Mennonicki dom modlitwy w Nowym Wymyślu – zabytkowa świątynia mennonicka w Nowym Wymyślu, wzniesiona w 1864 roku w centrum miejscowości. Według Narodowego Instytutu Dziedzictwa należy do dziewięciu zachowanych zborów mennonickich w Polsce.
Historia Pierwszy, drewniany dom modlitwy zbudowano w 1818 roku. Po jego pożarze w 1845 roku na tym miejscu wzniesiono w 1854 roku szkołę. Nową, murowaną świątynię ukończono w 1864 roku. Michael Loter przekazał działkę i sfinansował większość materiałów budowlanych.
Podczas I wojny światowej wojska niemieckie częściowo rozebrały budynek. Drewno konstrukcji dachowej wykorzystano do umacniania okopów, a blaszane pokrycie przetopiono. Odbudowę w 1924 roku wsparli mennonici z USA i Kanady.
Po II wojnie światowej opuszczoną przez mennonitów świątynię przejęła parafia rzymskokatolicka w Czermnie; według opracowania NID w 1946 roku dokonano jej konsekracji. W 1954 roku budynek wyremontowano i zaadaptowano na świetlicę szkolną. W późniejszym okresie działał w nim klub z salą taneczną. W latach 60. XX wieku mieścił się tu Klub Ruchu z salą kinową, a na początku lat 90. magazyn Herbapolu.
W 2014 roku obiekt wpisano do rejestru zabytków. Władze gminy Gąbin zapowiedziały wówczas odnowienie zdewastowanego budynku.
1 kwietnia 2022 roku gmina Gąbin nieodpłatnie przekazała obiekt na własność samorządowi województwa mazowieckiego. Budynek znalazł się pod opieką Muzeum Mazowieckiego w Płocku. Zapowiedziano jego remont i wykorzystanie w działalności Skansenu Osadnictwa Nadwiślańskiego w Wiączeminie Polskim.
Na początku lutego 2025 roku poinformowano o podpisaniu przez Muzeum Mazowieckie umowy z firmą Eurodom na remont i konserwację świątyni. Koszt przedsięwzięcia szacowano na około 3 mln zł, a zakończenie prac planowano na połowę 2026 roku. Przed remontem strop był zawalony, a mury uszkodzone. Zaplanowano m.in. odtworzenie dachu i stropu, naprawę pęknięć murów, wymianę tynków, odtworzenie stolarki okiennej i drzwiowej oraz wykonanie izolacji fundamentów.
W marcu 2026 roku informowano o zaawansowaniu rewaloryzacji i widocznych efektach prac przy zewnętrznych częściach budynku. Według zapowiedzi muzeum odnowiony obiekt ma służyć organizacji wystaw, wykładów, warsztatów edukacyjnych i koncertów oraz wejść w skład szlaku turystycznego poświęconego osadnictwu w dolinie środkowej Wisły.
Architektura Świątynia jest jednokondygnacyjnym budynkiem na planie prostokąta, nakrytym dachem trzyspadowym. Główną salę zgromadzeń oświetla osiem okien. W szczycie znajduje się ostrołukowe okno, nad którym umieszczono metalowy krzyż.
Budynek jest orientowany, ceglany i otynkowany. W części zachodniej znajdowała się empora, a pod nią sień, biblioteka i pomieszczenie ze schodami. Wnętrze zdobiły marmoryzacje oraz geometryczny fryz arkadowy. Malowidła, zachowane fragmentarycznie w 2017 roku, powstały prawdopodobnie podczas remontu w 1924 roku.
Przypisy
Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Gąbin Kategoria:Świątynie mennonickie w Polsce Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie płockim Dom modlitwy, Mennonicki Kategoria:Dawne kościoły protestanckie w województwie mazowieckim