Wiera Jewstafjewna Popowa z domu Bogdanowska (ur. 17 września 1867 w Sankt Petersburgu, zm. 8 maja 1896 w Iżewsku) – rosyjska chemiczka. Była jedną z pierwszych kobiet zajmujących się tą dziedziną nauki w Rosji, pierwszą która napisała podręcznik do chemii oraz – prawdopodobnie – pierwszą kobietą na świecie, która zginęła w wyniku wybuchu w laboratorium chemicznym.
Życiorys Wczesne lata i edukacja Jej ojcem był Jewstaf Iwanowicz Bogdanowski, znany chirurg, a potem profesor na Cesarskiej Wojskowej Akademii Medycznej.
Razem z dwójką rodzeństwa początkowo pobierała nauki w domu. W 1878 roku, w wieku 11 lat, rozpoczęła naukę w Instytucie Smolnym. W 1883 roku rozpoczęła czteroletnią naukę na Kursach Bestużewa, a następnie przez dwa lata pracowała w laboratoriach Cesarskiej Akademii Nauk i Wojskowej Akademii Chirurgicznej. W 1889 roku wyjechała z Rosji do Szwajcarii, gdzie rozpoczęła pracę nad doktoratem z chemii na Uniwersytecie Genewskim. thumb|left|Keton dibenzylowy|upright Pracę doktorską obroniła w 1892 roku, a jej tematem były badania nad ketonem dibenzylowym. Bogdanowska zainteresowana była syntezą fosforowego analogu acetylenu, metylidynefosfanem (H−C≡P), ale jej promotor, profesor Carl Gräbe, odwiódł ją od tego pomysłu. W Genewie pracowała także z dr. Philippe’em Auguste’em Guye’em, który prowadził badania nad stereochemią.
Kariera thumb|Laboratorium chemiczne Kursów Bestużewa, Petersburg Od 1890 roku uczyła chemii w Instytucie Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Puławach. W 1892 roku wróciła do Sankt Petersburga, gdzie podjęła pracę jako nauczycielka chemii na Kursach Bestużewa. Była to instytucja założona w 1878 roku, aby zachęcić rosyjskie kobiety do studiowania w kraju. Pracowała też jako asystentka prof. Michała Lwowa, prowadząc pierwsze kursy stereochemii, którą znała dzięki zajęciom u Philippe’a Auguste’a Guye’a w Genewie. Prowadziła także badania w laboratorium Gabriela Gustawsona na Petersburskim Uniwersytecie Państwowym. Jej reputacja jako wykładowcy i jej znajomość nauczania zachęciły ją do napisania podręcznika chemii podstawowej. Pisała recenzje, tłumaczyła artykuły naukowe na temat chemii. Była też współautorką pracy o prof. Aleksandrze Butlerowie, który zmarł w 1886 roku. W latach 1891–1894 opublikowała szereg artykułów na podstawie swojej pracy doktorskiej.
Poza chemią interesowała się także entomologią, literaturą i językami. W 1889 roku opublikowała pracę na podstawie badań nad pszczołami. Publikowała własne opowiadania, a także tłumaczenia francuskiego pisarza Guy de Maupassanta.
Po ślubie w roku 1895 zamieszkała w Iżewsku, gdzie we własnym laboratorium wróciła do swoich dawnych prób otrzymania metylidynefosfanu. Pracowała także w laboratorium zakładów uzbrojeniowych.
Śmierć 8 maja 1896 roku próbowała przeprowadzić reakcję między białym fosforem a cyjanowodorem. Mieszanina eksplodowała, a cztery godziny później Popowa zmarła z powodu obrażeń i zatrucia fosforowodorem powstałym podczas wybuchu. Po jej śmierci ukazał się duży artykuł w Journal of the Russian Physico-chemical Society, a także notki w Nature i Science.
Mąż zabrał ciało żony do rodzinnej posiadłości w guberni czernihowskiej, w powiecie sośnickim, we wsi Szabalinow. Ciało zostało zniszczone w pierwszych latach władzy radzieckiej, a krypta, w której pochowano Wierę Popową, jest obecnie w ruinie. Zdobiący ją pomnik znajduje się w Regionalnym Muzeum Sośnickim. Jej portret zawisł w szkole dla kobiet, na Kursach Bestużewa. Popow przekazał też uczelni 15 000 rubli na kształcenie kobiet.
Życie prywatne Jesienią 1895 roku Popowa poślubiła dużo starszego od siebie generała Jakowa Kozmicza Popowa, dyrektora Iżewskich Zakładów Uzbrojenia, które były jednym z głównych producentów broni strzeleckiej dla armii Cesarstwa Rosyjskiego.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Genewskiego Kategoria:Absolwentki Smolnego Instytutu Szlachetnie Urodzonych Panien w Sankt Petersburgu Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Ofiary wypadków Kategoria:Rosyjscy chemicy Kategoria:Słuchaczki Kursów Bestużewa Kategoria:Urodzeni w 1867 Kategoria:Zmarli w 1896