Amazonka żółtouda (Amazona tucumana) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae), występujący w Andach w Ameryce Południowej. Narażony na wyginięcie.
Systematyka Nie wyróżnia się podgatunków. Niekiedy sama bywała uznawana za podgatunek amazonki czerwonoudej (A. pretrei).
Zasięg występowania Gatunek ten występuje na terenie dwóch państw: w południowo-wschodniej Boliwii (departamenty: Chuquisaca i Tarija) oraz północno-zachodniej Argentynie (prowincje: Jujuy, Salta, Tucumán i Catamarca).
Morfologia Amazonki żółtoude mierzą 31 cm oraz ważą 320 g. W upierzeniu dominuje zielony. Czoło, ogon u podstawy i pokrywy I rzędu są czerwone. Uda pomarańczowe. Oczy pomarańczowo-czerwone, a wokół nich naga, biała skóra. Dziób jasny. Młode wyglądają podobnie, lecz ich uda i pokrywy skrzydłowe są całe zielone oraz mają niewielką ilość czerwonego na czole.
Ekologia Ptaki te tworzą stada głównie od kilku do 200, rzadziej do 10 000 osobników. Zamieszkują lasy zboczy Andów od 1800 do 2000 m n.p.m. Pożywienie zdobywają głównie w koronach drzew. Żywią się między innymi nasionami, orzechami, jagodami, kwiatami i młodymi pędami drzew.
Sezon lęgowy przypada na styczeń. Samica składa w dziupli 3–4 białe jaja i wysiaduje je przez 27 dni. Po 8–9 tygodniach od momentu wyklucia się piskląt, młode opuszczają gniazdo.
Status zagrożenia i ochrona Od 2011 roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) przyznaje amazonce żółtoudej kategorię gatunku narażonego na wyginięcie (VU – Vulnerable); przedtem – od 2005 roku miała status gatunku bliskiego zagrożenia (NT – Near Threatened), a jeszcze wcześniej – gatunku najmniejszej troski (LC – Least Concern). Szacuje się, że na wolności żyje około 6–15 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności jest spadkowy. Głównymi zagrożeniami dla amazonek żółtoudych są utrata naturalnego środowiska i łapanie do handlu dzikimi zwierzętami. Gatunek ten jest wymieniony w załączniku I do Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES).
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Żółtouda, amazonka Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Taksony opisane przez Jeana Cabanisa Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1885 roku