Pierwszy człowiek (ang. First Man) – amerykański dramat biograficzny z 2018 roku w reżyserii Damiena Chazelle’a. Scenariusz filmu oparto na książce Jamesa R. Hansena o tym samym tytule (oryg. First Man: The Life of Neil A. Armstrong).

Fabuła Początek lat 60. XX wieku. Po śmierci córeczki pilot samolotów rakietowych, Neil Armstrong postanawia pracować dla NASA i aplikuje o przyjęcie do programu Gemini. Zostaje zakwalifikowany i wraz z rodziną przenosi się do Houston, gdzie poznaje Eda White’a i Elliota See. Kilka lat później zostaje mu powierzone dowództwo nad misją Gemini 8, podczas której odbywa się pierwsze w historii dokowanie dwóch statków kosmicznych na orbicie. Dochodzi jednak do awarii silnika manewrowego, w wyniku którego Armstrong wraz z drugim astronautą cudem wracają na Ziemię. Rok po tragedii Apollo 1, w której ginie trzech astronautów, w tym Ed White, Armstrong dowiaduje się, że został dowódcą misji Apollo 11, której celem jest pierwsze w historii lądowanie człowieka na Księżycu.

Obsada Ryan Gosling jako Neil Armstrong Claire Foy jako Janet Armstrong Jason Clarke jako Ed White Kyle Chandler jako Deke Slayton Corey Stoll jako Buzz Aldrin Patrick Fugit jako Elliott See Christopher Abbott jako David Scott Ciarán Hinds jako Bob Gilruth Olivia Hamilton jako Patricia White Pablo Schreiber jako Jim Lovell Shea Whigham jako Gus Grissom Lukas Haas jako Michael Collins Ethan Embry jako Pete Conrad Brian d’Arcy James jako Joseph A. Walker Cory Michael Smith jako Roger Chaffee Kris Swanberg jako Marilyn See J.D. Evermore jako Christopher C. Kraft Jr. John David Whalen jako John Glenn Ben Owen jako John Hodge Shawn Eric Jones jako Wally Schirra

Produkcja W marcu 2003 roku Clint Eastwood ogłosił, że nabył prawa do ekranizacji biograficznej książki o życiu Neill Armstronga pt. First Man: The Life of Neil A. Armstrong. Jej ekranizacją miała zająć się wytwórnia Warner Bros., ale sam aktor nie planował się w niej pojawić.

Produkcja nie doszła do skutku, a projektem w 2010 roku zainteresowały się wytwórnie Universal i DreamWorks. W roli reżysera obsadzono Damiena Chazelle’a, który z kolei wybrał Josha Singera do przepisania istniejącego scenariusza. Do współpracy nad filmem zatrudniono także autora książki Jamesa Hansena.

Główne zdjęcia rozpoczęły się w listopadzie 2017 roku w Atlancie. Reżyser wraz z operatorem Linusem Sandgrenem postanowili zrealizować film w trzech formatach: 16 mm, 35 mm oraz w systemie IMAX. Pierwszy format wykorzystano do nakręcenia scen wewnątrz statku kosmicznego, drugi w domu Armstronga i pomieszczeniach NASA, a trzeci do realizacji zdjęć, które rozgrywają się na Księżycu.

Zrezygnowano także z techniki green screen, a zamiast tego zastosowano 10-metrowej długości wyświetlacze LED, na których symulowano przestrzeń kosmiczną. Obok ekranów ustawiono symulatory pojazdów kosmicznych, a ich ruchy zsynchronizowano z obrazami wyświetlanymi na ekranach. Reżyser wybrał tę technikę, by aktorzy mogli lepiej wczuć się w swoje role i zamiast zielonego ekranu mogli od razu widzieć efekty wizualne.

Odbiór Box office Przy budżecie szacowanym na 59 milionów dolarów, Pierwszy człowiek zarobił w USA i Kanadzie prawie 45 mln USD, a w pozostałych krajach równowartość blisko 61 mln USD; łącznie 105,7 miliona.

Reakcja krytyków Film został dobrze odebrany przez krytyków. W agregatorze recenzji Rotten Tomatoes 87% z 463 recenzji uznano za pozytywne, a średnia ocen wystawionych na ich podstawie wyniosła 8,1 na 10. Według konsensusu krytyków z tego serwisu: „Pierwszy człowiek porusza temat spraw osobistych, aby zasilić spojrzenie wstecz na kluczowy moment w historii ludzkości, po drodze zabierając widzów w niesamowitą, dramatyczną podróż”. W agregatorze Metacritic średnia ważona ocen z 56 recenzji wyniosła 84 punkty na 100.

Owen Gleiberman w recenzji dla „Variety” opisał film jako „tak odkrywczy pod względem realizmu i tak dobitnie prawdziwy, że staje się on dramatem emocjonująco niebezpiecznej pasji i determinacji”. Pisząc dla , Michael Nordine nazwał Pierwszego człowieka „potężnym doświadczeniem, które wzbudzi ponowny podziw dla tego, co zrobił Armstrong i jemu podobni”. Recenzent docenił początkową sekwencję lotu, występ Goslinga oraz reżyserię Chazelle’a. Peter Howell z „Toronto Star” pochwalił z kolei scenę lądowania na Księżycu słowami: „Kiedy Eagle w końcu ląduje na Księżycu w Pierwszym człowieku, film naprawdę wchodzi na wyżyny wartości”. A.O. Scott z „New York Timesa” napisał natomiast: Film robi prawie wszystko dobrze, ale jest też dziwnie rozczarowujący. Przypomina on o niezwykłym dokonaniu i zapoznaje z wyjątkowym, tajemniczym człowiekiem, ale istnieje też dalszy krok wykraczający poza osiągnięcia techniczne; krok w kierunku sensu, historii, metafizyki lub bardziej dzikich obszarów wyobraźni – film okazał się jednak zbyt ostrożny i przyziemny, aby go wykonać.

Nagrody i nominacje Pierwszy człowiek był nominowany do Oscara za najlepszą scenografię, najlepszy dźwięk, najlepszy montaż dźwięku i najlepsze efekty specjalne, zwyciężając w ostatniej kategorii. Film zdobył też Złoty Glob za najlepszą muzykę. Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykańskie dramaty biograficzne Kategoria:Amerykańskie dramaty historyczne Kategoria:Amerykańskie filmy z 2018 roku Kategoria:Filmy kręcone w Atlancie Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepsze efekty specjalne Kategoria:Filmy nagrodzone Złotym Globem za najlepszą muzykę Kategoria:Filmy o astronautach Kategoria:Filmy w reżyserii Damiena Chazelle’a Kategoria:Filmy wytwórni DreamWorks Kategoria:Filmy wytwórni Universal Pictures