Braniewski Centrum Kultury w Braniewie – samorządowa instytucja kulturalna w Braniewie, położona w centrum miasta przy ul. Katedralnej 9.

Historia Historia lewo|mały|Przez wiele lat siedziba MOK przy ul. Przemysłowej lewo|mały|Tablica patrona Braniewskiego Centrum Kultury Tadeusza Kopacza Działalność kulturalna w Braniewie w latach powojennych borykała się z dużymi trudnościami lokalowymi. W 1946 roku powstał w Braniewie Miejski Dom Kultury przy ul. Przemysłowej, była to również w pierwszym okresie siedziba hufca Związku Harcerstwa PolskiegoHarcerska watra nad Pasłęką : szkice i źródła do historii Hufca Związku Harcerstwa Polskiego im. Mikołaja Kopernika w Braniewie 1946-2005 / [red. i uzup. Jerzy Chrabąszcz]. – Olsztyn : Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego, 2006, s. 12. W grudniu 1948 władze miejskie wydzierżawiły na potrzeby kulturalne budynek byłego niemieckiego kasyna, położonego w obrębie koszar przy ul. Sikorskiego, niestety już w kwietniu 1949 budynek na powrót przejęło wojsko. Kolejna koncepcja, odbudowania przedwojennego teatru przy ul. Królewieckiej na potrzeby kulturalne miasta, również upadła. W 1954 utworzono Powiatowy Dom Kultury w BraniewiePraca zbiorowa. Braniewo. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1973, s. 375. W 1975 roku, w związku z reorganizacją województw i likwidacją powiatów, utworzono w Braniewie Miejski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji z siedzibą w pałacyku Potockiego wyremontowanym w latach 1972–1975 (w 1976 umieszczono tam też siedzibę Braniewskiego Oddziału Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Elblągu i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Braniewie)Dom konwertytów w Braniewie 1718–2015, Braniewo 2015Stanisław Achremczyk, Alojzy Szorc, Braniewo, Olsztyn 1995, s. 303–307.

Współczesność Ostatnia, współczesna siedziba ośrodka kultury w Braniewie powstała z inicjatywy Tadeusza Kopacza, burmistrza miasta w latach 1990–1998, który zapoczątkował program rewitalizacji Starego Miasta. Wówczas podjęto decyzję o budowie na bazie dawnego kina „Dar” dużego kompleksu kulturalno-rozrywkowego pod nazwą Braniewskie Centrum Kultury. Budowę obiektu, podjętą za czasów drugiej kadencji burmistrza Kopacza, kontynuowali i dokończyli następcy burmistrza.

Po niemal 60 latach od zakończenia wojny Braniewo doczekało się wreszcie domu kultury o odpowiednim standardzie. Uroczystość otwarcia nowej siedziby domu kultury u zbiegu ulic Gdańskiej i Katedralnej miała miejsce w kwietniu 2003 roku. Wydarzenie to uświetnił występem wokalnym znany polski aktor, piosenkarz i kompozytor Michał BajorBraniewo. Ośrodek Kultury. Koncert Michała Bajora, IKAT. Gazeta Braniewska, 18 kwietnia 2003 r., s. 7.

Braniewskie Centrum Kultury zostało utworzone Uchwałą Rady Miejskiej w Braniewie 1 sierpnia 2006 rokuUchwała nr XXXIX/205/06 Rady Miejskiej w Braniewie z dnia 21.06.2006 r. w sprawie utworzenia instytucji kultury pod nazwą Braniewskie Centrum Kultury i nadania jej statutu. 25 sierpnia 2016 roku otrzymało imię jego twórcy – Tadeusza KopaczaUchwała Nr XXIV/156/16 Rady Miejskiej w Braniewie

z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie nadania imienia Braniewskiemu Centrum Kultury przy ul.Katedralnej 9 w Braniewie.

