Parki narodowe w Norwegii – obszary prawnie chronione na terenie Norwegii, wyróżniające się charakterystycznymi lub reprezentatywnymi ekosystemami albo krajobrazami, gdzie nie ma bardziej rozwiniętej infrastruktury.

W Norwegii znajduje się 47 parków narodowych – 40 na kontynencie i 7 na Svalbardzie (stan na 2021 rok).

Historia Początki ochrony przyrody w Norwegii sięgają XIX w., kiedy to 24 kwietnia 1884 roku parlament Królestwa Norwegii Storting zdecydował o kupnie lasu bukowego w Larviku z przeznaczeniem na teren rekreacyjny. Pierwsze przepisy prawa o ochronie przyrody zostały przyjęte w 1910 roku, kolejne ustawy były przyjmowane w 1954 i 1970 roku. Termin „park narodowy” został wprowadzony przez ustawę o ochronie przyrody z 19 czerwca 1970 roku.

Obecnie (2019) obowiązująca ustawa o różnorodności przyrody pochodzi z 2009 roku. Ustawa ta stanowi, że ochroną w formie parków narodowych mogą być objęte duże obszary siedlisk z charakterystycznymi lub reprezentatywnymi ekosystemami albo krajobrazami, i gdzie nie ma bardziej rozwiniętej infrastruktury. Przepisy obejmują ochroną krajobraz, rośliny i zwierzęta, cechy geologiczne, a także zabytki kultury, w celu zapewnienia niezakłóconego środowiska naturalnego.

Pierwszym parkiem narodowym utworzonym na terenie Norwegii był Park Narodowy Rondane (norw. Rondane nasjonalpark) założony w 1962 roku, kolejnym Park Narodowy Børgefjell (norw. Børgefjell nasjonalpark) w 1963 roku. W 1964 roku Rada Ochrony Przyrody opublikowała raport, w którym zaproponowała utworzenie 16 parków narodowych. Większość parków powstała dopiero na mocy ustawy o ochronie przyrody z 1970 roku.

W 1972 roku powołano do życia Ministerstwo ds. Ochrony Środowiska, które objęło nadzór nad rozwijaniem obszarów chronionych na terenie Norwegii. Na początku lat 90. XX w. powstał plan parków narodowych i innych obszarów chronionych, który jest systematycznie realizowany.

Trzy parki narodowe stały się częściami innych parków narodowych i przestały istnieć samodzielnie: założony w 1970 roku Gressåmoen nasjonalpark stał się częścią powstałego w 2004 roku Blåfjella-Skjækerfjella nasjonalpark założony w 1974 roku Dovrefjell nasjonalpark stał się częścią powstałego w 2002 roku Dovrefjell-Sunndalsfjella nasjonalpark założony w 1968 roku Ormtjernkampen nasjonalpark stał się częścią powstałego w 2011 roku Langsua nasjonalpark

Obecnie (2021) na terenie Norwegii znajduje się 47 parków narodowych – 40 na kontynencie (zajmujących powierzchnię 31 tys. km²) i 7 na Svalbardzie (14 483 km²).

Parki narodowe Poniższa tabela przedstawia norweskie parki narodowe: Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku norweskim; Rok – rok utworzenia/poszerzenia parku; Powierzchnia – powierzchnia parku w km²; Położenie – okręg; Uwagi – informacje na temat statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

+ Zestawienie parków narodowych w Norwegii Lp. Zdjęcie Nazwa parku narodowego Rok Powierzchnia(km²) Położenie Uwagi 1. 100px Park Narodowy ÅnderdalenÅnderdalen nasjonalpark 1970197520042018 134 Troms 2. 100px Park Narodowy Blåfjella-SkjækerfjellaBlåfjella-Skjækerfjella nasjonalpark 19702004 1924 Nord-Trøndelag 3. 100px Park Narodowy BreheimenBreheimen nasjonalpark 2009 1691 OpplandSogn og Fjordane 4. 100px Park Narodowy BørgefjellBørgefjell nasjonalpark 196319712003 1447 Nord-TrøndelagNordland 5. 100px Park Narodowy DovreDovre nasjonalpark 2003 289 Oppland 6. 100px Park Narodowy Dovrefjell-SunndalsfjellaDovrefjell-Sunndalsfjella nasjonalpark 197420022018 1829 OpplandMøre og RomsdalSør-Trøndelag 7. 100px Park Narodowy FemundsmarkaFemundsmarka nasjonalpark 19712003 597 HedmarkSør-Trøndelag 8. 100px Park Narodowy FolgefonnaFolgefonna nasjonalpark 2005 548 Hordaland 9. 100px Park Narodowy ForlandetForlandet nasjonalpark 1973 4627 Svalbard Ostoja ptaków IBA 10. 100px Park Narodowy ForollhognaForollhogna nasjonalpark 2001 1062 HedmarkSør-Trøndelag 11. 100px Park Narodowy FulufjelletFulufjellet nasjonalpark 2012 83 Hedmark 12. 100px Park Narodowy FærderFærder nasjonalpark 2013 340 Vestfold 13. 100px Park Narodowy GutuliaGutulia nasjonalpark 19682004 23 Hedmark 14. 100px Park Narodowy HallingskarvetHallingskarvet nasjonalpark 2006 450 BuskerudHordaland 15. 100px Park Narodowy HardangerviddaHardangervidda nasjonalpark 1981 3422 BuskerudHordalandTelemark 16. Park Narodowy Indre WijdefjordenIndre Wijdefjorden nasjonalpark 2005 1127 Svalbard 17. 100px Park Narodowy JomfrulandJomfruland nasjonalpark 2016 117 Telemark 18. 100px Park Narodowy JostedalsbreenJostedalsbreen nasjonalpark 1991 1310 Sogn og Fjordane 19. 100px Park Narodowy JotunheimenJotunheimen nasjonalpark 1980 1155 OpplandSogn og Fjordane 20. 100px Park Narodowy JunkerdalJunkerdal nasjonalpark 2004 682 Nordland 21. 100px Park Narodowy LáhkoLáhko nasjonalpark 2012 188 Nordland 22. 100px Park Narodowy LangsuaLangsua nasjonalpark 19682011 537 Oppland 23. 100px Park Narodowy LierneLierne nasjonalpark 2004 333 Trøndelag 24. 100px Park Narodowy LofotoddenLofotodden nasjonalpark 2018 99 Nordland 25. 100px Park Narodowy Lomsdal-VistenLomsdal-Visten nasjonalpark 2009 1102 Nordland 26. 100px Park Narodowy MøysalenMøysalen nasjonalpark 2003 51 Nordland 27. 100px Park Narodowy Nordenskiöld LandNordenskiöld Land nasjonalpark 2003 1362 Svalbard 28. 100px Park Narodowy Nordre IsfjordenNordre Isfjorden nasjonalpark 2003 2952 Svalbard 29. 100px Park Narodowy Nordvest-SpitsbergenNordvest-Spitsbergen nasjonalpark 1973 9871 Svalbard 30. 100px Park Narodowy Øvre AnárjohkaØvre Anárjohka nasjonalpark 1975 1414 Finnmark 31. 100px Park Narodowy Øvre DividalØvre Dividal nasjonalpark 19712006 770 Troms 32. 100px Park Narodowy Øvre PasvikØvre Pasvik nasjonalpark 19702003 120 Finnmark 33. 100px Park Narodowy RaetReat nasjonalpark 2016 609 Aust-Agder 34. 100px Park Narodowy RagoRago nasjonalpark 1971 171 Nordland 35. 100px Park Narodowy ReinheimenReinheimen nasjonalpark 2006 1974 OpplandMøre og Romsdal 36. 100px Park Narodowy ReisaReisa nasjonalpark 1986 803 Troms 37. 100px Park Narodowy RohkunborriRohkunborri nasjonalpark 2011 556 Troms 38. 100px Park Narodowy RondaneRondane nasjonalpark 19622003 969 HedmarkOppland 39. 100px Park Narodowy Saltfjellet-SvartisenSaltfjellet-Svartisen nasjonalpark 1989 2102 Nordland 40. 100px Park Narodowy Sassen-Bünsow LandSassen-Bünsow Land nasjonalpark 2003 1230 Svalbard 41. 100px Park Narodowy SeilandSeiland nasjonalpark 2006 317 Finnmark 42. 100px Park Narodowy SjunkhattenSjunkhatten nasjonalpark 2010 417 Nordland 43. 100px Park Narodowy Skarvan og RoltdalenSkarvan og Roltdalen nasjonalpark 2004 442 Trøndelag 44. 100px Park Narodowy Sør-SpitsbergenSør-Spitsbergen nasjonalpark 1973 13177 Svalbard 45. 100px Park Narodowy StabbursdalenStabbursdalen nasjonalpark 19702002 749 Finnmark 46. 100px Park Narodowy VarangerhalvøyaVarangerhalvøya nasjonalpark 2006 1818 Finnmark 47. 100px Park Narodowy Ytre HvalerYtre Hvaler nasjonalpark 2009 355 Østfold

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Norwegia Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019