mały|Terytorialne konsekwencje traktatu warszawskiego Traktat warszawski – traktat wieczystego pokoju i przymierza, zawarty 28 listopada 1705 w WarszawiePodpisany 26 listopada 1705 r. z datą o 2 dni późniejszą. pomiędzy królem Szwecji Karolem XII a królem Polski Stanisławem Leszczyńskim i Rzecząpospolitą Obojga Narodów, mocą którego Polska związała się wieczystym sojuszem obronnym z Królestwem Szwecji. Szwedzi uzyskali specjalne przywileje militarne, polityczne i handlowe, a postanowienia te miały zostać prawem kardynalnym, którego Rzeczypospolitej nie wolno było zmienić.
Podpisanie traktatu poprzedziły rokowania 12 komisarzy konfederacji warszawskiej z Arvidem Hornem, Justusem von Palmenbergiem i Georgiem Wachslagerem.
Postanowienia za cel wspólnej wojny uznano wspólną walkę z Augustem II Mocnym i carem Piotrem I Wielkim, wypędzenie z granic Polski Augusta II Mocnego wraz z jego stronnikami i zmuszenie go do abdykacji oraz zadośćuczynienie dla króla szwedzkiego i Rzeczypospolitej; król szwedzki zobowiązał się zwrócić Rzeczypospolitej ziemie zdobyte na Moskwie a utracone przez nią w ostatniej wojnie; Karol XII zyskał prawo do utrzymywania wojsk szwedzkich na terenie Rzeczypospolitej oraz ich przemarszu i rekrutacji; Rzeczpospolita pozbawiona została możliwości zawierania przymierzy niekorzystnych dla Szwecji i innych bez jej zgody; Rzeczpospolita zobowiązała się wziąć w opiekę dom Sobieskich, wyjednać przy zawieraniu pokoju z Augustem uwolnienie książąt oraz przejąć odpowiedzialność za pożyczoną przez nich sumę pieniężną; Rzeczpospolita miała uznać tytuł królewski elektora brandenburskiego w zamian za uznanie Stanisława; Sapiehowie mieli być przywróceni do wszystkich godności, urzędów i majątków, sprawcy ich poniżenia mieli być ukarani; Szwecja uzyskała koncesje w dziedzinie handlu i żeglugi; Królestwo Szwecji miało zyskać Księstwo Kurlandii, a Karol XII dążył do wywalczenie praw dla polskich dysydentów. Wobec dużego sprzeciwu Polaków, król szwedzki odstąpił od tych pomysłów.
Przypisy
Bibliografia Historia dyplomacji polskiej, tom II, 1572-1795, Warszawa 1982, s. 356–357. Zbigniew Anusik, Karol XII, Wrocław-Warszawa-Kraków 2006, s. 138. Józef Feldman, Polska w wielkiej wojnie północnej, Kraków 1925, s. 128–132. Władysław Konopczyński, Polska a Szwecja. Od pokoju oliwskiego do upadku Rzeczypospolitej 1660-1795, Warszawa 1924, s. 355–356.
Kategoria:1705 w Europie Kategoria:Historia Warszawy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Stosunki polsko-szwedzkie (I Rzeczpospolita) Kategoria:Traktaty międzynarodowe I Rzeczypospolitej Kategoria:Traktaty pokojowe I Rzeczypospolitej Kategoria:Wojna domowa w Rzeczypospolitej 1704–1709