Budynek Urzędu Miasta w Braniewie – zabytkowy budynek administracyjny położony u zbiegu ulicy Kościuszki i Dworcowej w Braniewie; siedziba m.in. burmistrza Braniewa i Rady Miasta.
Historia i architektura lewo|mały|Gmach na pocz. XX w., wówczas starostwa (Kreishaus) Budynek powstał w stylu neogotyckim i przetrwał do czasów współczesnych w niezmienionej formie architektonicznej. W latach 1908–1945 mieściło się tu Starostwo Powiatowe (Kreishaus)Braunsberg Ostpreußen. Stadt und Kreis in Bildern aus vergangenen Tagen, 1986, s. 64Braunsberg Ostpreußen. Stadt und Kreis in Bildern aus vergangenen Tagen, 1986, s. 78. W 1945, po przetoczeniu się frontu Armii Czerwonej, najpierw pełnił funkcję wojskowego szpitala. 7 lipca 1945 roku władze w mieście z rąk radzieckich przejęła administracja polska i już wkrótce, w dniu 10 lipca, budynek pełnił funkcję starostwa powiatu braniewskiegoSprawozdania miesięczne Starostwa pow. Braniewo 1945–1946, Braniewo, 31 maja 1945 r., Protokół z posiedzenia w sali konferencyjnej Starostwa Powiatowego 10 lipca 1945 r., Szukaj w Archiwach (scan nr 5, 9).
W sali posiedzeń urzędu znajdowało się sześć okien (po trzy od strony północnej i południowej), a w nich dwanaście skrzydeł okiennych z wypełnieniem witrażowym z przedstawieniem miast należących do powiatu braniewskiego. Po II wojnie światowej ocalały tylko okna od strony północnej z widokami Fromborka (w centrum), Ornety oraz Pieniężna.
13 listopada 1984 w godzinach porannych, podczas pracy urzędu (ok. godz. 8.30), w budynku wybuchł pożar, który pracownicy początkowo próbowali ugasić własnymi siłami. Nie powiodło się to jednak i do gaszenia pożaru przyjechało 13 zastępów straży pożarnej. Ogień strawił wnętrze budynku, zawaliły się drewniane stropy. Dolne piętro zostało zalane w wyniku akcji gaśniczej wodą. Pracownicy, wspierani przez strażaków, wynosili w pośpiechu dokumenty, aby uratować je przed zniszczeniem. Straty oszacowano wówczas na 12 mln złotych. Jako przyczynę podano wadliwą instalację przewodu kominowego. Ofiar w ludziach nie byłoSpłonął budynek władz miejskich w Braniewie Ekspress Wieczorny, 22 listopada 1984, R. 39, nr 231, s. 3.
Po pożarze urząd na czas remontu został przeniesiony do budynku Sądu Rejonowego na ul. Sądową. Wyznaczono mu parter budynku, który do tej pory zajmowała ekspozytura (oddział zewnętrzny) Archiwum Państwowego w Elblągu z siedzibą w Malborku, zaś archiwum z cennymi zasobami przeniesiono do Malborka i już nigdy nie powróciło do BraniewaBraniewo. 28 lat temu spłonął urząd miasta. Tym razem to ćwiczenia [w:] IKAT. Gazeta Braniewska, 3 sierpnia 2012, s. 4.
Niedługo potem zainspirowany tym pożarem reżyser Kazimierz Kutz postanowił zrealizować w tym mieście film fabularny Wkrótce nadejdą bracia z 1985 roku. Na filmie budynek urzędu nie jest jednak widoczny, choć akcja filmu rozgrywa się w bezpośrednim jego sąsiedztwie – w budynku dworca kolejowegoDas Landratsamt in Braunsberg brannte [w:] Braunsberg/Ostpreußen. Unsere Schulen, Heft 42, Jahreswende 1985/86Piotr Gursztyn Region w datach 14–18 listopada [w:] IKAT. Gazeta Braniewska 14 listopada 2005 r., s. 14.
W spalonym budynku, między innymi, poważnie uszkodzone zostały okna z witrażami, które wówczas zdemontowano. W 2002 roku trafiły one jako depozyt do muzeum we Fromborku, a w roku 2007 burmistrz Braniewa Henryk Mroziński przekazał je w darze do zbiorów muzealnych. Ich konserwację i rekonstrukcję przeprowadzono we wrocławskiej pracowni Sławomira Oleszczuka i odtąd są eksponowane w muzeum we Fromborku.
21 listopada 1994 roku obiekt został wpisany do rejestru zabytków pod pozycją 401/94.
22 czerwca 1998 przedwojenna mieszkanka Braniewa, Heide Neumann, przekazała władzom samorządowym ufundowany przez siebie witraż, celem ozdobienia okna na półpiętrze budynku. Później jej brat, Karl Diegner, niemiecki artysta rzeźbiarz i pisarz współczesny, ufundował drugi witraż do sąsiedniego okna, o czym informuje tabliczka zamieszczona obok witraży. Inicjatorem i koordynatorem całego przedsięwzięcia był Roman Grudziński, pracownik Urzędu Miasta w BraniewieWitraże z Niemiec [w:] IKAT. Gazeta Braniewska, 3 lipca 1998, s. 1, 16Braniewo. Ratuszowe witraże [w:] IKAT. Gazeta Braniewska, 10 lipca 1998, s. 9.
W następnym roku, od 26 października do 18 grudnia 2012, została przeprowadzona renowacja dwóch XIX-wiecznych rozet znajdujących się nad tymi witrażami, renowację ufundowało Stowarzyszenie Byłych Mieszkańców BraniewaByli mieszkańcy ratują zabytek. Rozety będą jak nowe [w:] IKAT. Gazeta Braniewska, 16 listopada 2012, s. 4Braniewo. Rozety jak nowe [w:] IKAT. Gazeta Braniewska, 28 grudnia 2012.
10 lipca 2024 burmistrz Braniewa Tomasz Sielicki podpisał umowę na wymianę dachu budynku UM oraz konserwację elewacji sterczyn i okien dachowych. Wartość inwestycji to ponad 1,3 mln, z czego 775 tys. pozyskano z rządowego programu ochrony zabytkówBraniewo. Biuletyn miejski nr 4 /2024, 16 września 2024, Inwestycje i rozwój, s. 8.
Lokalizacja Budynek Urzędu Miasta znajduje się przy skrzyżowaniu ulic Kościuszki i Dworcowej w bliskim sąsiedztwie miejskiego dworca kolejowego. Urząd Miasta posiada adres ul. Kościuszki 111, ale wjazd pojazdem na parking możliwy jest tylko od ulicy Dworcowej.
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Urzędu Miasta
Kategoria:Budynki biurowe w Braniewie Kategoria:Zabytki nieruchome w Braniewie