Jan Darlewski właśc. Jan Dudryk (ur. 20 stycznia 1925 we Lwowie, zm. 24 czerwca 2009 w Gliwicach) – polski specjalista w zakresie metrologii technicznej, obróbki skrawaniem, technologii maszyn.
Życiorys Urodził się jako Jan Dudryk, w rodzinie Longina Dudryka (1886–1962), inżyniera, pracownika PKP, i Heleny (1892–1972), córki Kazimierza Twardowskiego, założyciela lwowskiej i warszawskiej szkoły filozoficznej. Miał siostrę Ewę Annę (1926–2017). W 1939 r. był uczniem kl. 2b XI Państwowego Liceum i Gimnazjum im. Jana i Andrzeja Śniadeckich we Lwowie.
Podczas okupacji radzieckiej, w latach 1939–1941, uczył się w klasie 7 i 8 dziesięciolatki, XVII sowieckiej szkoły średniej. W 1941 r., po zajęciu Lwowa przez Niemców podjął pracę w urzędzie kwaterunkowym (Quartieramt), następnie jako junak służby budowlanej w „Baudienście”. Jednocześnie uczył się na tajnych kompletach, prowadzonych przez dawnych nauczycieli gimnazjalnych i wykładowców uczelni. W 1942 r. przystąpił do Narodowej Organizacji Wojskowej podległej Armii Krajowej. W lipcu 1944 r. walczył podczas lwowskiej akcji „Burza”, w plutonie Świteź II Dzielnicy Śródmieście. W początkach sierpnia opuścił Lwów i dotarł pod Przeworsk, gdzie ukrywał się w zaprzyjaźnionej leśniczówce. Działał w konspiracji, wydawał podziemne pismo „Czyn” i uczył się. W 1944 r. zdał maturę na tajnych kompletach w Przeworsku.
Po II wojnie światowej zmienił nazwisko na Darlewski, podjął studia na Politechnice Gdańskiej, które ukończył w 1950 r. Po studiach pracował jako nauczyciel matematyki w Technikum Kolejowym w Kędzierzynie Koźlu, potem przeniesionym do Gliwic (później Zespół Szkół Techniczno-Informatycznych). W 1954 r. rozpoczął pracę na Wydziale Mechanicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Tam w 1965 r. uzyskał stopień doktora na podstawie pracy pt. Badania wpływu warunków skrawania na zużycie ostrza, temperaturę skrawania i siły przy przecinaniu tworzyw fenolowo-formaldehydowych wzmocnionych tkaniną szklaną (promotor: prof. Jerzego Szyrajewa). 13 kwietnia 1978 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego, na podstawie pracy zatytułowanej Wybrane zagadnienia obróbki wiórowej tworzyw sztucznych warstwowych. W 1983 r. nadano mu tytuł profesora w zakresie nauk technicznych. Decyzją Ministra Edukacji Narodowej w 1992 r. został powołany na stanowisko profesora zwyczajnego w Politechnice Śląskiej.
Pracował w Instytucie Automatyzacji Procesów Technologicznych i Zintegrowanych Systemów Wytwarzania na Wydziale Mechanicznym Technologicznym Politechniki Śląskiej. Pełnił funkcję dyrektora Instytutu Budowy Maszyn, był też prodziekanem Wydziału Mechanicznego Technologicznego. Przewodniczył Radzie Naukowej w Instytucie Obróbki Skrawaniem. Był również członkiem Komitetu Budowy Maszyn IV Wydziału - Nauk Technicznych Polskiej Akademii Nauk. Ponadto prowadził wykłady również na uczelniach w Krakowie i Opolu. Należał do oddziału gliwickiego Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej.
Od 1980 r. należał do NSZZ „Solidarność”. Pierwszy prezes (1988) Gliwickiego Oddziału Towarzystwa Miłośników Lwowa. Należał do Komisji Turystyki Górskiej Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Był przodownikiem Górskiej Odznaki Turystycznej PTTK.
Był mężem Krystyny z domu Szmyd (1924–2012). Mieli dwoje dzieci: Marię (ur. 1954) i Tomasza (ur. 1956).
Zmarł 24 czerwca 2009 r. w Gliwicach, pochowany 26 czerwca 2009 r. na cmentarzu Lipowym (sektor F1-19-1).
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2004). Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Armii Krajowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1970) Srebrna Odznaka „Zasłużony dla Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej” (2008) Brązowy Medal Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność” Źródło:.
Nagrody
Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki zespołowa stopnia III za szczególnie ważne i twórcze osiągnięcia (1974) Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki indywidualna III stopnia za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1980) Nagroda Ministra Edukacji Narodowej zespołowa stopnia III (1988)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Politechniki Gdańskiej Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Lipowym w Gliwicach Kategoria:Polscy inżynierowie Kategoria:Uczestnicy akcji „Burza” we Lwowie (1944) Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2009