thumb|Sala gry zawodów brydża sportowego. Olimpiada Sportów Umysłowych. Pekin 2008. Na stolikach widoczne zasłony i kasety licytacyjne. Brydż sportowy, inaczej brydż porównawczy () – odmiana brydża, w której dzięki specjalnej organizacji rozgrywek poszczególne rozdania rozgrywane są na wielu stołach przez różnych graczy. Wynik osiągnięty przez jedną parę graczy porównywany jest z wynikami innych par rozgrywających to samo rozdanie z tym samym układem kart. Końcowy wynik rozgrywek ustalany jest na podstawie tego porównania. Zatem osiągnięte rezultaty nie zależą od jakości otrzymanej karty, ale od sposobu jej wykorzystania, czyli od umiejętności graczy. W ten sposób eliminowany jest czynnik szczęścia związany z przydziałem kart i stwarzane są warunki do współzawodnictwa sportowego.
W przeciwieństwie do brydża robrowego (ang. rubber bridge) gra nie toczy się w systemie wielorozdaniowych robrów, lecz każde rozdanie stanowi odrębną całość i jest rozliczane indywidualnie. Założenia rozdania są z góry określone (zależą od numeru rozdania) i są widoczne na pudełkach rozdaniowych. Liczba rozgrywanych rozdań zależy od organizacji i rangi zawodów.
W brydżu sportowym są dwa podstawowe typy zawodów: mecze i turnieje. W turniejach indywidualnych gracze zmieniają partnerów po każdej rundzie, w turniejach par przez całe zawody partner pozostaje stały, a w turniejach teamów grają drużyny składające się z co najmniej czterech, a co najwyżej sześciu zawodników tworzących podczas kolejnych rund dwie pary. Wyniki poszczególnych rozdań i zawodów mogą być podliczane na wiele sposobów, z których najbardziej typowe to turnieje na zapis maksymalny („maksy”) i mecze na punkty meczowe („IMPy”).
Pierwszy międzynarodowy mecz brydżowy odbył się w 1930 r., a Polska po raz pierwszy wystąpiła na arenie międzynarodowej w 1957 r.
Ogólnoświatową organizacją brydża sportowego jest Światowa Federacja Brydża (WBF), w Europie działa Europejska Liga Brydżowa (EBL), a ciałem polskim jest Polski Związek Brydża Sportowego (PZBS).
W artykule znajdują się przykłady wyróżnione paskiem w kolorze khaki. Większość kolumn tabel odpowiada kolumnom występującym w dokumentacji. Wszystkie rodzaje punktów zwycięskich wyróżniono kolorem zielonym, punkty meczowe wyróżniono kolorem żółtym, a punkty (i procenty) wynikające z zapisu maksymalnego wyróżniono kolorem różowym.
<table style="border:1px solid #aaa; background:Ivory; float:right; margin-left: 1em;"> Spis tabel Tabele WBF: IMP, VP.
Przykłady rozliczeń teamów: Board-A-Match, Patton.
Przykłady rozliczeń turniejów: Zapis maksymalny, Butler, Cavendish.
Duże przykłady: Rozliczenie meczu 16 rozdaniowego, Zapis maksymalny na 220 par.
Tabele przejść: Howell na 8 par, Howell na 24 zawodników.<td> Rozdania* Optymalna rozgrywka w zależności od systemu zapisu, Najlepsza obrona roku 2008.</td>
</table>
Historia brydża sportowego Współczesny brydż, czyli brydż kontraktowy jest modyfikacją wcześniejszej gry zwanej okszenem lub brydżem licytowanym, który z kolei wywodzi się z wista. Zasady brydża kontraktowego opracował w roku 1925 Harold Vanderbilt.
W 1928 roku założono Amerykańską Ligę Brydżową. Pierwszy mecz międzynarodowy odbył się 19 września 1930, brały w nim udział drużyna amerykańska prowadzona przez Ely’ego Culbertsona i angielska, której kapitanem był pułkownik z klubu Acol. Mecz zakończył się zwycięstwem drużyny amerykańskiej. Latem 1932 odbył się międzynarodowy turniej, w którym wzięło udział sześć reprezentacji (Holandia, Austria, Anglia, Belgia, Norwegia i Niemcy), po którym powołano do życia Międzynarodową Ligę Brydżową. W 1958 roku założona została Światowa Federacja Brydża. Pierwsza Olimpiada brydżowa odbyła się w roku 1960.
W połowie lat pięćdziesiątych Alberto Perroux stworzył słynny włoski Blue Team, który zdobył 12 tytułów mistrzów świata i olimpiad. W latach 70. powstała amerykańska drużyna Asy z Dallas, która kilkakrotnie zdobywała mistrzostwo świata. Później już nigdy jeden zespół nie dominował przez kilka sezonów. Utrzymuje się jednak przewaga drużyn włoskich i amerykańskich na najważniejszych zawodach.
