thumb|Cortaderia jubata – jako gatunek inwazyjny na Hawajach Kortaderia, trawa pampasowa, okolcz (Cortaderia Stapf) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje od ok. 20 gatunków (w wąskim ujęciu po wyodrębnieniu rodzaju Austroderia) do ok. 24, 25 lub nawet 27 gatunków.
W wąskim ujęciu należą tu tylko gatunki południowoamerykańskie, a w szerszym także cztery z Nowej Zelandii i jeden z Nowej Gwinei. Niektóre gatunki zostały rozprzestrzenione jako trawy ozdobne lub stosowane do nasadzeń przeciwerozyjnych i stały się inwazyjne w różnych częściach świata, np. kortaderia pampasowa w południowej Europie, południowej Afryce, w południowo-zachodniej części USA, w Australii, Nowej Zelandii i Chinach, a Cortaderia jubata w południowej Afryce, w zachodniej części USA i na Hawajach, w Australii i Nowej Zelandii.
W naturze rośliny te zasiedlają zwykle brzegi strumieni w górskich dolinach, rzadziej widne lasy. Cortaderia pilosa jest istotnym składnikiem tundry subantarktycznej, a Cortaderia modesta trawiastych zbiorowisk, zwanych campos, porastających Wyżynę Brazylijską powyżej granicy lasu.
Morfologia Pokrój Trawy kępiaste, zwykle okazałe, z pędami kwiatonośnymi sięgającymi wysokości 3 m. Liście W większości skupione odziomkowo w kępę, o blaszkach długich i wąskich, z ostrą (sztywną i piłkowaną), tnącą krawędzią. Języczek liściowy w postaci szeregu włosków. Kwiaty Kwiaty jednopłciowe zebrane po 2–7 w bocznie spłaszczone kłoski, a te w okazałe, wąskie lub szerokie, wiechy. Rośliny są dwupienne (kwiaty żeńskie i męskie występują na różnych osobnikach). Plewy nierówne, cienkie, plewki owłosione, z długą ością. Pręciki dwa, szyjki słupka także dwie. Owoce Długie i wąskie ziarniaki. W wielkich kwiatostanach, które na pojedynczej roślinie mogą powstać w liczbie 10 i więcej, powstaje do 100 tys. nasion w każdym.
Systematyka Rodzaj należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), a w jej obrębie do podrodziny Danthonioideae.
Wykaz gatunków Cortaderia araucana Stapf Cortaderia archboldii (Hitchc.) Connor & Edgar Cortaderia atacamensis (Phil.) Pilg. Cortaderia bifida Pilg. Cortaderia boliviensis M.Lyle Cortaderia columbiana (Pilg.) Pilg. Cortaderia fulvida (Buchanan) Zotov – kortaderia kakaho Cortaderia hapalotricha (Pilg.) Conert Cortaderia jubata (Lemoine ex Carrière) Stapf Cortaderia modesta (Döll) Hack. ex Dusén Cortaderia nitida (Kunth) Pilg. Cortaderia nitida x sericantha Sibth. & Sm. Cortaderia pilosa (d'Urv.) Hack. Cortaderia planifolia Swallen Cortaderia pungens Swallen Cortaderia richardii (Endl.) Zotov – kortaderia Richarda Cortaderia roraimensis (N.E.Br.) Pilg. Cortaderia rudiuscula Stapf Cortaderia selloana (Schult. & Schult.f.) Asch. & Graebn. – kortaderia pampasowa Cortaderia sericantha (Steud.) Hitchc. Cortaderia speciosa (Nees) Stapf Cortaderia splendens Connor Cortaderia toetoe Zotov Cortaderia turbaria Connor Cortaderia vaginata Swallen
Zastosowanie i uprawa Ze względu na okazałe rozmiary i wielkie kwiatostany kortaderie należą do popularnych traw ozdobnych. Wyhodowano odmiany o gęstych srebrzystobiałych i kremoworóżowych kwiatostanach osiągających 90 cm długości. Trawy te sadzone są zwykle w pojedynczych kępach, najlepiej prezentując się na ciemnym tle (np. drzew i krzewów iglastych). Wymagają na ogół stanowisk ciepłych, słonecznych i wilgotnych, na podłożu przepuszczalnym. Do najbardziej popularnych w uprawie roślin z tego rodzaju, a przy tym największych i nie polecanych do małych ogrodów należy kortaderia pampasowa znosząca zimą spadki temperatur do -20 °C.
Wiechy stosowane są także do tworzenia suchych bukietów.
Przypisy
Kategoria:Wiechlinowate