Puchar Volpiego dla najlepszego aktora (wł. Coppa Volpi per la migliore interpretazione maschile) – nagroda przyznawana corocznie na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji za najlepszą rolę męską spośród filmów konkursu głównego. Wyróżnienie, nazwane na cześć założyciela festiwalu Giuseppe Volpiego, przyznaje międzynarodowe jury. Nazwa i forma nagrody funkcjonuje od trzeciej edycji imprezy, czyli od 1935 – wcześniej przyznawano aktorom Złote Medale. W latach 1939–1940, 1943–1946 i 1969–1982 nagroda nie była przyznawana.
Statystyki Najczęściej, jak do tej pory, nagradzane były role aktorów amerykańskich (32 wyróżnionych), włoskich (12) i francuskich (10). W jednym przypadku jury przyznało nagrodę dla aktorskiego kolektywu (od trzech aktorów wzwyż) – dotyczyło to amerykańskiego filmu Chorągiewki (1983, sześciu nagrodzonych aktorów) w reżyserii Roberta Altmana.
Dotychczas pięciu aktorom udało się zdobyć Puchar Volpiego dwukrotnie. W kolejności chronologicznej byli to: Amerykanin Fredric March (1932, 1952) Francuz Jean Gabin (1951, 1954) Japończyk Toshirō Mifune (1961, 1965) Amerykanin Sean Penn (1998, 2003) Hiszpan Javier Bardem (2000, 2004).
Jean Gabin był jedynym zdobywcą nagrody za role w dwóch różnych filmach (1954). Pierwszymi czarnoskórymi laureatami byli amerykańscy aktorzy David Alan Grier i Michael Wright (obaj nagrodzeni w 1983). Najmłodszym zdobywcą nagrody był Chińczyk Xia Yu (1994) – miał skończonych zaledwie 18 lat. Najstarszym laureatem był 80-letni Amerykanin Don Ameche (1988).
Amerykanie Jack Lemmon i Sean Penn to jedyni aktorzy, którzy zdobyli nagrody aktorskie na wszystkich trzech najważniejszych europejskich festiwalach filmowych: nagrodę dla najlepszego aktora na MFF w Cannes, Srebrnego Niedźwiedzia na MFF w Berlinie oraz Puchar Volpiego na MFF w Wenecji. Dwie role nagrodzone w Wenecji przyniosły ich laureatom również Oscara dla najlepszego aktora (Fredric March i Paul Muni).
Żadnemu polskiemu aktorowi nie udało się jak dotychczas zdobyć tej nagrody.
Laureaci Pucharu Volpiego mały|Fredric March, pierwszy zdobywca Pucharu Volpiego mały|Jean Gabin, dwukrotny laureat nagrody mały|Toshirō Mifune, dwukrotny zdobywca Pucharu Volpiego mały|Brad Pitt, laureat Pucharu Volpiego za rolę w filmie Zabójstwo Jesse’ego Jamesa przez tchórzliwego Roberta Forda (2007) mały|Pierfrancesco Favino, laureat Pucharu Volpiego za rolę w filmie Padrenostro (2020) Rok Aktor Tytuł polski Tytuł oryginalny 1932 Fredric March Doktor Jekyll i pan Hyde Dr. Jekyll and Mr. Hyde 1934 Wallace Beery Viva Villa! Viva Villa! 1935 Pierre Blanchar Zbrodnia i kara Crime et châtiment 1936 Paul Muni Pasteur The Story of Louis Pasteur 1937 Emil Jannings Władca Der Herrscher 1938 Leslie Howard Pigmalion Pygmalion 1941 Ermete Zacconi Don Buonaparte Don Buonaparte 1942 Fosco Giachetti Bengasi Bengasi 1947 Pierre Fresnay Monsieur Vincent Monsieur Vincent 1948 Ernst Deutsch Proces Der Prozeß 1949 Joseph Cotten Portret Jennie Portrait of Jennie 1950 Sam Jaffe Asfaltowa dżungla The Asphalt Jungle 1951 Jean Gabin Noc jest moim królestwem La nuit est mon royaume 1952 Fredric March Śmierć komiwojażera Death of a Salesman 1953 Henri Vilbert Komunia bez spowiedzi Le bon Dieu sans confession 1954 Jean Gabin Zdarzyło się w ParyżuNie tykać łupu L’air de ParisTouchez pas au grisbi 1955 Kenneth More The Deep