Statutowe zadania Braniewskiego Centrum Kultury Tworzenie warunków do zaspokajania i rozwijania potrzeb mieszkańców w zakresie kultury poprzez:

edukację kulturalną i wychowanie przez sztukę, upowszechnianie kultury wśród mieszkańców, organizowanie imprez artystycznych i rozrywkowych oraz koncertów, rozbudzanie i wspomaganie społecznej aktywności kulturalnej, rozpoznawanie zainteresowań i potrzeb kulturalnych środowiska, promowanie kultury i twórczości artystycznej, prowadzenie i wspieranie zespołów artystycznych, upowszechnianie sztuki filmowej, współdziałanie z innymi instytucjami, stowarzyszeniami, fundacjami w zakresie upowszechniania potrzeb kulturalnych, realizowanie projektów z zakresu tradycji narodowej i lokalnej oraz ochrony dziedzictwa narodowego.

Historia kina lewo|mały|Kino Artushof lewo|mały|Kino „Baszta”

Kino „Artushof” W 1936 historyczny budynek Dworu Artusa, położony przy Langgasse 34 (współcześnie ul. Gdańska), zakupił elbląski kupiec Georg Broschinski i przebudował kamienicę na kino, które nazwał Artushof, czyli Dwór Artusa.

Kino to funkcjonowało do 1945 rokuBraunsberg/Ostpreussen und sein Kreis. Heimat im Wandel der Zeit, s. 70.

Kino „Zalew”, „Orzeł” Po II wojnie światowej w Braniewie przez wiele lat funkcjonowały równcześnie 2 kina – jedno „wojskowe” w kasynie przy ul. Sikorskiego, drugie w lokalizacjach ul. Gdańska oraz Przemysłowa.

Pierwszym w Braniewie było kino o nazwie „Zalew”. Kino to otwarto już w 1946 i mieściło się przy ul. Sikorskiego, w budynku byłego niemieckiego kasyna.

Kino o nazwie „Orzeł” mieściło się w tej samej lokalizacji co wcześniej „Zalew”. Kino „Orzeł” rozpoczęło działalność w latach 50. i posiadało 185 miejsc na widowni. Było obiektem wielofunkcyjnym – odbywały się w nim również uroczystości, koncerty, przedstawienia i akademie rocznicowe. Czynne było (dane na rok 1999) przez 2 dni w tygodniu – w soboty i niedziele – frekwencja wynosiła 20–50 osób. Organizowano również seanse filmowe dla szkół. Kino to było ogólnie dostępne do końca 2000 roku. W wyniku zmiany przepisów wprowadzonych w Ministerstwie Obrony Narodowej, od roku 2001 kino wojskowe nie mogło już prowadzić działalności publicznejAgata Załuska Braniewo. W mieście zostanie jedno kino. Orzeł tylko dla żołnierzy, Gazeta Olsztyńska, 27 grudnia 2000, s. 14.

Kino „Dar” 11 sierpnia 1949 na posiedzeniu Powiatowej Rady Narodowej w Braniewie poruszano potrzebę otwarcia w mieście stałego kina miejskiego. Repertur kina wojskowego był co najmniej skromny, obejmujący tematykę wojenną, a ludność miasta potrzebowała też innej rozrywki. Kino objazdowe, przyjeżdżające sporadycznie z Olsztyna, było tego jedynie namiastką. Już wówczas jako lokalizację kina miejskiego wytypowany został budynek spalonego poniemieckiego kina w centrum miasta przy ul. GdańskiejProtokół nr VIII z posiedzenia plenarnego PRN w Braniewie, które odbyło się 11 sierpnia 1949 r., s. 6–7 (scan nr 465–466).

Obiekt kina miejskiego został jednak oddany do użytku dopiero 1 maja 1954 i to kino otrzymało nazwę „Dar”Nasi korespondenci donoszą. Braniewo, Życie Olsztyńskie : pismo ziemi warmińsko-mazurskiej, 1954, nr 135, s. 4.