Historia brydża sportowego w Polsce Pierwszy turniej brydżowy w Polsce odbył się w dniach 19–21 lutego 1932 w warszawskim Automobilklubie. Pierwsze ogólnopolskie zawody brydżowe pod nazwą „I Wszechpolski Turniej Brydżowy” miały miejsce w tym samym roku także w Automobilklubie warszawskim w dniach 30.04.–1.05. Turniej miał wyłonić reprezentację Polski na rozgrywane w przyszłości mecze międzynarodowe. Pierwsze, nieoficjalne, wyzwanie na międzynarodowy pojedynek zostało otrzymane w Polsce z Czechosłowacji.
Po wojnie, w czasach stalinowskich, gry karciane w większych grupach były źle widziane przez władze[Seifert] () s. 11.. Sytuację zmienił artykuł Jerzego Putramenta (1954), po którym władze zaczęły dopuszczać do spotkań brydżowych w domach kultury i świetlicach. Zaczęły powstawać sekcje brydżowe, a pierwszy oficjalny mecz brydżowy odbył się w Krakowie 21 kwietnia 1956[Seifert] s. 20.. Powstały Ligi Brydżowe: 9 października 1956 powstała Warszawska Liga Brydżowa, 16 października Krakowska Liga Brydżowa, a 19 października Śląska Liga Brydżowa. 23 października 1956 odbył się zjazd założycielski Polskiego Związku Brydża Sportowego[Seifert] s. 26., a 21 marca 1957 nastąpiła jego formalna rejestracja[Seifert] s. 27..
Od sezonu 1956/57 rozgrywane są Drużynowe mistrzostwa Polski w brydżu sportowym.
Medale polskich brydżystów
Pierwsze powojenne kontakty międzynarodowe polskich brydżystów, to udział w styczniu 1957 w Mitropa Cup w Wiedniu[Seifert] s. 30–33. oraz w sierpniu 1957 w Mistrzostwach Europy[Seifert] s. 41–44.. W roku 1966 Polska była organizatorem Mistrzostw Europy[Seifert] s. 90–98..
Polscy brydżyści zdobyli (do 26 lipca 2014) 66 złote, 50 srebrne oraz 46 brązowe medale w Olimpiadach, mistrzostwach świata i Europy. Poniższe zestawienie pokazuje liczbę medali zdobytych w poszczególnych kategoriach:
Kategoria Złote Srebrne Brązowe Razem Jun – Juniorzy 7 11 4 22 Szk – Młodzież szkolna 13 4 4 21 Dz – Dziewczęta 7 2 3 12 Uni – Studenci 4 2 3 9 MMŁ – Miksty Młodzieżowe 2 1 – 3 Razem młodzież 33 20 14 67 Open 20 15 17 52 Kob – Kobiety – – 2 2 Mik – Mikst 3 1 1 5 Sen – Seniorzy 10 14 12 36 Razem 66 50 46 162
Brydż towarzyski, a sportowy thumb|Pudełko rozdaniowe. Rozdanie numer 3. WE po partii. Rozdawał S. Protokół rozdania znajduje się w kieszeni N.thumb|Pudełko rozdaniowe. Rozdanie numer 2. NS po partii. Rozdawał E. W brydżu sportowym (w odróżnieniu od brydża robrowego) gra się na założenia określone przez pudełko rozdaniowe[WBF – MPB] (). Punkt 2. Pudełko rozdaniowe..
W czasie rozgrywki każdy z zawodników wykłada kolejno zagrywane karty przed sobą[WBF – MPB]. Punkt 65. Układanie lew., a nie na środku stołu, jak w brydżu robrowym.
W brydżu sportowym są dwa podstawowe typy zawodów: mecze[PZBS – RZBP] (). Część II – szczegółowa. B. Regulamin meczu brydżowego. i turnieje[PZBS – RZBP] Część II – szczegółowa. A. Regulamin Turnieju Brydża Porównawczego.. Mecz brydżowy jest konkurencją polegającą na spotkaniu dwóch drużyn, rozgrywających ze sobą komplet tych samych rozdań i rozmieszczonych w ten sposób, że pary tej samej drużyny grają przez cały czas przy dwóch stolikach na liniach przeciwnych w stosunku do siebie. Turniej jest konkurencją, w której wiele par rozgrywa te same rozdania (chociaż niekoniecznie w tym samym momencie).
Wynik każdego rozdania dokumentowany jest w meczu na osobnych „protokołach kontrolnych meczu brydżowego”[PZBS – RZBP]. Rozdział IV. Dokumentacja zawodów. § 7. przypisanych do każdego stołu. Wynik każdego rozdania w turnieju zapisywany jest na „protokołach rozdania” umieszczonych w pudełkach bądź drogą elektroniczną przy użyciu przenośnych urządzeń automatycznie przesyłających wprowadzone wyniki rozdania do centralnego komputeraBridgemate ..
