Maciej Henryk Taborowski (ur. 16 grudnia 1978 w Łodzi) – polski prawnik, urzędnik państwowy, doktor habilitowany nauk prawnych, adwokat, profesor w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, specjalista w zakresie prawa Unii Europejskiej i prawa międzynarodowego, w latach 2019–2022 zastępca rzecznika praw obywatelskich. Od 2023 wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej TVP. W 2026 wybrany przez Sejm na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego.

Życiorys W 2003 ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W tym samym roku podjął pracę na macierzystym wydziale. W 2011 na podstawie napisanej pod kierunkiem Władysława Andrzeja Czaplińskiego rozprawy pt. Konsekwencje naruszenia prawa wspólnotowego przez sądy krajowe otrzymał w Instytucie Nauk Prawnych PAN stopień naukowy doktora nauk prawnych w zakresie prawa, specjalność: prawo europejskie. Wydana na jej podstawie książka uzyskała II nagrodę w XLVII ogólnopolskim konkursie „Państwa i Prawa” na najlepsze prace habilitacyjne i doktorskie.

W 2020 habilitował się na Uniwersytecie Warszawskim po obronie rozprawy pt. Mechanizmy ochrony praworządności państw członkowskich w prawie Unii Europejskiej. Studium przebudzenia systemu ponadnarodowego. Książka otrzymała wyróżnienie w XII edycji konkursu Wolters Kluwer Polska i „Przeglądu Sądowego” na książkę prawniczą najbardziej przydatną w praktyce wymiaru sprawiedliwości w 2019 roku.

Zajmuje stanowisko profesora w Zakładzie Prawa Europejskiego Instytutu Nauk Prawnych PAN oraz adiunkta w Katedrze Prawa Europejskiego na Wydziale Prawa i Administracji UW (od czasu objęcia funkcji zastępcy RPO na urlopie bezpłatnym). Współpracuje także z Centrum Europejskim Uniwersytetu Warszawskiego.

Autor i redaktor ponad 100 publikacji naukowych z zakresu prawa europejskiego, ogłaszanych zarówno w czasopismach polskich (m.in. „Państwo i Prawo”, „Europejski Przegląd Sądowy”), jak i zagranicznych – m.in. w „Common Market Law Review”, „Columbia Journal of European Law” oraz „Praxis des Internationalen Privat- und Verfahrensrechts (IPRax)”.

W debacie publicznej konsekwentnie opowiada się za pierwszeństwem prawa Unii Europejskiej i za wykorzystaniem unijnych oraz konwencyjnych mechanizmów ochrony praworządności wobec krajowych zmian w wymiarze sprawiedliwości. Publikował m.in. w OKO.press oraz w Monitorze Konstytucyjnym.

Był wspólnikiem w kancelarii Hoffman, Taborowski i Wspólnicy, specjalizującej się w sporach sądowych i prawie UE. Odszedł z kancelarii w z powodu wyboru na sędziego TK.

6 maja 2019 został powołany przez RPO Adama Bodnara na stanowisko zastępcy rzecznika praw obywatelskich w miejsce Sylwii Spurek, kandydującej do Parlamentu Europejskiego. Objął nadzór nad Zespołem Prawa Administracyjnego i Gospodarczego oraz Zespółem ds. Równego Traktowania. W wypowiedziach publicznych z okresu sprawowania funkcji zwracał uwagę na systemowe skutki wadliwych powołań sędziowskich oraz na konsekwencje niewykonywania orzeczeń TSUE i ETPC, w tym możliwość potrącania przez Komisję Europejską nałożonych kar z należnych Polsce środków unijnych. Zakończył pełnienie funkcji 1 kwietnia 2022.

W 2023 został wiceprzewodniczącym Rady Nadzorczej TVP, a w 2024 członkiem Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury oraz członkiem Zespołu Doradczego przy Ministrze Sprawiedliwości RP do spraw Prawa Unii Europejskiej.

