Stanisław Kwaśniewicz (ur. 18 kwietnia 1930 w Krakowie, zm. 23 lipca 2006 w Katowicach) – polski architekt, działający głównie na Śląsku. Wybitny przedstawiciel późnego modernizmu. Jago realizacje wywarły istotny wpływ na kształt architektoniczny współczesnych Katowic.

Życiorys Pochodził z rodziny inteligenckiej. Był synem Mieczysława i Ireny z Grabskich. Do 1939 roku mieszkał na Śląsku (Brzeziny Śląskie, Janów), gdzie ojciec pracował w górnictwie węglowym. Okupację spędził w Krakowie, gdzie ukończył szkołę podstawową oraz dwie klasy gimnazjum w tajnym nauczaniu.

Podtrzymując rodzinną tradycję w 1945 r. wstąpił do harcerstwa. Początkowo w Krakowie należał do 3 Krakowskiej Drużyny Harcerskiej, a po przyjeździe do Katowic do 1 Drużyny Harcerskiej im. Bolesława Chrobrego.Małgorzata Malanowicz: Stanisław Kwaśniewicz : architekt. Katowice : Biblioteka Śląska, 2023. ISBN 978-83-67152-24-2, s. 14

W 1945 roku wrócił do Katowic. W latach 1945–1948 uczęszczał do Gimnazjum i Liceum im. M. Kopernika, gdzie zdał maturę. W latach 1948–1954 studiował architekturę na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Interesował się rysunkiem. Uwieczniał nie tylko architekturę, ale także scenki rodzajowe. Był zapalonym narciarzem, latał również na szybowcach.

W 1956 r. ożenił się z Marią Zabłocką (1933-2019), siostrą znanego architekta i sportowca Wojciecha Zabłockiego. Mieli troje dzieci: Barbarę (1957-1970), Leszka i Annę.

Pochowany na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach

Kariera zawodowa W 1954 rozpoczął pracę zawodową w „Miastoprojekcie” Katowice, gdzie pracował do 1991 roku. P. Czernek: Protestancka architektura sakralna na Śląsku Cieszyńskim w XX i XXI wieku. "Rocznik Historii Sztuki". T. XLII, 2017, s. 222.

Początkowo był asystentem architekta Mariana Śramkiewicza, a następnie projektantem w zespołach kolejno: Jerzego Gottfrieda, Henryka Buszki i Mariana Skałkowskiego. Po utworzeniu w 1955 r. pracowni PW-11, powołanej do rozbudowy śródmieścia Katowic, wszedł w jej skład jako główny projektant. W 1958 r. zdobył uprawnienia budowlane.

Od 1964 roku uczestniczył w pracach Archidiecezjalnej Komisji Architektury i Sztuki Sakralnej w Katowicach.

Od 1965 roku podjął indywidualną działalność twórczą. Pracował w Pracowni Sztuk Plastycznych (1965-1991) oraz w Autorskim Atelier Realizacyjnym ARAR (1989-1998).

W 1972 ukończył studium podyplomowe urbanistyki na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej.

W 1975 r. ukończył studium podyplomowe w zakresie urbanistyki i planowania przestrzennego na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, a w roku 1979 otrzymał status architekta twórcy. Był rzeczoznawcą SARP.

W 1999 roku przeszedł na emeryturę, kontynuując indywidualną działalność twórczą.

Realizacje architektoniczne zespół mieszkalno-usługowy w centrum Gołonoga, Dąbrowa Górnicza (1955) kino Kosmos, Katowice Koszutka, współautor Jurand Jarecki, Marian Skałkowski (1959-65) zespół szkół pawilonowych, ul. Grażyńskiego, Katowice Koszutka (19590-61) dom meblowy „Domus” ul. Mickiewicza, Katowice, współautor Marian Skałkowski (1959-60) budynek Biura Projektów Zakładów Przeróbki Mechanicznej Węgla „Separator”, ul. Korfantego 2, Katowice (1962-1965) pawilon wystawowy Biura Wystaw Artystycznych (BWA), Katowice (1966-1972) punktowiec mieszkalny „Ślizgowiec”, ul. Korfantego 8, Katowice, współautor Tadeusz Krzysztofiak (1966-1968) zespół mieszkaniowy „Kopalniana” ul. Uniwersytecka, Katowice (1964-66) zespół 6 budynków mieszkalnych „Niebieski bloki” Katowice Koszutka (proj. 1958-59, realizacja 1963) koncepcja urbanistyczna tzw. "Bloku D" Os. J. Marchlewskiego (żłobek, ośrodek zdrowia, pawilon handlowy), ul. Ordona, Katowice Koszutka, współautorzy Marian Skałkowski, Tadeusz Sadowski (1970) osiedle Paderewskiego w Katowicach, współautorzy Jurand Jarecki, Ryszard Ćwikliński (1970-80) szkoła, żłobek, przedszkole osiedle Paderewskiego, blok C, ul. Graniczna 42/46 (Osiedle Paderewskiego) (1979-1984) zespół budynków usługowo-mieszkalnych ul. Poniatowskiego i Mikołowska, Katowice, współautor Jurand Jarecki (1959-63) osiedle „Gołonóg” Dąbrowa Górnicza, współautorzy: Wiesław Baryń, Wacław Lipiński, Maria Glanc-Knosała, Jan Maas, Kazimierz Sołtykowski, Ryszard Ćwikliński, Mieczysław Rek, Wojciech Podleski, Zygmunt Fagas Ośrodek Dziecięco-Młodzieżowy, Sosnowiec, ul. Gospodarcza 63 (1974-1986) osiedle C3 Zagórze-Południe, Sosnowiec (1976) Ośrodek Dziecięco-Młodzieżowy - Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 5 z Oddziałami Integracyjnymi i Specjalnymi Sosnowiec, ul. Bohaterów Monte Cassino 46 (1978) Ośrodek Dziecięco-Młodzieżowy Sosnowiec, ul. Kisielewskiego 4b (1979) centrum handlowo-usługowe, Jastrzębie-Zdrój siedziba Śląskiego Instytutu Naukowego, ul. Graniczna, Katowice (1970-1977) zespół bloków mieszkalnych, ul. Krasińskiego-Floriana, Katowice (1988) Biblioteka Śląska, współautorzy Jurand Jarecki, Marek Gierlotka (1991-1997) Wystrój sklepu „Supersam” Katowice, współpraca Marian Skałkowski (1961-64) Wystrój sklepu „Delikatesy” Katowice, współpraca Marian Skałkowski (1962) Plan zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Koszutka w Katowicach (współautorzy Marian Skałkowski, Mieczysław Król) Niezrealizowany projekt Dzielnicy Uniwersyteckiej Katowice Ligota Niezrealizowany projekt centrum miasta Jastrzębie-Zdrój, współpraca Marin Skałkowski, Zygmunt Winnicki Niezrealizowany projekt Śląskiej Biblioteki Akademickiej Katowice (współpraca Marian Skałkowski, Jurand Jarecki)

Od 1964 roku wykonywał szereg projektów architektury sakralnej. Zaprojektował 16 kościołów i kaplic, kilka dzwonnic oraz cały szereg aranżacji wnętrz kościelnych m.in. Bazyliki w Piekarach Śląskich, Kaplicy w Kurii Diecezjalnej w Katowicach, kościołów w Wiśle, Ustroniu-Centrum, Skoczowie, Pawłowicach Śląskich, Orzegowie i innych.

Był autorem realizacji oprawy przestrzennej i plastycznej spotkania z papieżem Janem Pawłem II na lotnisku Muchowiec w Katowicach w 1983 roku. kościół Matki Bożej Częstochowskiej w Drogomyślu (1965- 69) uznany za pierwszą na Górnym Śląsku realizację postulatów Soboru Watykańskiego w budownictwie sakralnym kościół Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, Wrzosowa, współautor Marian Ficenes (1974-78) kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa, Lubojna (1973-77) kościół Najdroższej Krwi Pana Jezusa, Bystra, współautor inż. Franciszek Klimek (1976-1983) kościół Bożego Narodzenia, Ruda Śląska Halemba II (1976-81) kościół ewangelicki Świętej Trójcy, Bażanowice, współautor Karol Gaś (1978-81) kościół Wniebowzięcia NMP, ul. Graniczna 26, Katowice, współautor Mieczysław Molicki (1980-83) kościół Nawiedzenia NMP Sosnowiec (1981-88) kościół Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej, Zaborze (1982-86) kościół Matki Boskiej Częstochowskiej, Mysłowice-Kosztowy (1982-1992) kościół św. Jana Nepomucena, Krostoszowice, współautor Henryk Hawel (1983) kościół Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Boskiej Częstochowskiej, Pszczyna (1984-1989) kościół Chrystusa Króla, Świerklaniec (1988-1994) kościół Jezusa Chrystusa Najwyższego i Wiecznego Kapłana, Sosnowiec (1992-2005) kościół św. Jacka, Częstochowa (1995-2000)

Konkursy

Projekt osiedla „Paderewskiego” w Katowicach, współautorzy Jurand Jarecki, Ryszard Ćwikliński – I nagroda (1965) Projekt Muzeum Sztuki w Łodzi, współautorzy Albin Cieszyński i Marian Skałkowski – wyróżnienie Centralna Dzielnica Mieszkaniowa w Halle-Neustadt, NRD - wyróżnienie Projekt dzielnicy mieszkaniowej im. Marii Curie-Skłodowskiej w Zabrzu, współautorzy: Albin Cieszyński, Henryk Trzcionkowski – wyróżnienie równorzędne (1969) Projekt nowego gmachu Biblioteki Śląskiej w Katowicach, współautorzy Jurand Jarecki, Marek Gierlotka (1989)

Stowarzyszenia

SARP oddział Katowice Śląska Okręgowa Izba Architektów RP

Odznaczenia

Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966) Złota i Srebrna Odznaka „Zasłużony dla Rozwoju woj. katowickiego” (1967, 1978) Srebrna Odznaka SARP (1972) Medal SARP „Za osiągnięcia w dziedzinie architektury” (1976) Złota Odznaka „Zasłużony dla Budownictwa i PMB” (1978) Srebrny Krzyż Zasługi (1980) Order Papieski Pro Ecclesiae Pontifice (1984) Nagroda im. Juliusza Ligonia (1989)

Galeria

Przypisy

Bibliografia Małgorzata Malanowicz: Stanisław Kwaśniewicz : architekt. Katowice : Biblioteka Śląska, 2023. Julia Sowińska: Forma i sacrum : współczesne kościoły Górnego Śląska. Warszawa, 2006. Aneta Borowik: Nowe Katowice : forma i ideologia polskiej architektury powojennej na przykładzie Katowic (1945-1980). Warszawa, 2019

Kategoria:Absolwenci Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie Kategoria:Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Katowicach Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Architektów Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Francuskiej w Katowicach Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2006 Kategoria:Architekci związani z Katowicami