Biedronka jedenastka (Coccinella undecimpunctata) – gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1758 roku przez Karola Linneusza w dziesiątym wydaniu Systema Naturae. Wyróżnia się w jego obrębie cztery podgatunki:
Coccinella (Spilota) undecimpunctata boreolitoralis Donisthorpe, 1918 Coccinella (Spilota) undecimpunctata menetriesi Mulsant, 1850 Coccinella (Spilota) undecimpunctata tripunctata Linnaeus, 1758 Coccinella (Spilota) undecimpunctata undecimpunctata Linnaeus, 1758
Pierwszy z wymienionych opisany został najpierw w 1902 roku przez Horace’a St. J.K. Donisthorpe’a na łamach „Entomologist's record and journal of variation” jako odmiana pod epitetem confluens. Epitet ten okazał się jednak młodszym homonimem, w związku z czym autor ów zastąpił go w 1918 roku nowym epitetem boreolitoralis.
Drugi z wymienionych opisał jako pierwszy Étienne Mulsant w 1850 roku na łamach lyońskich „Annales des Sciences Physiques et Naturelles, d’Agriculture et d’Industrie” jako odrębny gatunek z epitetem nadanym na cześć Édouarda Ménétriesa. Do rangi podgatunku biedronki jedenastki obniżył go w 1874 roku George Robert Crotch, synonimizując z nim przy okazji Coccinella aegyptiaca, nazwę wprowadzoną w 1861 roku przez Louisa Jérôme’a Reiche’a.
Trzeci opisany został po raz pierwszy w 1758 roku przez Karola Linneusza w dziesiątym wydaniu Systema Naturae jako odrębny gatunek, z Europą jako miejscem typowym. Do rangi podgatunku obniżył go w 1808 roku Carl Johan Schönherr.
Morfologia thumb|left|A: widok grzbietowy; B: odwłok; C: prącie, D: tegmen w widoku wewnętrznym; E: tegmen w widoku bocznym thumb|Imago, widok od spodu Chrząszcz o krótkim, owalnym, silnie wypukłym ciele długości od 3,5 do 4,5 mm. Głowę ma czarną z parą żółtych plam przy oczach, a czułki brunatne z czarnym pierwszym członem. Przedplecze jest czarne z żółtą barwą w kątach przednich, a niekiedy także na brzegach bocznych. Czerwone pokrywy zdobi jedenaście czarnych plam – pięć na każdej i jedna wspólna za tarczką. Plamy te mogą jednak zanikać, a niekiedy zlewać się ze sobą. Epimery śródpiersia są ubarwione biało. Odnóża są w całości czarne.
Ekologia thumb|Przedstawiciel gatunku na soli kamiennej w rejonie Morza Martwego Gatunek ten jest przypuszczalnie halofilem (słonolubem), ale bywa też spotykany w środowiskach innego typu. Zamieszkuje wydmy nadmorskie, solniska, pobrzeża rzek, skarpy, groble, ale też zadrzewienia parkowe i uliczne. Znajdowany bywał wśród napływek.
Rozprzestrzenienie Gatunek znany z krain: palearktycznej, nearktycznej i australijskiej.
Podgatunek nominatywny w Europie znany jest z Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Luksemburga, Holandii, Niemiec, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Polski, Czech, Słowacji, Ukrainy, Chorwacji oraz północy europejskiej części Rosji, a poza Europą z Azorów, dalekowschodniej części Rosji, nearktycznej części Ameryki Północnej i Australii. W Polsce jest rzadko spotykany.
Podgatunek C. u. tripunctata znany jest z Węgier, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Grecji, południa europejskiej części Rosji oraz europejskiej i anatolijskiej części Turcji.
Podgatunek C. u. menetriesi w Europie znany jest z Włoch, Grecji i południa europejskiej części Rosji, w Afryce z Azorów, Algierii, Tunezji, Libii i Egiptu, a w Azji z anatolijskiej części Turcji, Syrii, Jordanii, Izraela, Synaju, Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Kuwejtu, Iraku, Kazachstanu, Kirgistanu, Iranu, Afganistanu, Pakistanu, indyjskiego Uttar Pradesh, syberyjskiej części Rosji, Mongolii i Chin.
Podgatunek C. u. boreolitoralis jest endemitem Islandii.
Przypisy
Kategoria:Biedronkowate Kategoria:Chrząszcze Algierii Kategoria:Chrząszcze Ameryki Północnej Kategoria:Chrząszcze Australii Kategoria:Chrząszcze Azji Środkowej Kategoria:Chrząszcze Chin Kategoria:Chrząszcze Egiptu Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Indii Kategoria:Chrząszcze Iraku Kategoria:Chrząszcze Iranu Kategoria:Chrząszcze Izraela Kategoria:Chrząszcze Jordanii Kategoria:Chrząszcze Libii Kategoria:Chrząszcze Makaronezji Kategoria:Chrząszcze Mongolii Kategoria:Chrząszcze Pakistanu Kategoria:Chrząszcze Półwyspu Arabskiego Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Syrii Kategoria:Chrząszcze Tunezji Kategoria:Chrząszcze Turcji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza