thumb|Przezroczysty grandidieryt po oszlifowaniu Grandidieryt – rzadki minerał z grupy krzemianów, wykorzystywany jako cenny kamień jubilerski.
Został odkryty na Madagaskarze w 1902 r. przez francuskiego mineraloga Alfreda Lacroix (1863–1948). Nazwał go na cześć Alfreda Grandidiera (1836–1912), francuskiego geografa, podróżnika i przyrodnika, który badał Madagaskar w latach 1865–1870.
Charakterystyka Grandidieryt jest mieszanym krzemianem i boranem glinu, żelaza(II) i magnezu o wzorze chemicznym , co czyni go podobnym do ominelitu i kornerupinu.
Może mieć barwę od zielononiebieskiej, przez niebieskozieloną do niebieskiej. Udział barwy niebieskiej wzrasta wraz z zawartością jonów . Zwykle jest kruchy i półprzezroczysty lub mętny, pierwsze w pełni przezroczyste okazy uzyskano w 2003 r. Wykazuje dwójłomność oraz silny pleochroizm (a ściślej trichroizm), czyli zmianę zabarwienia w zależności od kierunku obserwowania w świetle spolaryzowanym, w którym może być ciemnozielonkawoniebieski, bezbarwny i ciemnozielony. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są tytan, mangan, sód i potas.
Jego twardość w skali Mohsa wynosi 7–7,5 (analogicznie do granatu); współczynnik załamania światła: no = 1,590, ne = 1,623; dwójłomność: Δn = 0,033; gęstość: d = 2,85–3,01 g/cm³.
Zgodnie z klasyfikacją minerałów Strunza grandidieryt należy do krzemianów wyspowych (nezokrzemianów) z grupy 9A lub 8B.
Występowanie Jest minerałem rzadkim, towarzyszy innym minerałom w skałach bogatych w glin i bor. Spotykany jest w pegmatytach, aplitach, gnejsach i ksenolitach. Towarzyszą mu skalenie, kwarc, diopsyd, flogopit oraz szerlit.
Występuje na południowym Madagaskarze w okolicach miasta Tôlanaro, a także w mniejszych ilościach w Malawi, Algierii, Kanadzie, USA, we Włoszech, Norwegii, Nowej Zelandii i na Sri Lance. Po odkryciu w 2014 r. na Madagaskarze jego dużych pokładów, jego wydobycie znacznie wzrosło. Jedynie niewielki odsetek znajdowanych grandidierytów ma jakość jubilerską.
Przypisy
Kategoria:Krzemiany (minerały) Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019