Superstrat językowy – język ludności napływowej lub dominującej na jakimś obszarze, nawarstwiony na inny język, oraz ślady takiego języka we wciąż używanym języku pierwotnej ludności (języku zdominowanym). Zjawisko superstratu językowego najczęściej wynika z przewagi politycznej, ekonomicznej lub kulturowej jednego języka. W szczególności chodzi o taki język, który nałożył się na język miejscowej ludności, lecz ostatecznie przegrał z nim rywalizację i uległ zanikowi.
Wpływem jakiegoś superstratu można wyjaśnić zmiany i elementy niesystemowe w danym języku. Oddziaływanie to przejawia się m.in. w powstaniu nowych głosek, zmianie ich wymowy, a także zapożyczeniach leksykalnych i kalkach językowych.
Jako ślady superstratu niemieckiego w gwarach śląskich (słowiańskich) podaje się m.in. czasowniki „spotkać” i „prasować”. Za superstrat jest uważany język Franków (pochodzenia germańskiego), który wywarł wpływ na łacinę ludową w starożytnej Galii. Superstratowy język protobułgarski (pochodzenia tureckiego) zanikł w otoczeniu słowiańskim, lecz pozostawił pewne ślady w języku bułgarskim. Na Półwyspie Iberyjskim superstrat stanowił język arabski.
Zobacz też adstrat językowy substrat językowy
Przypisy
Kategoria:Językoznawstwo historyczno-porównawcze Kategoria:Kontakty językowe