Sava Kovačević, (ur. 25 stycznia 1905 w Nudo, zm. 13 czerwca 1943 w Krekovi nad Sutjeską) – jugosłowiański dowódca partyzancki, bohater narodowy tego kraju.
Życiorys Sava Kovačević urodził się na wsi, w Księstwie Czarnogóry. Po ukończeniu szkoły pracował na kopalni, a następnie jako robotnik leśny. W 1925, pod wpływem swojego brata Nikoli Kovačevicia, wstąpił do Komunistycznej Partii Jugosławii. Ze względu na swoją aktywną działalność w partii, organizacje strajków etc. Kovačević kilkakrotnie stawał przed sądem.
Po przegranej kampanii obronnej Sava Kovačević zorganizował oddział partyzancki, który najpierw przeprowadził sabotaż w mieście Bosansko Grahovo, a następnie wyzwolił je spod włoskiej okupacji. Dowództwo Ludowowyzwoleńczych Partyzanckich Oddziałów Jugosławii powierzyło mu dowództwo nad oddziałem nikiszyckim, który wkrótce rozwinął się do dziesięciu batalionów. Aktywna walka i zwycięstwa nad okupantem przyniosły dowódcy miano bohatera. W 1942 został mianowany szefem sztabu partyzanckiego w Hercegowinie, a następnie komendantem 5. Czarnogórskiej Proletariackiej Brygady Uderzeniowej, którą dowodził w czasie Czwartej Ofensywy Antypartyzanckiej. W najtrudniejszym okresie Piątej Ofensywy Sava został przeniesiony na stanowisko dowódcy 5. Proletariackiej Dywizji Uderzeniowej. Płk Kovačević zginął trafiony serią z karabinu maszynowego podczas szturmu na pozycje niemieckiej 118. Dywizji Strzelców.
Upamiętnienie Płk Sava Kovačević jest jednym z najbardziej znanych dowódców jugosłowiańskiego ruchu oporu. Jeszcze za życia stał się legendą ze względu na sukcesy swoich oddziałów oraz bliskie relacje z podkomendnymi. Jego postać została otoczona kultem w powojennej Jugosławii (min. zbudowano jego pomniki w Grahovie i Vrbasie).
W filmie Piąta ofensywa z 1973 rolę płk Savy zagrał jugosłowiański aktor Ljuba Tadić.
W muzyce Savę Kovačevića upamiętnia pieśń pt. (napisana do muzyki Pieśni o Szczorsie):
Awanse pułkownik – 1 maja 1943 – stopień otrzymany po wprowadzeniu systemu stopni wojskowych w NOVJ
Odznaczenia Order Narodowego Bohatera Jugosławii – 6 lipca 1943 (pośmiertnie) Order Kutuzowa I stopnia – Związek Radziecki (pośmiertnie)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Żołnierze Narodowej Armii Wyzwolenia Jugosławii Kategoria:Jugosłowiańscy komuniści Kategoria:Ludzie związani z Czarnogórą Kategoria:Odznaczeni Orderem Bohatera Narodowego (Jugosławia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1943