Ada Christen, właściwie Christiane Rosalia Friederik znana też jako: Ada Carla, Christiane von Breden, Christine von Neupauer Fridrik i Satanella (ur. 6 marca 1839 w Wiedniu, zm. 19 maja 1901 w Inzersdorf) – austriacka pisarka, poetka, aktorka.
Życiorys Christiane Rosalia urodziła się jako córka wiedeńskiego kupca Johann Friederik i jego żony Christine Landgut. Początkowo dorastała w dobrobycie i bezpiecznych warunkach. Rodzina mieszkała na Alsergrund, na przedmieściach Wiednia. Z powodu zaangażowania Johanna w rewolucję w 1848 roku został skazany na kilka lat więzienia, w wyniku czego później zmarł. Rodzina jej popadła w nędzę, a Christiane musiała zarabiać na swoje utrzymanie sprzedając kwiaty i szyjąc ubrania. W wieku 15 lat została aktorką dołączając do grupy wędrownych aktorów, z którymi podróżowała przez kilka lat w prowincjach Austro-Węgier. Od 1855 do 1858 roku grała w Meidlinger Theater. thumb|Nagrobek Ady Christen, Evangelischen Friedhof Matzleinsdorf, Wiedeń W 1864 poślubiła węgierskiego szlachcica Siegmunda von Neupauera, właściciela ziemskiego i sędziego w Szentgotthárd koło Sopron. Jej jedyne dziecko zmarło w 1866 roku, a dwa lata później Siegmund w wyniku choroby psychicznej. Po śmierci męża, w 1868 roku wróciła do Wiednia, gdzie ponownie pracowała jako aktorka występując na scenie razem z Friedrichem Strampferem w Theater in der Josefstadt.
Swój pierwszy wiersz Lieder einer Verlorenen napisała po śmierci męża i opublikowała z pomocą pisarza Ferdinanda von Saar. Zachęcona przez przyjaciół zaczęła publikować pod pseudonimami w czasopismach (Illustrierter Österreichischen Volkskalender) Jej tom Lieder einer Verlorenen stał się bardzo popularny. W sumie napisała cztery książki poetyckie, krótkie opowiadania, powieści i dramaty. W 1878 roku poślubiła przedsiębiorcę Adalmara von Bredena, co zabezpieczyło ją finansowo i pozwoliło dołączyć do wiedeńskiej elity i stać się częścią kręgu literackiego, do którego należał Ludwig Anzengruber i Friedrich Hebbel.
1 lutego 1894 roku odbyła się premiera jej dramatu Wiener Leut w Deutschen Volkstheater w Wiedniu, która okazała się porażką. W rezultacie czego pogorszył się jej stan nerwowy i zmusił do wycofania ze społeczeństwa. Pobyty w uzdrowisku i wycieczki do Wenecji, Mentony Menton i Berchtesgaden nie przyniosły poprawy. Christen przeszła do majątku Einsamhof w Inzersdorf, gdzie zmarła 19 maja 1901 roku. Została pochowana na cmentarzu ewangelickim Evangelischer Friedhof Matzleinsdorf.
Wybrana twórczość Lieder einer Verlorenen, 1868 Aus der Asche, 1870 Faustine, 1871 Schatten, 1873 Vom Wege, 1874 Aus der Tiefe, 1878 Aus dem Leben, 1878 Unsere Nachbarn, 1884 Als sie starb, 1888 Jungfer Mutter, 1892 Wiener Leut, 1893 Als er heimkehrte, 1912
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Dzieła Ady Christen w Deutschen Digitalen Bibliothek
Kategoria:Urodzeni w 1839 Kategoria:Zmarli w 1901 Kategoria:Austriaccy pisarze Kategoria:Austriaccy prozaicy XIX wieku Kategoria:Austriaccy dramaturdzy XIX wieku Kategoria:Austriaccy poeci Kategoria:Austriaccy poeci XIX wieku Kategoria:Austriackie aktorki teatralne Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiedniu