thumb|Scaevola aemula thumb|Scaevola calendulacea thumb|Scaevola coriacea thumb|Scaevola plumieri Scewola (Scaevola L.) – rodzaj roślin z rodziny Goodeniaceae. Obejmuje według różnych źródeł około 96, 100, 102, 117 lub 130 gatunków. W dużej części są to gatunki spotykane w Australii (rośnie tam ok. 70 gatunków z tego rodzaju) oraz Oceanii. Gatunek S. wrightii występuje na Kubie, a S. socotraensis to endemit wyspy Sokotra. Jeden gatunek – Scaevola plumieri – jest szeroko rozprzestrzeniony na plażach w całej strefie tropikalnej. Rozległy zasięg wiąże się ze zdolnością nasion zachowywania przez ponad rok zdolności do kiełkowania i unoszenia się przez ten czas w wodach morskich. Nasiona kiełkują dopiero po opłukaniu przez wody deszczowe po znalezieniu się na plaży.
Większość przedstawicieli rodzaju rośnie na piaszczystych i skalistych wybrzeżach morskich, w tym w zaroślach przybrzeżnych i namorzynach. Niektóre gatunki zasiedlają górskie lasy wysp Oceanu Spokojnego (przystosowane są do zapylania przez ptaki, podczas gdy inne gatunki z tego rodzaju i inni przedstawiciele rodziny są owadopylne).
Owoce Scaevola plumieri są spożywane przez południowoaustralijskich Aborygenów. Z drewna tego gatunku wyrabia się kołki wykorzystywane przy budowie łodzi oraz tzw. „papier ryżowy” służący do wyrabiania produktów artystycznych (np. sztucznych kwiatów). Gatunek ten introdukowany został do południowo-wschodnich Stanów Zjednoczonych jako roślina do nasadzeń przeciwerozyjnych i stał się tam gatunkiem inwazyjnym. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne, zwłaszcza scewola zwodnicza S. aemula, najczęściej uprawiana w wiszących pojemnikach. Walorem ozdobnym są oryginalne kwiaty ukazujące się obficie i przez długi czas.
Dla rodzaju tego w dawnych źródłach proponowano nazwy zwyczajowe „okoczyst” i „jednostronka”, ale nie są one używane.
Morfologia thumb|Scaevola platyphylla Pokrój Byliny osiągające do 70 cm, często płożące oraz krzewy i niewielkie drzewa do 4 m wysokości. Ich pędy są nagie lub owłosione, w tym także kosmato. Pędy często grube i kruche. Scaevola spinescens ma pędy cierniste. Liście Pojedyncze, zwykle skrętoległe, rzadziej naprzeciwległe (Scaevola enantophylla). Często mięsiste, owłosione. Kwiaty Pojedyncze lub zebrane w wierzchotki wyrastające w kątach liści. Dwubocznie symetryczne, obupłciowe, osiągające ok. 1–2,5 cm średnicy. Działki kielicha zrośnięte w rurkę. Korona z pięcioma płatkami, u nasady zrośniętymi w rurkę rozciętą do nasady, w górnej części z łatkami ułożonymi w wachlarz (wszystkie 5 płatków tworzy dolną wargę). Płatki koloru białego, żółtego, niebieskiego do ciemnoczerwonego. Pręcików jest 5, nie zrośniętych w rurkę. Zalążnia jest dolna, powstaje z dwóch owocolistków, ma jedną do czterech komór zawierających pojedyncze zalążki. Pojedyncza szyjka słupka na szczycie jest zgięta ze znamieniem dwudzielnym. Owoce Mięsiste, kilkunasienne pestkowce. Nasiona są zaopatrzone w bielmo. Endokarp otaczający nasiono twardy.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny Goodeniaceae, klasyfikowany do plemienia Goodenieae Dumortier. W niektórych ujęciach zalicza się do niego wyodrębniane gdzie indziej rodzaje Diaspalis i Selliera.
Wykaz gatunków (nazwy akceptowane według Plants of the World online)
Przypisy
Kategoria:Goodeniaceae