Złota Kamera (fr. Caméra d’Or) – nagroda przyznawana na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes dla najlepszego kinowego debiutu reżyserskiego przez osobne jury. Niekiedy poza nagrodą główną przyznawane jest także wyróżnienie specjalne.
Historia nagrody Nagroda przyznawana jest od 1978. Ustanowił ją dyrektor generalny festiwalu, Gilles Jacob, w celu zachęcania debiutantów do realizacji kolejnych filmów kinowych. Początkowo, w latach 1978-1982, nagroda przyznawana była na podstawie głosowania krytyków filmowych goszczących na festiwalu. Jednakże ze względu na dużą liczbę filmów do obejrzenia w obrębie różnych festiwalowych sekcji postanowiono powołać osobne jury Złotej Kamery.
Niezależne międzynarodowe jury przyznaje nagrodę dla debiutanta, którego film prezentowany jest w ramach jednej z kilku festiwalowych sekcji (Selekcja Oficjalna, Międzynarodowy Tydzień Krytyki, Quinzaine des Réalisateurs).
Wśród nagrodzonych debiutantów, którzy zrobili później wielką karierę i weszli na trwałe do historii kina wyróżnić można m.in. Jima Jarmuscha, Dżafara Panahiego, Mirę Nair, Jaco Van Dormaela czy Steve’a McQueena.
Jak dotychczas nagrodę główną zdobywały najczęściej filmy produkcji amerykańskiej i francuskiej (po 8 tytułów). Niestety żaden polski debiut reżyserski nie został wyróżniony tą nagrodą.
Laureaci Złotej Kamery Rok Kraj Tytuł polski Tytuł oryginalny Reżyseria1978 Alambrista! Alambrista! Robert M. Young1979 Północne światła Northern Lights John Hanson i Rob Nilsson1980 Historia Adriena Histoire d’Adrien Jean-Pierre Denis1981 Desperado City Desperado City Vadim Glowna1982 Śmierć trzydziestolatka Mourir à 30 ans Romain Goupil1983 Księżniczka Adj király katonát Pál Erdőss1984 Inaczej niż w raju Stranger Than Paradise Jim Jarmusch1985 Oriana Oriana Fina Torres1986 Czarne i białe Noir et blanc Claire Devers1987 Robinsonada რობინზონიადა ანუ ჩემი ინგლისელი პაპაRobinzoniada, anu chemi ingliseli Papa Nana Dżordżadze1988 Salaam Bombay! सलाम बॉम्बे!Salaam Bombay! Mira Nair1989 Mój wiek XX Az én XX. századom Ildikó Enyedi1990 Zamrzyj, umrzyj, zmartwychwstań! Замри, умри, воскресни!Zamri, umri, woskriesni! Witalij Kaniewski1991 Toto bohater Toto le héros Jaco Van Dormael1992 Mac Mac John Turturro1993 Zapach zielonej papai Mùi đu đủ xanh Trần Anh Hùng1994 Małe ugody z umarłymi Petits arrangements avec les morts Pascale Ferran1995 Biały balonik بادکنک سفيدBadkonake sefid Jafar Panahi1996 Miłosna serenada Love Serenade Shirley Barrett1997 Suzaku 萌の朱雀Moe no suzaku Naomi Kawase1998 Rozgrywka Slam Marc Levin1999 Tron śmierci മരണസിംഹാസനംMarana Simhasanam Murali Nair2000 Djomeh جمعهDjomeh Hassan Yektapanah Czas pijanych koni کاتێک بۆ مەستیی ئەسپەکانZamani barayé masti asbha Bahman Ghobadi2001 Atarnajuat, biegacz ᐊᑕᓈᕐᔪᐊᑦAtarnajuat Zacharias Kunuk2002 Nad brzegiem morza Bord de mer Julie Lopes-Curval2003 Rekonstrukcja Reconstruction Christoffer Boe2004 Or אורOr Keren Yedaya2005 Ty i ja, i wszyscy, których znamy Me and You and Everyone We Know Miranda July Zapomniany kraj සුළඟ එනු පිණිසSulanga Enu Pinisa Vimukthi Jayasundara 2006 12:08 na wschód od Bukaresztu A fost sau n-a fost? Corneliu Porumboiu2007 Meduzy מדוזותMeduzot Szira Gefen i Etgar Keret2008 Głód Hunger Steve McQueen2009 Samson i Dalila Samson and Delilah Warwick Thornton2010 Rok przestępny Año bisiesto Michael Rowe2011 Akacje Las acacias Pablo Giorgelli2012 Bestie z południowych krain Beasts of the Southern Wild Benh Zeitlin2013 Ilo Ilo 爸媽不在家Ilo Ilo Anthony Chen2014 Party Girl Party Girl Marie Amachoukeli, Claire Burger i Samuel Theis2015 Ziemia i cień La tierra y la sombra César Augusto Acevedo2016 W pogoni za marzeniami Divines Houda Benyamina2017 Paryż i dziewczyna Jeune femme Léonor Serraille2018 Dziewczyna Girl Lukas Dhont2019 Nasze matki Nuestras madres César Díaz2020 Festiwal odwołany z powodu pandemii koronawirusa.2021 Murena Murina Antoneta Alamat Kusijanović2022 Rumaki wojny War Pony Riley Keough i Gina Gammell2023 W żółtym kokonie Bên trong vo kén vàng Phạm Thiên Ân2024 Armand Armand Halfdan Ullmann Tøndel2025 Tort dla prezydenta مملكة القصبMamlaket al-qasab Hasan Hadi2026 Ben'imana Ben'imana Marie Clémentine Dusabejambo
Laureaci Złotej Kamery - Wyróżnienia Specjalnego Nieregularnie jury Złotej Kamery przyznawało, poza nagrodą główną, także wyróżnienia specjalne dla zasługujących na szczególną uwagę debiutów reżyserskich. Rok Kraj Tytuł polski Tytuł oryginalny Reżyseria1989 Narodziny പിറവിPiravi Shaji N. Karun Ostatnia droga Wallera Wallers letzter Gang Christian Wagner1990 Czas sług Čas sluhů Irena Pavlásková Farendj Farendj Sabine Prenczina1991 Dowód Proof Jocelyn Moorhouse Sam i ja Sam & Me Deepa Mehta1993 Przyjaciółki Friends Elaine Proctor1994 Pałac milczenia صمت القصورSamt el qusur Moufida Tlatli1995 Tu mówi Denise Denise Calls Up Hal Salwen1997 Życie Jezusa La vie de Jésus Bruno Dumont2002 Japón Japón Carlos Reygadas2003 Osama اُسامهOsama Siddiq Barmak2004 Gorzki sen خواب تلخKhab-e talkh Mohsen Amiryoussefi Uciec! 路程Lu cheng Yang Chao 2007 Control Control Anton Corbijn2008 Wszyscy umrą, a ja nie Все умрут, а я останусьWsje umrut, a ja ostanus Waleria Gaj Germanika2009 Ajami עג'מיAjami Scandar Copti i Jaron Szani2022 Plan 75 プランななじゅうごPlan 75 Chie Hayakawa2024 Kundel 白衣蒼狗Baiyi cang gou Chiang Wei Liang i You Qiao Yin2025 Cień mojego ojca My Father's Shadow Akinola Davies Jr.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona festiwalu
Kategoria:Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes Kategoria:Nagrody filmowe przyznawane we Francji