – II 1927 → stan spoczynku z dniem 30 IV 1927) mjr piech. Mieczysław Żyromski (III – 30 IX 1927 → stan spoczynku) płk piech. Władysław Mielnik (IX 1927 – IV 1928) ppłk art. dr Eugeniusz Leopold Baranowicz (IV 1928 – 31 XII 1928 → stan spoczynku) ppłk łącz. Antoni Powierza (XII 1928 – 31 VIII 1931 → stan spoczynku) mjr dypl. piech. Kazimierz Ring (IX 1931 – XI 1932 → dyspozycja dowódcy OK IV) mjr piech. Henryk Dmowski (1 VIII 1933 – 1939 → kierownik samodzielnego referatu uzupełnień w Oddziale I SG) mjr piech. Franciszek Michał Węda (1939, †1940 Katyń)

Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925 I referent mjr piech. Antoni I Malinowski (do I 1924 → komendant PKU) por. / kpt. kanc. Jan Antoni Studencki (I 1924 – II 1926 → kierownik I referatu) II referent – urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Kazimierz Józef Olejnik (1923–1924) oficer instrukcyjny por. piech. Jan Kazimierz Gawlikowski (był w 1923 – III 1925 → 27 pp) por. piech. Jan Bojarski (III 1925 – III 1926 → 27 pp) oficer ewidencyjny na powiat częstochowski urzędnik wojsk. XI rangi Antoni Markiewicz (od 1 VI 1923) por. kanc. Zdzisław Toczewski (od 1 XII 1924) oficer ewidencyjny na powiat włoszczowski urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Zbigniew Chowaniec (do 1 XII 1924 → PKU Lwów Powiat) por. piech. Władysław Dawid (II – III 1925 → 22 pp)

Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938 kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta – kpt. kanc. / piech. Jan Antoni Studencki (II 1926 – był w VI 1935) kierownik II referatu poborowego por. kanc. Stanisław Toczewski (od II 1926) por. kanc. Marian Michał Łukasiewicz (XI 1928 – 1 VIII 1932 → praktyka u płatnika 27 pp) kpt. piech. Stanisław Górnikowski (1932 – był w VI 1935) referent – por. kanc. Kazimierz Józef Olejnik (II 1926 – 1 VIII 1931 → kierownik II referatu PKU Będzin) referent (etat przejściowy) – por. kanc. Jan I Popiel (od II 1926)

Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939 kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Jan Nepomucen Szkup (od IX 1939 w niemieckiej niewoli, w Oflagu II B Arnswalde) kierownik II referatu uzupełnień – kpt. piech. Stanisław Jan Owsiany †1940 Charków

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Częstochowa Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Częstochowie Kategoria:Polskie jednostki administracji wojskowej utworzone w 1918 Kategoria:Polskie jednostki administracji wojskowej rozwiązane w 1939