Ramularia pratensis Sacc. – gatunek grzybów z klasy wrzodniaków (Dothideomycetes). Grzyb mikroskopijny, fitopatogen pasożytujący na roślinach z rodzaju rabarbar (Rheum), szczaw (Rumex) i szczawiór (Oxyria). Powoduje u nich plamistość liści.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Ramularia, Mycosphaerellaceae, Mycosphaerellales, Dothideomycetidae, Dothideomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Pier Andrea Saccardo w 1882 r. Holotyp na szczawiu zwyczajnym (Rumex acetosa), Włochy, Padwa. Synonimy: Ramularia pratensis var. angustiformis U. Braun & Rogerson 1998 Ramularia pratensis Sacc. 1882, var. pratensis W polskim piśmiennictwie za synonim Ramularia pratensis Sacc. uważany jest Ramularia rhei Allesch, jednak według Index Fungorum są to odrębne gatunki.
Charakterystyka Na porażonych roślinach powoduje powstawanie na obydwu powierzchniach blaszki liściowej okrągławych, lub nieregularnych i lekko kanciastych plam o średnicy do 10 mm o barwie początkowo żółtawo-ochrowej, potem jasnobrązowej, w końcu białoszarej. Plamy otoczone są wąskim lub szerokim, czerwonawo-brązowym do fioletowego obrzeżem, sporadycznie nieco strefowanym. Sąsiednie plamy czasami zlewają się. Szarobiały nalot tworzy się na obu stronach liści.
Grzybnia patogenu jest zanurzona w tkankach rośliny. Strzępki hialinowe, septowane, słabo rozgałęzione, o średnicy 1–4 μm. Tworzą małe podkładki pod naskórkiem, lub w naskórku żywiciela. Konidiofory w małych lub dość licznych pakietach, czasami pojedynczo, wyrastające z tkanek rośliny na zewnątrz poprzez aparaty szparkowe, lub przez kutykulę. Są niemal cylindryczne, prawie proste, lub sinusoidalno wygięte, nitkowate, zazwyczaj nierozgałęzione, czasami nieregularnie rozgałęzione. Mają rozmiar (6–)10–60(–80) × 2–5 μm, są hialinowe, gładkie, bez przegród lub słabo septowane. Po oderwaniu się zarodników pozostają nieco ciemniejsze blizny. Konidia tworzą się w pojedynczych, czasami rozgałęzionych łańcuszkach. Mają kształt wąskoelipsoidalny, jajowaty lub prawie cylindryczny i rozmiary (6–)8–35(–40) × (1,5–)2–4(–5) μm. Są hialinowe, o powierzchni gładkiej lub delikatnie chropowatej. Zawierają zagęszczoną, nieco ciemniejszą cytoplazmę.
Występowanie i siedlisko Odnotowano występowanie w Ameryce Północnej, Europie, Azji. W Polsce pospolity, w piśmiennictwie naukowym podano kilkadziesiąt jego stanowisk na gatunkach z rodzaju szczaw i rabarbar. Ma znaczenie ekonomiczne, pospolicie występuje bowiem na uprawianym rabarbarze ogrodowym (Rheum rhaponticum).
Plamistość liści szczawiu i rabarbaru mogą wywoływać również inne gatunki grzybów: Ramularia rubella, Ramularia rumicis, Ascochyta rhei i Ramularia rhei.
Przypisy Józef Robak. Choroby rabarbaru. Hasło Ogrodnicze, nr 04/2004.
Kategoria:Mycosphaerellaceae Kategoria:Mykobiota Polski