W 1956 z powodu prowadzonego remontu zostało po raz pierwszy przeniesione z ul. Gdańskiej na ulicę Przemysłową. W tym też roku stary niemiecki projektor AEG został zastąpiony aparatem AP51 na taśmę filmową 35 mm. Po dwóch latach kino powróciło do obiektu na ul. Gdańskiej. Nowy obiekt kina posiadał 270 miejsc na widowni. Na przełomie 1997/1998 kino po raz kolejny zostało przeniesione – do sali Miejskiego Ośrodka Kultury, położonego przy ul. Przemysłowej 10, do dużo mniejszej sali na zaledwie 90 miejsc. Decyzję tę wymusił nadzór budowlany, gdyż budynek przy ul. Gdańskiej groził zawaleniem. Kino w tej lokalizacji czynne było tylko przez 3 dni w tygodniu, nie prowadziło również działalności w okresie wakacyjnym z uwagi na urlopy pracowników MOK-u. Po przeniesieniu w 2003 roku siedziby MOK do nowo odbudowanego obiektu przy ul. Gdańskiej, budynek na ul. Przemysłowej zamknięto i kina w Braniewie przez pewien okres nie było wcaleIzabela Wiącek Nie ma kin, IKAT. Gazeta Braniewska, 23 lipca 1999, s. 1, 3Tadeusz Paprocki zbiera stare kroniki filmowe. Moją miłością jest kino, Dziennik Bałtycki, dodatek Weekend, 9–10 grudnia 2000.

Kino „Baszta” 26 sierpnia 2006 roku w Braniewskim Centrum Kultury ponownie rozpoczęło działalność kino, w nowo odbudowanej kamienicy, wybudowanej obok poprzedniego kina „Dar”. Kino to posiada klimatyzowaną salę na 306 miejsc. 24 maja 2014 zostało wyposażone w projektor cyfrowy, który zastąpił dotychczasowy sprzęt analogowy. Umożliwia on również oglądanie filmów w systemie 3D. 29 września 2020 kino otrzymało również swoją nazwę – „Kino Baszta”.

Modelarnia SpecModel Współcześnie zajmuje pomieszczenia piwniczne Braniewskiego Centrum Kultury.

Tradycje modelarstwa w Braniewie sięgają co najmniej początków lat 70. XX w. Reprezentacja modelarni LOK w Braniewie, prowadzona przez Henryka Martyniuka, w 1970 wzmiankowana była podczas uczestnictwa w Operacji 1001-FromborkNa przełaj przez Frombork Powietrzna walka nad Fromborkiem, nr 4/70, s. 2. W pierwszych zawodach wystartowali w 1976 roku. Wówczas modelarnia działała w pracowni przy ul. Wiejskiej. W 1988 z powodów ekonomicznych musiała opuścić swoją dotychczasową siedzibę. Przez następne lata instruktorzy prowadzili zajęcia z modelarstwa w szkołach, w których wówczas pracowali. Nazwa grupy SpecModel została utworzona na początku lat 90. W listopadzie 2007, po otrzymaniu pomieszczenia w Braniewskim Centrum Kultury, grupa SpecModel wznowiła aktywną działalność. 4 grudnia 2014 Stowarzyszenie Braniewskich Modelarzy SpecModel Braniewo uzyskało wpis do KRSStowarzyszenie Braniewskich Modelarzy SpecModel Braniewo w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Braniewscy modelarze od lat odnoszą sukcesy na zawodach krajowych oraz międzynarodowych, zdobywając medale zarówno indywidualnie, jak i drużynowoO braniewskich modelarzach z grupy SpecModel [w:] IKAT. Gazeta braniewska 26 października 2012, s. 8.

Zobacz też Dwór Artusa w Braniewie

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona Braniewskiego Centrum Kultury

Kategoria:Domy i centra kultury w województwie warmińsko-mazurskim Kategoria:Kultura w Braniewie Kategoria:Kina w Polsce