Melania Bornstein-Łychowska (ur. 11 marca 1874, zm. 17 lutego 1962 w Warszawie) – polska urzędniczka, polityczka społeczna, specjalistka w zakresie zabezpieczenia społecznegoBiblioteka Jagiellońska, Melania Bornstein-Łychowska.
Życiorys Wywodziła się z żydowskiej (zasymilowanej) rodziny Wincentego (1837–1907Sejm Wielki, Melania Bergson (ID: psb.16280.1)) i Justyny (ur. około 1840) Bergsonów. Ukończyła Uniwersytet Latający w Warszawie i odbyła studia na Uniwersytecie w Zurychu, gdzie obroniła pracę doktorską w zakresie prawa publicznego i nauk politycznych. W latach 1902–1907 pracowała w Warszawskim Towarzystwie Dobroczynności (Wydział Czytelń), a w latach 1907–1917 w Zarządzie Towarzystwa Czytelń miasta Warszawy. W tych latach bliżej zainteresowała się zagadnieniami bytowymi ubogich warstw społecznych, jak również emancypacją kobiet. Wyniki prowadzonych w tym zakresie badań publikowała w czasopismach lewicowych, m.in. Kurierze Codziennym. Pozostawała w bliskich kontaktach z PPS-Lewicą, choć nie była członkinią tej partii, ani nawet nie zaliczano jej do sympatyków tego ugrupowaniaInternetowy Polski Słownik Biograficzny, Melania z Bergsonów Łychowska (Bergson-Łychowska). W latach 1926–1931Zarys działalności Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej 1925-1928, "Drukarnia Akademicka", Warszawa 1929.pdf była członkiem Zarządu Polskiego Towarzystwa Polityki SpołecznejJulian Auleytner, Historia, w: Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej. W latach 1930–1931 była redaktorką Wiadomości Społecznych, organu PTPS.
1 grudnia 1918 zatrudniła się w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej, gdzie doszła do stanowiska radcy w 1938. Kierowała referatem społeczno-ekonomicznym w gabinecie ministra. Publikowała liczne prace z zakresu położenia klasy robotniczej w Polsce, a także przedstawiała propozycje poprawy jej warunków bytowych w obrębie gospodarki kapitalistycznej. Była członkinią Instytutu Gospodarstwa Społecznego.
Podczas okupacji niemieckiej (i potem już do końca życia) używała nazwiska Łychowska, a także (tylko podczas wojny) fikcyjnego nazwiska panieńskiego Bzowiecka. Pozwalało to jej skutecznie ukrywać się przed Niemcami. Utrzymywała się z dawania lekcji języków obcych oraz sprzedaży paczek otrzymywanych od syna z emigracji. Po zakończeniu wojny przeszła na emeryturę. Zapadła na zaćmę i straciła wzrok po nieudanej operacji. Przez ostatnie lata życia zamieszkiwała w Domu Sióstr Szarytek w Warszawie. Została pochowana na nowym cmentarzu na Służewie.
Rodzina Jej mężem był doktor Maurycy Bornsztajn (ślub około 1890). Miała z nim syna Tadeusza (1900–1967). Z mężem rozwiodła się.
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi – za zasługi w dziedzinie ochrony pracy (23 grudnia 1929)M.P. z 1930 r. nr 2, poz. 1.
Publikacje Wybrane publikacje: Płace i ruchy robotnicze w Warszawie w r(oku) 1917 i 1918 na tle czynności niemieckiej komisji płac (Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej, Warszawa, 1919), Co daje Rzeczpospolita i rząd polski robotnikom w Polsce (Biblioteczka Robotnika Górnośląskiego, 1920), Ceny artykułów spożywczych i płace robotnicze w Warszawie w latach 1914–1921 (współautorstwo, 1921), Ochrona pracy pracowników handlowych i przemysłowych (Zakłady Graficzne „Drukarz”, Warszawa, 1925), Inspekcja pracy w państwach europejskich (Warszawa 1925), 10 lat polityki społecznej Państwa Polskiego 1918–1928 (Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej, Warszawa, 1928), Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej jako wyraz społecznej myśli polskiej (Stowarzyszenie „Służba Obywatelska”, Warszawa, 1928), Międzynarodowa Organizacja Pracy. Zarys ustroju i działalności (1928), Izby robotnicze. Organizacja i zadania (Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej, Warszawa, 1929), Zarys ustawodawstwa pracy (1929), Na marginesie niepospolitej zasługi (współautorka z C.Walewską) („Kobieta Współczesna” nr 8, 1929), Walka państwa z bezrobociem w Niemczech (Drukarnia Państwowa, Warszawa, 1933), Polityka społeczna państwa polskiego 1918–1935 (Ministerstwo Opieki Społecznej, Warszawa, 1935).
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Latającego Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Zurychu Kategoria:Członkowie polskich towarzystw naukowych Kategoria:Działacze społeczni i kulturalni związani z Warszawą Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na nowym cmentarzu na Służewie w Warszawie Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polskie feministki i feminiści Kategoria:Urodzeni w 1874 Kategoria:Zmarli w 1962 Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady