Okręty podwodne typu B – norweskie okręty podwodne z okresu dwudziestolecia międzywojennego. W latach 1915–1930 w krajowej stoczni w Horten zbudowano sześć okrętów tego typu. Przyjęte do służby w marynarce norweskiej w latach 1923–1930 do wybuchu II wojny światowej operowały na Morzu Północnym. Podczas kampanii norweskiej w kwietniu 1940 roku cztery jednostki (B-2, B-4, B-5 i B-6) zostały zdobyte przez Niemców, którzy dwie ostatnie wcielili następnie do Kriegsmarine jako UC-1 i UC-2. Napaść niemiecką jako jedyny przetrwał B-1, któremu udało się przedostać do Wielkiej Brytanii, natomiast B-3 został samozatopiony w kwietniu 1940 roku.

Projekt i budowa Po wybuchu I wojny światowej i przejęciu przez Niemcy ostatniej jednostki typu A – A-5 Norwegowie rozpoczęli poszukiwania innych dostawców w celu pozyskania kolejnych okrętów. Pod uwagę brano stocznie brytyjskie, włoskie i amerykańskie, z których zdecydowano się na położoną na terenie neutralnych w tym momencie Stanów Zjednoczonych stocznię Electric Boat, co miało dać gwarancję dostawy okrętów mimo toczących się działań wojennych. Rząd Norwegii w 1915 roku zamówił więc sześć okrętów według projektu EB 406B (EB 64B), bardzo zbliżonego do koncepcji amerykańskich jednostek typu L, które miały powstać w krajowej stoczni w Horten z materiałów dostarczonych z USA. Tocząca się na Atlantyku wojna podwodna spowodowała jednak zatrzymanie dostaw amerykańskich podzespołów i materiałów do Norwegii, a przez to budowa okrętów po położeniu stępek została przerwana. W zamian stocznia usiłowała sprzedać Norwegom sześć nieodebranych przez Rosję z powodu wybuchu rewolucji okrętów typu H, jednak zostały one przejęte przez US Navy. W rezultacie okręty zostały ukończone długo po wojnie, wchodząc do służby w latach 1923–1930.

Wszystkie jednostki typu B zostały zbudowane w stoczni w Horten. Stępki okrętów położono w latach 1915–1925, a zwodowane zostały w latach 1922–1929.

Okręt Stocznia Początek budowy Wodowanie Wejście do służby B-1 Horten 1915 1 sierpnia 1922 1 lutego 1923 B-2 ? 15 sierpnia 1923 1 października 1924 B-3 25 stycznia 1924 1 czerwca 1926 B-4 19 grudnia 1923 2 maja 1927 B-5 grudzień 1925 17 czerwca 1929 1 października 1929 B-6 4 września 1929 1 maja 1930

Dane taktyczno-techniczne Jednostki typu B były okrętami podwodnymi o konstrukcji jednokadłubowej o długości całkowitej 51 metrów, szerokości 5,33 metra i zanurzeniu 3,5 metra. Wyporność standardowa w położeniu nawodnym wynosiła 420 ton, a w zanurzeniu 545 ton. Okręty napędzane były na powierzchni przez dwa silniki wysokoprężne o łącznej mocy 900 KM, a pod wodą poruszały się dzięki dwóm silnikom elektrycznym o łącznej mocy 700 KM (zarówno silniki Diesla, jak i elektryczne wyprodukowano w Horten). Dwa wały napędowe poruszające dwoma śrubami zapewniały prędkość 14,5 węzła na powierzchni i 10,5 węzła w zanurzeniu. Zapas paliwa wynosił 19 ton. Zasięg wynosił 2900 Mm przy prędkości 9 węzłów w położeniu nawodnym i 150 Mm przy prędkości 3 węzłów w zanurzeniu. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 60 metrów.

Okręty wyposażone były w cztery dziobowe wyrzutnie torped kalibru 450 mm z łącznym zapasem sześciu torped. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło pokładowe działo przeciwlotnicze Bofors kal. 76 mm L/28.

Załoga pojedynczego okrętu składała się z 23 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba Marynarka norweska Okręty podwodne typu B po ukończeniu sukcesywnie wcielano do służby w marynarce wojennej - pierwszy okręt (B-1) przyjęto w 1923 roku, a ostatni (B-6) w 1930 roku. Jednostki operowały początkowo na Morzu Północnym. W chwili rozpoczęcia II wojny światowej okręty były już przestarzałe. Wszystkie wzięły udział w kampanii norweskiej w kwietniu 1940 roku, w wyniku której cztery jednostki (B-2, B-4, B-5 i B-6) zostały zdobyte przez Niemców, a jedna (B-3) została zatopiona przez własną załogę. Napaść niemiecką jako jedyny przetrwał B-1, który przedostał się do Wielkiej Brytanii i służył do 1944 roku jako okręt szkolny.

Kriegsmarine Z czterech zdobytych okrętów typu B Niemcy po przeprowadzeniu koniecznych remontów wcielili do Kriegsmarine w latach 1940–1941 dwa ostatnie (B-5 i B-6), odpowiednio jako UC-1 i UC-2. Obie jednostki były wykorzystywane jako okręty szkolne w U-Abwehrschule w Gotenhafen i Bergen. UC-1 został wycofany ze służby 28 marca 1942 roku i następnie złomowany. UC-2 zakończył służbę w Bergen w październiku 1944 roku, a 3 maja 1945 roku został samozatopiony w Kilonii (po wojnie wrak wydobyto i zezłomowano).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019