Ostrá skala (814 m) – szczyt w formie wypreparowanego skalnego ostańca na Pogórza Orawskiego na Słowacji. Wschodnia i wyższa z dwóch tzw. Wyżniokubińskich Skał.

Położenie Ostrá skala wznosi się wśród pól po północnej stronie zabudowań wsi Vyšný Kubín. Tuż po zachodniej stronie Ostrej skały znajduje się druga, nieznacznie niższa (810 m) wapienna skała – Tupá skala. W kierunku wschodnim masyw obu skał przechodzi w łagodny grzbiet, wrastający następnie w rejonie Malatiny w główny zrąb Gór Choczańskich. Obie skały są dobrze widoczne z biegnącej przez Vyšný Kubín drogi krajowej nr 59 oraz z drogi łączącej Vyšný Kubín i Leštiny.

Charakterystyka Skała ma formę skalistej kopy, która poza łagodniejszą stroną północną w pozostałych kierunkach opada pionowymi ścianami o wysokości od 50 do 70 m. Jej podstawę budują gruboławicowe, ciemnoszare do czarnych, warstwowane wapienie gutensteinskie, pochodzące ze środkowego triasu. Wyżej dostrzeżemy warstwę wapnistych piaskowców i zlepieńców, ponad którą pojawia się czapa jeszcze młodszych, oragnodetrytycznych i piaszczystych wapieni z eocenu-oligocenu - te najmłodsze skały liczą sobie co najmniej 30 milionów lat.

W zachodniej ścianie skały, na wysokości 780 m n.p.m., odkryto wejście do Jaskini w Ostrej Skale. Jest to jaskinia o rozwinięciu pionowym w formie studni z kilkoma zaznaczonymi kondygnacjami, o długości korytarzy sięgającej co najmniej 65 m.

Po łagodniejszej stronie północnej Ostrá skala porośnięta jest mieszanym lasem. Skalne półki i upłazki na stromych zerwach porasta interesująca flora roślin wapieniolubnych, wśród których występuje szereg gatunków rzadkich i chronionych. Od 1972 r. Ostrá skala i Tupá skala są objęte obszarem chronionym (słow. Chránený areál Ostrá skala a Tupá skala; 3 i 4 stopień ochrony) o powierzchni 22,3 ha i strefie ochronnej 12,98 ha.

Na skałę nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny, można jednak dojść do skały nieznakowanymi ścieżkami.

Odkrycia archeologiczne Ostrá skala ma duże walory obronne. W latach 60. i 70 XX wieku prowadzono na niej badania archeologiczne. Znaleziono dowody świadczące o zamieszkiwania jej w zamierzchłych czasach. Na Ostrej skale resztki grodu znajdowały się w jej północno-zachodniej części. W tej części można łatwo wejść na szczyt. Najstarsze ślady osadnictwa to kołowe doły z resztkami ceramiki z okresu kultury badeńskiej. Po zniszczeniu pochodzącego z okresu kultury halsztackiej grodu na Tupej skale, osada została na krótko przeniesiona na Ostrą skałę. Świadczą o tym fragmenty ceramiki. W okresie lateńsko–puchowskiej na Ostrej skale zbudowano obronny zamek chroniony kamienno-glinianym murem i drewnianą palisadą o wysokości 3,5 m. Wewnątrz murów był otoczony kratowym murem akropol i 3-częściowa osada. W okolicy znaleziono fragmenty ceramiki i inne artefakty typowe dla kultury lateńskiej. Były to żelazne klamry i narzędzia, malowane pojemniki. Ponadto w XIX w. znaleziono 3 złote statery celtyckie i brązowy wieszak wagi. Przypuszcza się, że wytwarzano tutaj monety. Wyjątkowym odkryciem było znalezienie 40 żelaznych przedmiotów datowanych na IV wiek n.e, pochodzących z późnej epoki rzymskiej. Z badań archeologicznych wynika, że osada na Ostrej skale była zamieszkiwana również we wczesnym średniowieczu.

mały|240px|lewo|Tupá skala i Ostrá skala

Przypisy

Kategoria:Pogórze Orawskie Kategoria:Stanowiska archeologiczne na Słowacji