Blue Sea The Deep Blue Sea Curd Jürgens Bohaterowie są zmęczeni Les héros sont fatigués 1956 Bourvil Czarny rynek w Paryżu La traversée de Paris 1957 Anthony Franciosa Kapelusz pełen deszczu A Hatful of Rain 1958 Alec Guinness Koński pysk The Horse’s Mouth 1959 James Stewart Anatomia morderstwa Anatomy of a Murder 1960 John Mills Pieśni chwały Tunes of Glory 1961 Toshirō Mifune Straż przyboczna 用心棒Yôjinbô 1962 Burt Lancaster Ptasznik z Alcatraz Birdman of Alcatraz 1963 Albert Finney Tom Jones Tom Jones 1964 Tom Courtenay Za króla i ojczyznę King and Country 1965 Toshirō Mifune Rudobrody 赤ひげAkahige 1966 Jacques Perrin Prawie człowiek Un uomo a metà 1967 Ljubiša Samardžić Poranek ЈутроJutro 1968 John Marley Twarze Faces 1983 Guy Boyd George Dzundza David Alan Grier Mitchell Lichtenstein Matthew Modine Michael Wright Chorągiewki Streamers 1984 Naseeruddin Shah Przeprawa ਪਾਰPaar 1985 Gérard Depardieu Policja Police 1986 Carlo Delle Piane Prezent pod choinkę Regalo di Natale 1987 Hugh Grant James Wilby Maurycy Maurice 1988 Don Ameche Joe Mantegna Fortuna kołem się toczy Things Change 1989 Marcello Mastroianni Massimo Troisi Która godzina? Che ora è? 1990 Oleg Borisow Jedyny świadek Единственият свидетелEdinstveniyat svidetel 1991 River Phoenix Moje własne Idaho My Own Private Idaho 1992 Jack Lemmon Glengarry Glen Ross Glengarry Glen Ross 1993 Fabrizio Bentivoglio Rozdarta dusza Un'anima divisa in due 1994 Xia Yu W upalnym słońcu 陽光燦爛的日子Yang guang can lan de ri zi 1995 Götz George Rzeźnik Der Totmacher 1996 Liam Neeson Michael Collins Michael Collins 1997 Wesley Snipes Romans na jedną noc One Night Stand 1998 Sean Penn Harmider Hurlyburly 1999 Jim Broadbent Topsy-Turvy Topsy-Turvy 2000 Javier Bardem Zanim zapadnie noc Before Night Falls 2001 Luigi Lo Cascio Światło moich oczu Luce dei miei occhi 2002 Stefano Accorsi Podróż zwana miłością Un viaggio chiamato amore 2003 Sean Penn 21 gramów 21 Grams 2004 Javier Bardem W stronę morza Mar adentro 2005 David Strathairn Good Night and Good Luck Good Night and Good Luck 2006 Ben Affleck Hollywoodland Hollywoodland 2007 Brad Pitt Zabójstwo Jesse’ego Jamesa przeztchórzliwego Roberta Forda The Assassination of Jesse Jamesby the Coward Robert Ford 2008 Silvio Orlando Ojciec Giovanny Il papà di Giovanna 2009 Colin Firth Samotny mężczyzna A Single Man 2010 Vincent Gallo Essential Killing Essential Killing 2011 Michael Fassbender Wstyd Shame 2012 Philip Seymour Hoffman Joaquin Phoenix Mistrz Master 2013 Themis Panou Miss Violence Miss Violence 2014 Adam Driver Złaknieni Hungry Hearts 2015 Fabrice Luchini Subtelność L’hermine 2016 Oscar Martínez Honorowy obywatel El ciudadano ilustre 2017 Kamel El Basha Zniewaga قضية رقم ٢L’insulte 2018 Willem Dafoe Van Gogh. U bram wieczności At Eternity’s Gate 2019 Luca Marinelli Martin Eden Martin Eden 2020 Pierfrancesco Favino Padrenostro Padrenostro 2021 John Arcilla Mokra robota 2 On the Job: The Missing 8 2022 Colin Farrell Duchy Inisherin The Banshees of Inisherin 2023 Peter Sarsgaard Pamięć Memory 2024 Vincent Lindon Moi synowie Jouer avec le feu 2025 Toni Servillo La Grazia La grazia
Przypisy
Linki zewnętrzne Festiwal Filmowy w Wenecji w portalu IMDb.com Festiwal Filmowy w Wenecji w portalu filmweb.pl
* Kategoria:Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji Kategoria:Nagrody dla aktorów filmowych