24 Batalion Piechoty (24 bp) – pododdział piechoty Polskich Sił Zbrojnych.
Od 6 sierpnia 1944 r. jako 22 batalion piechoty. Ponownie odtworzony 30 grudnia 1944 r. jako 24 batalion piechoty.
Formowanie i zmiany organizacyjne Sformowany w dniach 8–12 grudnia 1942 z kadry oficerskiej i podoficerskiej Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty 7 Dywizji Piechoty, z oficerów i szeregowych 23 pułku piechoty oraz szeregowych 22 pułku piechoty. Sformowano go na podstawie rozkazu dowódcy 7 Dywizji Piechoty L.dz.355/Tjn./O.I/42 z dnia 6 grudnia 1942 w miejscowości Khanaqin w Iraku, jako 24 batalion strzelców 7 Dywizji Piechoty. Po sformowaniu 24 batalion strzelców wchodził w skład 7 Brygady Strzelców. Dowódcą batalionu był mjr Adam Szymański. Po sformowaniu podjęto szkolenie żołnierzy batalionu w ramach brygady i dywizji. Batalion otrzymał komplet broni osobistej dla żołnierzy i część broni zespołowej do szkolenia. Od stycznia 1943 pełnił służbę ochronną i wartowniczą przy instalacjach paliwowych w pobliskich rafineriach i liniach przesyłowych. 1 kwietnia 1943 batalion został dyslokowany do obozu wojskowego Quizil Ribat. 12 czerwca batalion był wizytowany przez Naczelnego Wodza gen. broni Władysława Sikorskiego. Od marca sukcesywnie przekazywał szeregowych na uzupełnienie innych jednostek bojowych Armii Polskiej na Wschodzie, część starszych wiekiem i o niższych kategoriach zdrowia przekazał do jednostek etapowych. Ochotnicy po przejściu kwalifikacji zdrowotnych odeszli do lotnictwa, marynarki wojennej i oddziałów spadochronowych w Wielkiej Brytanii. Do obozu Yibna w Palestynie przybył na początku lipca 1943 jako batalion skadrowany. Po przybyciu otrzymał ponad 500 szeregowych ze składu Ośrodka Zapasowego Armii, z których odtworzył kompanię dowodzenia oraz trzy kompanie strzelców liczące po 120 szeregowych każda. Szeregowi przydzieleni do batalionu byli niezdyscyplinowani, część z nich w starszym wieku. W połowie października 1943 większość szeregowych po przeszkoleniu przekazano do 2 Brygady Pancernej. Pomimo tego w związku z nową organizacją APW w sierpniu 1943 otrzymał nazwę „24 zapasowy batalion strzelców”.
Na podstawie rozkazu dowódcy APW L.dz.560/Tjn./SD/43 z dnia 4 stycznia 1944 zorganizowano Wysuniętą Bazę Armii pod dowództwem gen. bryg. Mariana Przewłockiego. W rozkazie tym w jej skład włączono 7 DP, oraz określono jej organizację. Na jego podstawie określono organizację 24 zapasowego batalion strzelców, według etatu brytyjskiego ME.1761/1 polskiego L.dz.1589/Tjn./SD/43. 24 zapasowy batalion strzelców składał się z dowództwa batalionu liczącego 5 oficerów i 2 podoficerów, kompanii dowodzenia liczącej 6 oficerów, 7 podoficerów i 15 szeregowców, oraz czterech kompanii strzelców, każda po 2 oficerów i 2 podoficerów. Razem 19 oficerów i 32 szeregowych. W połowie stycznia 1944 r. 24 zapasowy batalion strzelców przybył do bazy wojskowej w Quassasin w Egipcie. Tam do batalionu zostali wcieleni żołnierze, których zwolniono z więzień po amnestii. Szkolenie tej grupy szeregowych napotkało duże trudności z uwagi na nieprzestrzeganie dyscypliny. Wtłoczenie do ram dyscypliny wojskowej w części nie powidło się. W rezultacie część z nich najbardziej zdeprawowanych została aresztowana i przetransportowana do obozu dyscyplinarnego w Latrun i tam internowana. We Włoszech 24 zapasowy batalion strzelców wylądował w dniu 26 marca 1944 roku i został zakwaterowany w San Basilio w rejonie Wysuniętej Bazy Armii.
26 marca 1944 do Włoch przybyło w ramach 24 zapasowego batalionu strzelców: 18 oficerów, 122 podchorążych, 24 podoficerów, 282 starszych strzelców i strzelców. Wkrótce po przybyciu skierowano do II Korpusu jako uzupełnienie 8 oficerów, 118 podchorążych i 245 szeregowych. Z pozostałych do więzienia w Materze trafiło 22 szeregowych.