Po zakończeniu rozdania karty wkładane są z powrotem do pudełek rozdaniowych tak, aby to samo rozdanie mogło być rozegrane na innych stołach turnieju lub na drugim stole meczu.
Organizacje brydżowe Struktura brydża sportowego w Polsce
Polski Związek Brydża Sportowego (PZBS) jest organizacją, która odpowiada w Polsce za: Organizację gier na różnych poziomach (ligi). Patrz: Drużynowe mistrzostwa Polski w brydżu sportowym; Organizację turniejów brydżowych; Wyłanianie, szkolenie i desygnowanie zawodniczek i zawodników dla reprezentowania Polski na zawodach międzynarodowych. (Wiele turniejów międzynarodowych, w Polsce i za granicą, nie wymaga jednakże, aby uczestnikami byli członkowie kadry narodowej); Szkolenie, przyznawanie licencji i podwyższaniem kwalifikacji sędziów, trenerów i instruktorów brydża sportowego; Sprawy logistyczne związane z brydżem sportowym (centralna kartoteka zawodników, regulaminy, wydawnictwa).
Struktura PZBS (oprócz organów centralnych) jest następująca: Wojewódzkie Związki Brydża Sportowego; Okręgowe Związki Brydża Sportowego; Kluby.
PZBS jest członkiem organizacji międzynarodowych, m.in. Światowej Federacji Brydża.
thumb|Podział WBF na strefy.
Organizacje międzynarodowe W Europie organizacją zrzeszającą związki narodowe jest Europejska Liga Brydżowa (European Bridge League, EBL) z siedzibą w Szwajcarii. Także w Szwajcarii swoją siedzibę ma Światowa Federacja Brydża (World Bridge Federation, WBF).
Światowa Federacja Brydża
Światowa Federacja Brydża powstała w 1958 roku. Jej członkami są komitety krajowe, a najwyższą władzą są jej kongresy, które odbywają się w latach parzystych. Pracami WBF kieruje prezes mający do dyspozycji Radę Wykonawczą.
Światowa Federacja Brydża posiada następujące wydziały: Przepisów, który opracował Międzynarodowe Prawo Brydżowe 2007 (International Code Laws of Duplicate Bridge 2007) oraz Przepisy Gry dla Brydża Elektronicznego 2001 (The WBF Code of Laws for Electronic Bridge 2001) i zajmuje się ich interpretacją i zmianami Zasad, który zajmuje się określaniem ogólnych zasad prowadzenia gry w brydża (sportowego) (WBF General Conditions of Contest) oraz wydaje zalecenia antydopingowe Kierowania Turniejami, który określa ogólne terminy poszczególnych zawodów na różnych poziomach (światowe, kontynentalne, krajowe) oraz określaniem zasad kwalifikacji do poszczególnych zawodów Systemów – określa dopuszczalne systemy do gry w zawodach brydża sportowego, stosowanie odzywek psychologicznych, alertów i kart konwencyjnych Odwoławczy – jest najwyższym organem przy rozstrzyganiu sporów Punktów Mistrzowskich, który prowadzi statystyki zawodników i przyznaje tytuły międzynarodowe.
WBF posiada szereg komitetów (m.in. Finansowy, Medyczny, Protokolarny, Młodzieżowy), które koordynują prace poszczególnych wydziałów.
WBF przyznaje tytuły honorowe i medale, a w ramach propagowania brydża rozpowszechnia okolicznościowe pamiątki i inne przedmioty związane z tym sportem.
W celu organizacji działań międzynarodowych, kraje członkowskie WBF tworzą strefy: Europa (EBL – European Bridge League) Ameryka Północna (ACBL – American Contract Bridge League) Ameryka Południowa (CSB – Confederacion Sudamericana de Bridge) Azja i Środkowy Wschód (BFAME – Bridge Federation of Asia & the Middle East) Ameryka Środkowa (CAC Central American & Caribbean Bridge Federation) Azja Pacyficzna (PABF – Pacific Asia Bridge Federation) Południowy Pacyfik (SPBF – South Pacific Bridge Federation) Afryka (ABF – African Bridge Federation)
Europejska Liga Brydżowa
Europejska Liga Brydżowa (European Bridge League, EBL) – ma za zadanie koordynować pracę 49 krajów członkowskich (stan na 2010-09-27) → Members..
Najwyższym organem EBL jest Walne Zgromadzenie, które zbiera się co dwa lata → Administration → Statutes.. Główne Wydziały EBL (Przepisów, Systemów, Sterownia Zawodami, Punktów Mistrzowskich, Odwoławczy) mają zadania podobne do zadań odpowiednich wydziałów WBF. Pracami EBL kieruje Prezes mający do dyspozycji Radę Wykonawczą.