Park Narodowy Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası () – park narodowy w zachodniej części Turcji w prowincji Aydın. Obejmuje półwysep Dilek oraz deltę rzeki Menderes. Tereny w parku chronione są na mocy międzynarodowych konwencji: berneńskiej, ramsarskiej, o różnorodności biologicznej z Rio de Janeiro oraz barcelońskiej.
Opis Tureckie Ministerstwo Gospodarki Leśnej i Wodnej ogłosiło 19 maja 1966 roku półwysep Dilek parkiem narodowym. Natomiast w 1994 roku do parku włączono deltę rzeki Meander przylegającą do półwyspu od południa.
Park narodowy ma powierzchnię 27 598 ha, w tym powierzchnia półwyspu Dilek wynosi 10 908 ha, a delty rzeki Meander 16 690 ha. Cieśnina o szerokości około 1,6 km oddziela półwysep od pobliskiej greckiej wyspy Samos.
Górzysty teren półwyspu i jego liczne jaskinie, kaniony oraz doliny powodują, że obszar ten cieszy się dużym zainteresowaniem zarówno odwiedzających, jak i badaczy. Większość gór półwyspu ma wysokość blisko 1200 m n.p.m., najwyższy szczyt, Dilek Dağı, ma wysokość około 1237 m n.p.m. Wzdłuż brzegu znajduje się kilka zatoczek. Najbardziej wysunięta na wschód zatoczka z plażą dostępną dla publiczności znana jest jako İçmeler Koyu.
Na terenie parku narodowego znajduje się Jaskinia Zeusa (). Wejście do niej jest ukryte przez gęstą roślinność. Dno jaskini wypełnia niebiesko-zielona woda, będąca słonawą mieszaniną wody źródlanej i słonej wody morskiej. Jaskinia ma głębokość 10–15 m, szerokość 10–13 m oraz długość 20 m.
Delta rzeki Meander, uchodzącej do Morza Egejskiego, jest jednym z najbardziej zróżnicowanych terenów podmokłych w Turcji, zarówno pod względem roślinności, jak i fauny wodnej, i jest chroniona umowami międzynarodowymi, takimi jak konwencja ramsarska.
Klimat w parku narodowym jest śródziemnomorski ze średnią roczną temperaturą około 18 °C, od minimum 8 °C w zimie do maksimum około 27 °C w lecie. Na szczytach górskich, wraz ze wzrostem wysokości, temperatury są zwykle znacznie niższe, a średnia roczna temperatura zwykle nie przekracza tam 13 °C. Występują różnice opadów w zależności od wysokości, a także między północną i południową stroną półwyspu.
Flora Park charakteryzuje się dużą różnorodnością roślinności, co związane jest z panującymi w nim temperaturami i różnicami klimatycznymi między różnymi obszarami parku.
Spośród 804 gatunków flory stwierdzonych na obszarze parku sześć jest endemicznych, występujących tylko na jego terenie. Najbardziej rozpowszechniona jest makia z jałowcem fenickim (Juniperus phoenicea). Do innych często spotykanych gatunków należą: grusza oliwnikowa (Pyrus elaeagrifolia), sosna kalabryjska (Pinus brutia) i sumak garbarski (Rhus coriaria). Na obszarze parku występują również: kasztan jadalny (Castanea sativa), cyprys wiecznie zielony (Cupressus sempervirens), dąb ostrolistny (Quercus ilex), sosna czarna (Pinus nigra).
Fauna Ssaki W parku stwierdzono 28 gatunków ssaków. Na wybrzeżu spotkać można mniszkę śródziemnomorską (Monachus monachus). Występujące tu dziki (Sus scrofa) można spotkać koło plaż, gdzie żywią się resztkami pozostawionymi przez turystów. W lasach parku występuje: szakal złocisty (Canis aureus), ryś euroazjatycki (Lynx lynx), hiena pręgowana (Hyaena hyaena) i karakal stepowy (Caracal caracal).
Ptaki Występują tu gatunki takie jak: kormoran mały (Microcarbo pygmeus), czapla nadobna (Egretta garzetta), pustułeczka (Falco naumanni), sieweczka morska (Charadrius alexandrinus), bielik (Haliaeetus albicilla), pelikan kędzierzawy (Pelecanus crispus).
Gady i płazy W parku stwierdzono występowanie 42 gatunki gadów.
Przypisy
Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası