thumb|240px|Rycina G.B. Piranesiego dokumentująca tekst elogium Sarkofag Scypiona Barbatusa () – starożytny rzymski sarkofag należący do Lucjusza Korneliusza Scypiona Barbatusa, konsula z roku 298 p.n.e., odnaleziony w 1782 roku w grobowcu rodziny Scypionów przy via Appia. Należy do zbiorów Muzeów Watykańskich (Museo Pio-Clementino).
Opis Sarkofag stanowi jeden z najcenniejszych przykładów sztuki rzymskiej pierwszej połowy III wieku p.n.e. Jest najstarszym spośród sarkofagów umieszczonych w grobowcu Scypionów i zarazem jedynym, który posiada jakiekolwiek zdobienia. Wykonany został z szarego tufu wulkanicznego. Ma 2,77 długości i 1,42 m wysokości. Nadano mu kształt inspirowany ówczesnymi monumentalnymi ołtarzami hellenistycznymi. Skrzynię ozdobiono motywami architektonicznymi – w jej górnej części znajduje się fryz tryglifowo-metopowy znany z porządku doryckiego, z wpisanymi w metopy rozetami. Wieko sarkofagu udekorowane jest natomiast w narożnikach wolutami przechodzącymi w liście akantu. Wyryto na nim także nazwisko zmarłego: [L. Corneli]o(s) Cn. f. Scipio.
Inskrypcja W dolnej części sarkofagu znajduje się inskrypcja komemoratywna ku czci zmarłego, wyryta około sto lat po jego śmierci na miejscu wcześniejszego napisu. Jest to elogium ułożone w wierszu saturnijskim. Jego treść głosi: CORNELIVS LVCIVS SCIPIO BARBATVS GNAIVOD PATRE PROGNATVS FORTIS VIR SAPIENSQVE – QVOIVS FORMA VIRTVTEI PARISVMA FVIT – CONSOL CENSOR AIDILIS QVEI FVIT APVD VOS – TAVRASIA CISAVNA SAMNIO CEPIT – SVBIGIT OMNE LOVCANA OPSIDESQVE ABDOVCIT Korneliusz Lucjusz Scypio Brodaty, Z Gneusza zrodzony, dzielny mąż i rozumny, Którego postać cnotom jego dorównała, Konsul, cenzor i edyl wśród naszego ludu, Taurazję, Cyzaunę, Samnium zdobył, Podbił całą Lukanię, zakładników pojmał. (Tłum. Zygmunt Kubiak)
Przypisy
Kategoria:Rzeźby w Muzeach Watykańskich Scypiona