S01

S01 – rodzina polskich silników dwusuwowych klasy 125 cm³ stanowiąca modyfikację silnika motocykla DKW RT 125. Konstrukcję silnika opracował inż. Fryderyk Bluemke.

mały|Silnik S01 w motocyklu WFM M06, Muzeum Motoryzacji w Poznaniu mały|Motocykl Sokół 125 z zamontowanym silnikiem S01, Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie mały|Silnik motocykla DKW RT 125 na którym wzorowano silnik S01 mały|Silnik z rodziny S01 w trenerze wojskowym MTS-70. Głowica założona bokiem w związku z wymuszony obiegiem powietrza przez dmuchawę mały| Silnik S01-Z3A w karcie KP-6 z 1989 roku

Historia Po drugiej wojnie światowej polskie władze podjęły decyzję o stworzeniu rodzimego przemysłu motocyklowego. Zdecydowano się na produkcję motocykla Sokół 125, wzorowanego na motocyklu DKW. Skonstruowanie silnika zlecono inżynierowi Fryderykowi Bluemkemu, który dopasował silnik do polskich warunków eksploatacji. Główną różnicą pomiędzy S01 a silnikiem DKW było zastosowanie iskrownika zamiast zapłonu bateryjnego. Zmiana ta pozwoliła na eksploatację motocykla bez akumulatora, które w powojennych realiach były trudne do nabycia i słabej jakości. Zdecydowano się również na zmniejszenie stopnia sprężania, co pozwoliło na stosowanie słabszych jakościowo paliw o niższej liczbie oktanowej. Pierwszych 6 egzemplarzy silnika zostało wyprodukowanych w 1947 roku w Zakładach Metalowych w Ustroniu, a seryjną produkcję ulokowano w Państwowych Zakładach Lotniczych na Psim Polu we Wrocławiu. Montaż silnika w 1954 roku przejęła Warszawska Fabryka Motocykli, a od roku 1957 silnik produkowano również w Zakładach Metalowych w Nowej Dębie. Największa modernizacja silnika nastąpiła w wersji S01-Z opracowanej przez inżyniera Wiesława Wiatraka. Produkcja wielokrotnie modernizowanego silnika S01 zakończyła się wraz z zaprzestaniem produkcji motocykla WSK w 1985 roku.

Zastosowanie

Motocykle Silnik S01 w różnych wersjach miał zastosowanie we wszystkichWyłączając Romet Mińsk 125, który w Polsce nie był produkowany tylko składany. motocyklach klasy 125 cm³ produkowanych seryjnie w PRL. Były to następujące motocykle: Sokół M01 SHL M02 SHL M03 SHL M04 SHL M05 WFM M06 bez typu M06-S34 WSK M06 i pochodne

Rozwinięciem konstrukcji S01 były następujące silniki: S06 (SHL M06U/T, WSK M-150), S06A (OSA M50) – 150 cm³ S32 (SHL M11), S33 (OSA M52) – 175 cm³ S34 (WFM M06 S34) – 125 cm³.

Inne pojazdy Silniki rodziny S01 wykorzystywane były w kartingu. Silnik w wersji 051 (S01-Z3A Lux) posiada homologację dla gokartów klasy narodowej 125. Ze względu na popularności i dużą dostępność, różne wersje silnika S01 napędzały wiele konstrukcji polskich gokartów takich jak: kart „Horyzontów Techniki”Dokumentacje karta opublikowano w miesięczniki "Horyzonty Techniki" w 1961 r. Został on zaprojektowany przez inż. Jerzego Jankowskiego, kart RAP-3, kart K3, kart K5 Polkart.

Silnik z rodziny S01 był wykorzystywany do napędu trenażerów wojskowych MTS-70 i MTS-72 (TK 660)Symbol używany przez Ludowe Wojsko Polskie, które wykorzystywane był do szkolenia przyszłych kierowców w ludowym Wojsku Polskim. Zastosowanie trenażera z silnikiem motocyklowym miało zmniejszyć koszty szkolenia kierowców związane z zużyciem paliwa.