W ostatnich dniach marca 1944 z dwóch kompanii 24 zapasowego batalionu strzelców w liczbie 150 żołnierzy zorganizowano Oddział Wartowniczy Wysuniętej Bazy Armii pod dowództwem kpt. Władysława Nagórskiego. Oddział został skierowany do pełnienia wart w porcie i mieście Taranto. Pozostali żołnierze kwalifikujący się do służby w jednostkach liniowych, 5 kwietnia zostali przeniesieni jako uzupełnienie do II Korpusu. 5 kwietnia rozpoczęto organizację 25 zapasowego batalionu piechoty, w szeregi którego wcielono jako młodszy rocznik Polaków jeńców i zbiegów z armii niemieckiej, przebywających dotychczas w obozach jenieckich w Afryce Północnej. Formowany 25 zapasowy batalion piechoty posiadał minimalną kadrę dowódczą, pod dowództwem mjr. Mariana Jasińskiego. Z kolei 24 zapasowy batalion strzelców posiadał pełną kadrę dowódczą, ale bez szeregowych. Z uwagi na powyższe 21 kwietnia połączono oba bataliony w jeden 24 zapasowy batalion strzelców pod dowództwem mjr. Mariana Jasińskiego. Dotychczasowy dowódca ppłk Adam Szymański tego dnia odszedł do 3 Dywizji Strzelców Karpackich. W batalionie szkolono około 500 szeregowych młodszego rocznika, Polaków, byłych jeńców. Batalion rozwinięto w 5 kompanii strzelców i częściowo rozwiniętą kompanię dowodzenia.
Rozkazem dowódcy Wysuniętej Bazy Armii L.dz.800/Tjn./SD/44 z dnia 1 maja 1944, batalion uzyskał nowe etaty i niewielkie zmiany w organizacji według brytyjskiego etatu ME.1767/1 i polskiego 64147. Zmieniono również częściowo nazwę na „24 zapasowy batalion piechoty”. W kompanii dowodzenia podjęto szkolenie specjalistów piechoty, w plutonach: rozpoznawczym, moździerzy 3" i pionierów. Podstawowym zadaniem było szkolenie uzupełnień głównie dla jednostek 5 Kresowej Dywizji Piechoty i specjalistów w zakresie obsług moździerzy 3", pionierów oraz kierowców carrierów oraz podoficerów piechoty. W kompanii dowodzenia ponadto zbierano szeregowych 5 KDP powracających ze szpitali i dłuższych urlopów i odsyłano ich do dywizji. Szkolenie prowadzono w batalionowym ośrodku sapersko-minerskim oraz szkolono instruktorów moździerzystów dla całej 7 DP.
Od marca do końca sierpnia 1944 w batalionie przeszkolono i odbyło okres rekonwalescencji 24 oficerów, 81 podoficerów i 490 strzelców starszego rocznika, odesłano jako uzupełnienie 24 oficerów, 70 podoficerów i 490 strzelców. Pozostało jako instruktorzy 11 podoficerów. Na przeszkolenie z obozów przejściowych przybyło 17 podchorążych, 63 podoficerów i 1300 strzelców młodszego rocznika. Z tej liczby po przeszkoleniu jako uzupełnienie odesłano do korpusu 17 podchorążych, 63 podoficerów, 1300 strzelców, 200 strzelców szkolono jako specjalistów w batalionie, a 220 wysłano na szkolenia poza batalion.
W związku z porządkowaniem numeracji pododdziałów zgodnie z Planem Rozwinięcia PSZ na Zachodzie, w dniu 6 sierpnia 1944 na mocy rozkazu dowódcy II Korpusu L.dz.3445/Tjn./SD/44 zmieniono mu nazwę na „22 batalion piechoty”.
Ponowne odtworzenie 24 batalionu piechoty 24 batalion piechoty został ponownie utworzony w ramach 17 Brygady Piechoty 7 Dywizji Piechoty w dniu 30 grudnia 1944, ze sformowanego 20 listopada 1944 batalionu wartowniczego 7 DP. Formalnie nazwę batalionu zmieniono 3 stycznia 1945. 24 batalion podlegał bezpośrednio dowództwu dywizji. Zorganizowany został według brytyjskiego etatu ME.146/1. 31 grudnia 1944 batalion liczył 11 oficerów i 690 szeregowych. Zorganizowany był w dowództwo batalionu, kompanię dowodzenia, 1, 2, 4 i 5 kompanie wartownicze, które pełniły warty na terenie istotnych obiektów na południu Włoch. Batalionem dowodził początkowo etatowy zastępca mjr Stanisław Bargielski. Z kierowanych do batalionu nieprzeszkolonych wojskowo żołnierzy, prowadzono szkolenie ich w zakresie podstawowym i w służbie wartowniczej oraz regulacji ruchu. Zorganizowano z nich 3 kompanię szkolną. Batalion ten początkowo składa się z żołnierzy z kategorią zdrowia „D” i szeregowych powyżej 42 lat. Wobec napływu żołnierzy, 24 bp systematycznie zwiększał swój stan liczebny. 8 stycznia 1945 liczył 11 oficerów i 928 szeregowych, 18 stycznia 13 oficerów i 920 szeregowych. W styczniu dowództwo batalionu objął ppłk Henryk Nowak. Systematyczny napływ nowych żołnierzy spowodował, że formowano nowe kompanie, w marcu 6 kompanię, w kwietniu 7 kompanię, a maju 8, 9, 10 kompanie. Do 5 czerwca 11 i 12 kompanie. Pod koniec maja w 24 batalionie piechoty pełniło służbę 30 oficerów i 2639 szeregowych.