13 marca 2026 Sejm X kadencji wybrał go na stanowisko sędziego Trybunału KonstytucyjnegoUchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 marca 2026 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego (). Był jednym z sześciorga kandydatów zgłoszonych przez Prezydium Sejmu, którzy tego dnia uzyskali wybór. Do 9 kwietnia prezydent RP Karol Nawrocki nie zaprosił go na uroczystość złożenia ślubowania. W tym czasie trzykrotnie kierował do Prezydenta pisma, w których deklarował gotowość do ślubowania. 9 kwietnia 2026 wziął udział w uroczystości zorganizowanej w Sejmie złożenia „ślubowania wobec prezydenta”, w trakcie której odczytał oraz podpisał rotę ślubowania. Następnie została ona przekazana na dziennik podawczy Kancelarii Prezydenta. Taborowski udał się do Trybunału Konstytucyjnego w celu podjęcia obowiązków sędziego. Prezes TK Bogdan Święczkowskistwierdził, że ślubowanie wobec prezydenta nie zostało złożone, a stosunek służbowy sędziego nie został nawiązany. 10 kwietnia 2026 ponownie udał się do Trybunału Konstytucyjnego celem przystąpienia do orzekania, twierdząc, że stosunek służbowy został nawiązany po „ślubowaniu” 9 kwietnia. Skierował pismo do prezesa TK, w którym zwrócił się o umożliwienie wykonywania obowiązków oraz załączył kopię podpisanego aktu ślubowania z potwierdzeniem odbioru w Kancelarii Prezydenta. 23 kwietnia 2026 skierował do Prezydenta list otwarty. W sierpniu 2026 był współautorem listu z apelem do polskich władz o realizację postanowień Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i o dopuszczenie go do pracy.

Życie prywatne i działalność społeczna W latach 2011–2024 był żonaty z dziennikarką Magdą Mołek, ma z nią dwóch synów.

Zaangażowany we współpracę z organizacjami pozarządowymi, m.in. z Fundacją „Okularnicy” im. Agnieszki Osieckiej (sprawującą opiekę nad spuścizną Agnieszki Osieckiej), Fundacją Arte Duct (upowszechnianie wiedzy o kulturze, sztuce i muzyce), organizacją Rotaract (wsparcie dla dzieci z domów dziecka) oraz Fundacją im. Friedricha Eberta z siedzibą w Berlinie – jako członek europejskiej grupy roboczej pod przewodnictwem Petera Balázsa, której zadaniem było opracowanie strategii postępowania UE wobec kryzysu praworządności w Unii Europejskiej.

Jest członkiem Rady Programowej Archiwum Osiatyńskiego – obywatelskiego centrum analiz monitorującego praworządność, nadużycia władzy publicznej oraz przestrzeganie praw i wolności obywatelskich w Polsce – Zespołu Ekspertów Prawnych Fundacji im. Stefana Batorego, The Good Lobby Profs, Stowarzyszenia im. Zbigniewa Hołdy oraz Europejskiego Instytutu Prawa (ELI).

W 2017 zaangażował się w kampanię medialną „Wolne sądy”.

Nagrody i wyróżnienia II nagroda w XLVII ogólnopolskim konkursie „Państwa i Prawa” na najlepsze prace habilitacyjne i doktorskie za monografię Konsekwencje naruszenia prawa Unii Europejskiej przez sądy krajowe. Wyróżnienie w XII edycji konkursu Wolters Kluwer Polska i „Przeglądu Sądowego” na książkę prawniczą najbardziej przydatną w praktyce wymiaru sprawiedliwości w 2019 roku. Nagroda specjalna Press Club Polska (2021), przyznana Rzecznikowi Praw Obywatelskich i jego zastępcom za działalność na rzecz ochrony praw i swobód obywatelskich, w tym wolności słowa.

Wybrane publikacje Współpraca sądowa w sprawach cywilnych (wspólnie z Wojciechem Sadowskim), Warszawa 2011. Konsekwencje naruszenia prawa Unii Europejskiej przez sądy krajowe, Warszawa 2012. Mechanizmy ochrony praworządności państw członkowskich w prawie Unii Europejskiej. Studium przebudzenia systemu ponadnarodowego, Wolters Kluwer, Warszawa 2019.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Sylwetka na stronie Instytutu Nauk Prawnych PAN Profil w Google Scholar

Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy specjaliści prawa europejskiego Kategoria:Polscy specjaliści prawa międzynarodowego Kategoria:Pracownicy Instytutu Nauk Prawnych PAN Kategoria:Urzędnicy Biura Rzecznika Praw Obywatelskich Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1978