Silniki wykorzystujące podzespoły S01 W PRL-u starano się zunifikować produkcję przemysłową. Tworząc więc silniki do innych zastosowań starano się wykorzystać jak najwięcej podzespołów z rozpowszechnionych silników S01.

M3-125B – glebogryzarka M3-125B Mrówka Na podstawie silnika S01-Z1 powstał silnik M3-125B wykorzystywany w glebogryzarce M3-125B Mrówka. Silnik korzystał z tego samego układu tłokowo-korbowego, różnica występowała w budowie karterów silnika, ponieważ silnik nie potrzebował przekładni ze zmiennym przełożeniem.

ŁT-125 „Niesob” – silnik zaburtowy Silnik zaprojektowany przez inż. Henryka Niesobskiego. Silnik chłodzony cieczą wykorzystujący tłok i wał oraz iskrownik-prądnicę z silnika S01. Innowacyjnym rozwiązaniem opatentowanym przez konstruktora silnika była synchronizacja kąta wyprzedzenia zapłonu z położeniem przepustnicy.

S08 „Warta” – silnik kajakowy Korzystając z części z silnika S01 powstał silnik S08 chłodzony cieczą do napędu kajaków. Napęd z silnika był przenoszony na śrubę poprzez wał napędowy bez skrzyni biegów. Obieg wody chłodzącej bez użycia pompy, tylko przy pomocy ciśnienia dynamicznego wody, uzyskiwanego poprzez ruch kajaka. Pierwotnie produkowany przez Wytwórnię Sprzętu Mechanicznego w Poznaniu, później produkcję silnika przeniesiono do Wytwórni Silników w Bydgoszczy.

Dane techniczne + Silniki rodziny S01WersjaS01S01od roku 1961S01-ZS01-Z1S01-Z3S01-Z3AS01-Z3A Luxinne oznaczenie typu silnika - 051S01-Z2SCykl pracydwusuwowy z przepłukiwaniem zwrotnymPojemność skokowa123 cm³148 cm3Średnica cylindra52 mm57 mmSkok tłoka58 mmStopień sprężania6,06,856,97,57,88,0Moc znamionowa4 KM5,5 KM6,2 KM6,5 KM7,3 KM8 KM9 KMLiczba obrotów przy mocy znamionowej4250 obr./min4900 obr./min4850 obr./min5300 obr./min5000 obr./minNajwiększy moment obrotowy0,75 kGmb.d.1,0 kGm1,1 kGm1 kGm1,2 kGmObroty momentu maksymalnego3000 obr./minb.d.3800 obr./min3900 obr./min4200 obr./min4600 obr./min4000 obr./minSprzęgło3-tarczowe z wkładkami korkowymi, zanurzone w olejuGaźnikG16G20RozruchnożnyInstalacja zapłonowaZapłoniskrownikowyPrądnica17 W28 WKąt wyprzedzenia zapłonu27°29°23-24° 3mm przed GMPb. d.Wielkość przełożeń skrzyni biegówI bieg3,16 : 1 2,93 : 1b.d.II bieg1,49 : 1b.d.III bieg1 : 1b.d.IV biegbrakb.d.

Usprawnienia silnika Użytkownicy motocykli z silnikiem S01 decydują się na dokonanie wymiany oryginalnego iskrownika-prądnicy na nowszej konstrukcji zapłon CDI. Modernizacja poprawia jakość i stabilność uzyskiwanej iskry, dzięki czemu rozruch silnika jest łatwiejszy. Jednocześnie moc ładowania alternatora jest większa od mocy prądnic stosowanych fabrycznie w silnikach z rodziny S01, co pozwala na zastosowanie mocniejszych żarówek w motocyklu.

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Porady techniczne dla użytkowników silnika S01 i pochodnych

Kategoria:Polskie silniki spalinowe tłokowe