Metoda nauczania – celowo i systematycznie stosowany sposób pracy nauczyciela z uczniami, który umożliwia uczniom opanowanie wiedzy wraz z umiejętnością posługiwania się nią w praktyce, jak również rozwijanie zdolności i zainteresowań poznawczych uczniów.
Dobór metod nauczania zależy od: wieku uczniów; treści nauczania; kwalifikacji i doświadczenia nauczyciela; czasu nauczania; celów i zadań pracy dydaktyczno-wychowawczej; organizacji i środków, których zamierza użyć nauczyciel.
Elementy metod nauczania Każda z metod nauczania zawiera dwa elementy: przygotowanie materiału nauczania, praca z uczniami.
Klasyfikacja metod nauczania Ze względu na pojawianie się ciągle nowych metod, klasyfikacja nie jest ujednolicona.
Klasyfikacje według wybranych autorów opracowań pedagogicznych Podział Czesława Kupisiewicza z dodanymi metodami aktywizującymi: metody oparte na słowie: wykład, opowiadanie, pogadanka, opis, dyskusja, praca z książką; metody oparte na obserwacji i pomiarze: pokaz, pomiar; metody oparte na praktycznej działalności uczniów: laboratoryjna, zajęć praktycznych; metody aktywizujące: burza mózgów, sytuacyjna, inscenizacji, problemowa itp.
Klasyfikacja metod oparta na koncepcji wielostronnego nauczania-uczenia się Wincentego Okonia: metody asymilacji wiedzy – uczenie się przez przyswajanie: pogadanka, dyskusja, wykład, praca z książką; metody samodzielnego dochodzenia do wiedzy – uczenie się przez odkrywanie; klasyczna metoda problemowa, metoda przypadków, metoda sytuacyjna, giełda pomysłów mikronauczanie, gry dydaktyczne; metody waloryzacyjne – uczenie się przez przeżywanie; metody impresyjne, metody ekspresyjne; metody praktyczne – uczenie się przez działanie; metody ćwiczebne, metody realizacji zadań wytwórczych.
Klasyfikacja Tadeusza Nowackiego: metody nauczania teoretycznego: wykład, pogadanka, dyskusja, opis, opowiadanie, wyjaśnienie; metody nauczania praktycznego: rozwijanie umiejętności, pokaz, ćwiczenie, instruktaż, inscenizacja.
Klasyfikacja K. Kruszewskiego: metody słowne; metody oglądowe; metody praktyczne; metody gier dydaktycznych.
Klasyfikacje K. Grzesika: metody pisemne metody praktyczne metody teoretyczne metody słowne metody proste i złożone
Zmodyfikowany podział metod nauczania Podział stosowany obecnie w opracowaniach pedagogicznych. Metody podające: wykład informacyjny: służy do przekazywania informacji w sposób usystematyzowany; pogadanka: rozmowa nauczyciela z uczniem w toku której nauczyciel przedstawia określone treści, stawia pytania a uczniowie odpowiadają; opowiadanie: polega na przedstawieniu tematu o określonej akcji i w czasie; powinno być realizowane żywo i barwnie; opis; prelekcja; anegdota; odczyt; objaśnienie lub wyjaśnienie. Metody problemowe: wykład problemowy; wykład konwersatoryjny; klasyczna metoda problemowa; Metody aktywizujące: metoda przypadków; metoda sytuacyjna; inscenizacja; gry dydaktyczne: symulacyjne; decyzyjne; psychologiczne; seminarium; dyskusja dydaktyczna: związana z wykładem; okrągłego stołu; wielokrotna; burza mózgów; panelowa; metaplan. Metody eksponujące: film; sztuka teatralna; ekspozycja; pokaz połączony z przeżyciem. Metody programowane: z użyciem komputera; z użyciem maszyny dydaktycznej; z użyciem podręcznika programowanego. Metody praktyczne: pokaz; ćwiczenia przedmiotowe; ćwiczenia laboratoryjne; ćwiczenia produkcyjne; metoda projektów; metoda tekstu przewodniego; seminarium; symulacja.
Funkcje metod nauczania Metody spełniają następujące funkcje: służą zapoznaniu uczniów z nowym materiałem; zapewniają utrwalenie zdobytej wiedzy; umożliwiają kontrolę i ocenę stopnia opanowania wiedzy.
Przypisy
Linki zewnętrzne Edukacja i Dialog – O metodyce nauczania