Dowódca Bazy II Korpusu rozkazem L.dz.5261/Tjn./SD/45 z dnia 3 czerwca 1945 oraz rozkazem L.dz.5262/Tjn./SD/45 zarządzono formowanie z części kompanii 24 batalionu piechoty, batalionów wartowniczych „A” i „B”. Formalnie przekazano do nowo formowanych batalionów wartowniczych sześć kompanii w dniach 9–14 czerwca 1945. Następnie po oddaniu tych żołnierzy do formowanych w tym czasie batalionów wartowniczych, pełnił funkcję jednostki uzupełniającej i szkolącej. Był odtworzony i stacjonował w garnizonie San Basilio. W dniu 15 czerwca została dokonana reorganizacja i od tego momentu batalion liczył 20 oficerów, 1427 szeregowych zorganizowanych w 6 kompanii wartowniczych (strzelców) i kompanii dowodzenia. Do batalionu trwał dalszy napływ żołnierzy, 1 lipca liczył 25 oficerów, 1685 szeregowych. 11 lipca 25 oficerów, 1853 szeregowych. 21 lipca 24 oficerów, 1846 szeregowych oraz 31 lipca 24 oficerów, 2009 szeregowych.
30 października 1945 w związku z redukcją wojsk II Korpusu, batalion został rozwiązany.
Nie brał udziału w walkach. Obsada personalna batalionu Dowódcy 24 batalionu strzelców (piechoty) mjr/ppłk Adam Szymański (12 XII 1942 – 21 IV 1944) mjr Marian Jasiński (22 IV – 9 VIII 1944) mjr Franciszek Osmakiewicz (od 10 VIII 1944)
Zastępca dowódcy batalionu kpt. Władysław Nagórski
Obsada personalna na dzień 12 XII 1942 dowództwo batalionu i pododdziałów:
dowódca batalionu – mjr Adam Szymański zastępca dowódcy – kpt. Józef Dominiak adiutant batalionu – ppor. Tadeusz Kisiel oficer informacyjny – ppor. Teodor Brocki dowódca kompanii dowodzenia – kpt. Józef Dominiak dowódca 1 kompanii strzelców – por. Edmund Nestorowicz dowódca 2 kompanii strzelców – por. Jan Pisarek dowódca 3 kompanii strzelców – por. Jan Sienkiewicz dowódca 4 kompanii strzelców – por. Jerzy Piórkowski.
Obsada personalna na dzień 25 VII 1943 dowódcy pododdziałów:
dowódca batalionu – ppłk Adam Szymański dowódca kompanii dowodzenia – kpt. Józef Dominiak dowódca 1 kompanii strzelców – por. Witold Kątnik dowódca 2 kompanii strzelców – por. Szarama dowódca 4 kompanii strzelców – por. Edmund Nestorowicz
Obsada personalna na dzień 30 IV 1944 dowódcy batalionu i kompanii:
dowódca batalionu – mjr Marian Jasiński zastępca dowódcy – kpt. Władysław Nagórski dowódca 1 kompanii strzelców – por. Dionizy Rajcheld dowódca 2 kompanii strzelców – por. Witold Kątnik dowódca 3 kompanii strzelców – kpt. Zygmunt Waligórski dowódca 4 kompanii strzelców – por. Zenon Betauer dowódca 5 kompanii strzelców – por. Edmund Nestorowicz.
Dowódcy 24 batalionu piechoty (wartowniczego) Dowódca batalionu (od 30 XII 1944) p.o. mjr Stanisław Bargielski ppłk Henryk Nowak mjr Stanisław Bargielski (od 17 IX 1945) Zastępca dowódcy batalionu (od 30 XII 1944) mjr Stanisław Bargielski
Obsada personalna 3 I 1945 dowództwo batalionu i dowódcy kompanii: dowódca batalionu – p.o. mjr Stanisław Bargielski adiutant batalionu – por. Józef Bruski oficer gospodarczy – ppor. Tymoteusz Takuszewicz oficer administracyjny – chor. Andrzej Pirog dowódca 1 kompanii wartowniczej – kpt. Władysław Chwojnowski (do 31 XII 1944), ppor. Zygmunt Stupnicki zastępca dowódcy kompanii – ppor. Zygmunt Stupnicki dowódca 2 kompanii wartowniczej – kpt. Józef Synowiec-Świetniczański zastępca dowódcy kompanii – ppor. Eugeniusz Żytomirski dowódca 3 kompanii wartowniczej – kpt. Jan Pisarek zastępca dowódcy kompanii – ppor. Urban dowódca 4 kompanii wartowniczej – kpt. Jan Czesław Pachoński (do 31 XII 1944), por. Józef Misiewicz. dowódca 5 kompanii wartowniczej - kpt. Andrusiewicz
Obsada personalna na dzień 15 VI 1945 dowództwo batalionu i obsada kompanii: dowódca batalionu – ppłk Henryk Nowak zastępca dowódcy – mjr Stanisław Bargielski adiutant batalionu – por. Józef Burski