František Daneš (ur. 23 lipca 1919 w Písku, zm. 18 marca 2015 w Pradze) – czeski językoznawca, bohemista; popularyzator wiedzy nt. języka czeskiego.
Życiorys Studia z zakresu bohemistyki i anglistyki na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola w Pradze, przerwane wojną, ukończył w 1947 roku. Pracował jako nauczyciel języków czeskiego i angielskiego w Gimnazjum Realnym im. Edwarda Beneša w Pradze. W 1962 roku został zatrudniony jako docent na Wydziale Filozoficznym UK. W 1992 roku został profesorem.
W 1947 roku został zatrudniony w Instytucie Języka Czeskiego Akademii Nauk Republiki Czeskiej. W latach 1965–1970 i 1990–1994 był jego kierownikiem. Prowadził wykłady w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Holandii, Brazylii i Austrii.
Członek towarzystw naukowych (Jazykovědné sdružení, Praskie Koło Lingwistyczne, Societas Linguistica Europaea, Deutsche Gesellschaft für Semiotik, International Association for Dialogue Analysis). Członek zwyczajny Academia Europaea. Członek rad redakcyjnych czasopism „Slovo a slovesnost” i „Naše řeč”.
Działalność naukowa Poruszał zagadnienia z zakresu składni, semantyki, fonologii, stylistyki, socjolingwistyki i lingwistyki tekstu. Tworzył bądź współtworzył publikacje naukowe z zakresu językoznawstwa. Popularyzował językoznawstwo na łamach czasopism „Literární noviny” i „Vesmír”. Brał udział w audycjach radiowych i programach telewizyjnych.
Przyczynił się do rozwoju krajowych i zagranicznych badań z zakresu socjolingwistyki i kultury języka. Poświęcił się badaniom literackiego języka czeskiego. Analizował relację między językiem a społeczeństwem, postawy wobec języka, status społeczny języka standardowego i odmian niestandardowych oraz język komunikacji naukowej. Udzielał się w dziedzinie higieny i terapii językowej.
Za swój dorobek naukowy został w 2010 roku odznaczony Medalem Za Zasługi II stopnia. Został także uhonorowany Medalem Josefa Dobrovskiego oraz nagrodą De scientia et humanitate optime meritis.
Wybrana twórczość Soustava hudebních prostředků větných a její vztah k významové stavbě věty (1951) Intonace a věta ve spisovné češtině (1957) Malý průvodce po dnešní češtině (1964) Věta a text – studie ze syntaxe spisovné češtiny (1985) Český jazyk na přelomu tisíciletí (1997) Jazyk a text – výbor z lingvistického díla Františka Daneše (1999–2000) Jak napsat odborný text (współautorstwo, 1999)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Artykuły Františka Daneša w czasopismach „Naše řeč” i „Slovo a slovesnost”
Kategoria:Czescy językoznawcy Kategoria:Czescy bohemiści Kategoria:Czescy normatywiści Kategoria:Czescy leksykografowie Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 2015 Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Karola Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Karola Kategoria:Popularyzatorzy językoznawstwa Kategoria:Członkowie Academia Europaea Kategoria:Odznaczeni Medalem Za Zasługi Kategoria:Ludzie urodzeni w Písku