Angielszczyzna standardowa, zwana też angielszczyzną ogólną lub literacką, także język ogólnoangielski (, ) – zespół form języka angielskiego pełniących funkcję dialektu prestiżowego i standardu językowego w krajach anglojęzycznych, zwłaszcza w kontaktach publicznych i oficjalnych. Odróżniają się one od form niestandardowych, ograniczonych pod względem zasięgu terytorialnego lub używanych przez warstwy społeczne o niższym statusie. to odmiana angielszczyzny, która funkcjonuje jako norma porozumiewawcza w najważniejszych instytucjach społecznych, w tym w administracji, sądach i środkach masowego przekazu, a także jest promowana i nauczana w szkołach. Pełni funkcję grafolektu, czyli ustabilizowanego standardu piśmienniczego.
Właściwości angielszczyzny standardowej są głównie kwestią gramatyki, słownictwa oraz ortografii (pisowni i interpunkcji), nie zaś wymowy; przyjmuje się bowiem, że obejmuje ona wiele rodzajów akcentów. Nawet pod względem struktury gramatycznej język ogólnoangielski nie wykazuje pełnej homogeniczności: jego warianty narodowe preferują różne formy językowe (np. bieżąca norma brytyjska każe mówić , amerykańska zaś akceptuje ). Ponadto koncepcja angielszczyzny standardowej nie jest rozumiana w sposób jednolity, a różni autorzy podkładają pod to pojęcie różne treści. W odróżnieniu od wielu innych języków standardowych nie podlega regulacji ze strony rady językowej i ewoluuje w sposób bardziej spontaniczny (niekontrolowany), na podstawie konsensusu użytkowników.
Zdecydowana większość osób anglojęzycznych w charakterze pierwszego języka przyswaja lokalne odmiany angielszczyzny, mniej lub bardziej odmienne od języka standardowego. Mimo że język ogólnoangielski jest szeroko zrozumiały, nie jest równie szeroko produkowany. W mowie posługuje się nim tylko mała część społeczeństwa; w większym użyciu są odmiany regionalne lub mieszanka angielszczyzny standardowej i regionalnej. Częściej spotyka się go w tekście (druku). Wielu użytkowników angielszczyzny operuje dwoma lub kilkoma dialektami, przełączając się między nimi w zależności od sytuacji komunikatywnej. Pewne formy dialektalne są dobrze znane użytkownikom za sprawą wpływu muzyki, filmów czy też kontaktu międzygrupowego. to zazwyczaj ta odmiana angielskiego, z którą są zapoznawani obcokrajowcy uczący się języka.
Wariantywność stylistyczna Angielszczyzna standardowa dominuje w komunikacji oficjalnej i publicznej, w tekstach drukowanych, pismach urzędowych czy wiadomościach telewizyjnych; nie jest jednakże bytem jednolitym stylistycznie. W jej obrębie wyróżnia się bowiem różne style językowe, które są związane z odmiennymi okolicznościami sytuacyjnymi (np. w języku ogólnym można użyć zarówno formalnego zdania , jak i częstszej, mniej formalnej wersji: ). Zakres pojęciowy angielszczyzny standardowej obejmuje zatem nie tylko język oficjalny czy książkowy, ale również nieformalne sposoby wypowiedzi.
Funkcjonalne zróżnicowanie uwidacznia się m.in. przy porównywaniu artykułu w gazecie z pracą naukową. Zasadnicze różnice w użyciu języka istnieją między językiem mówionym a językiem pisanym, które różnią się kanałem komunikacji. Niemniej styl nieformalny to domena nie tylko swobodnego języka mówionego, ale także gazet i czasopism, które zwykle dopasowują styl w zależności od poruszanej tematyki.
Poza angielszczyzną standardową istnieją liczne dialekty niestandardowe, które są mniej ustabilizowane od odmian standardowych oraz szybciej akceptują nowe formy gramatyczne i słownikowe. Standardy języka angielskiego charakteryzują się ogólnie przyjętymi zestawami reguł, których duża część wywodzi się z przepisów ustanowionych przez XVIII-wiecznych gramatyków normatywnych. Słabiej zdefiniowany jest natomiast zasób słownictwa języka standardowego.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Język angielski