Wybory parlamentarne w Hiszpanii w listopadzie 2019 roku – przedterminowe wybory do Kongresu Deputowanych i Senatu, które odbyły się 10 listopada. 34,8 mln obywateli było uprawnionych do głosowania. Wybrali oni 350 posłów do Kongresu Deputowanych XIV kadencji i 208 z 266 senatorów.
Ostatnie wybory parlamentarne odbyły się 28 kwietnia tego samego roku. Sukces w nich odniosła rządząca Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza (PSOE), lecz nie zdobyła większości parlamentarnej. Negocjacje rządowe rozpoczęły się natychmiast po wyborach. Brak porozumienia między partiami politycznymi spowodował, że parlament, w dwóch głosowaniach w lipcu, odrzucił kandydaturę obecnego premiera Pedro Sáncheza. 17 września król Filip VI nie wyznaczył nowego kandydata na premiera z powodu braku porozumienia międzypartyjnego. 23 września, dwa miesiące po głosowaniu nad wotum zaufania dla rządu, król, na podstawie artykułu 99.5 konstytucji, rozwiązał Kortezy i zarządził nowe wybory na 10 listopada. Nastąpiło to w mocy dekretu z dnia 24 września.
Stan posiadania grup parlamentarnych w momencie rozwiązania parlamentu Kongres Deputowanych Grupy parlamentarnePosłowieGrupa Socjalistów (PSOE)123111 PSOE, 12 PSC.Grupa Ludowców w Kongresie (PP)66Grupa Obywateli (Ciudadanos)57Konfederacyjna Grupa UP-ECP-GeC (Unidas Podemos)4232 Podemos, 5 IU, 4 Catalunya en Comú, 1 Equo.Grupa Vox24Grupa Republikańska (ERC)1413 ERC, 1 Sobiranistes.Baskijska Grupa PNV6Grupa mieszana187 JxCAT, 4 EH Bildu, 2 CCa, 2 UPN, 1 ERC, 1 Koalicja Kompromis, 1 Regionalna Partia Kantabrii (PRC). Suma350 Senat Grupy parlamentarneSenatorowieGrupa Socjalistów (PSOE)139136 PSOE, 3 PSC.Grupa Ludowców w Senacie (PP)69Grupa Republikańskiej Lewicy-EH Bildu1412 ERC, 2 EH Bildu.Grupa Obywateli (Ciudadanos)13Baskijska Grupa PNV w Senacie9Grupa Nacjonalistów w Senacie64 JxCAT, 1 CCa, 1 PNV.Grupa Konfederacyjnej Lewicy6Po 1 mandacie Adelante Andalucia, Kompromis, Grupo Comun de Esquerda (Galicja), Więcej dla Majorki, Catalunya en Comú, Más Madrid.Grupa mieszana6Po 1 mandacie Vox, UPN, PRC, PAR, ASG, ERC.Wakaty3 Suma265
Główne partie lub koalicje biorące udział w wyborach Partia lub koalicja Partie na liście Kandydat na premiera Ideologia Poprzedni wynikGłosy (%)Mandaty PSOEHiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza (PSOE)Partia Socjalistów Katalonii (PSC)82x82pxPedro SánchezSocjaldemokracja 28.7% PPPartia Ludowa (PP)Foro Asturias (FAC)82x82pxPablo CasadoKonserwatyzmChrześcijańska demokracja 16.7% CiudadanosObywatele – Partia Obywatelska (Cs)Związek, Postęp, Demokracja (UPyD)82x82pxAlbert RiveraLiberalizm 15.9% Unidas PodemosPodemosZjednoczona Lewica (IU)Batzarre (Nawarra)Alto Aragón en Común (Aragonia)Catalunya en Comú–Podem (ECP)En Común (Galicja)82x82pxPablo IglesiasLewicowy populizmSocjalizm demokratyczny 14.3% Vox82x82pxSantiago AbascalPrawicowy populizmNacjonalizmNeoliberalizm 10.3% ERC–SobiranistesRepublikańska Lewica Katalonii (ERC)Suwerenni (Sobiranistes)Republikańska Lewica Kraju Walencji (ERPV)82x82pxGabriel RufiánDążenie do niepodległości KataloniiSocjaldemokracjaSocjalizm demokratyczny 3.9% JxCat–JuntsEuropejska Partia Demokratyczna Katalonii (PDeCAT)Wezwanie Narodowe na rzecz Niepodległości (CNxR)82x82pxLaura BorràsDążenie do niepodległości KataloniiLiberalizm 1.9% EAJ-PNV82x82pxAitor EstebanBaskijski nacjonalizmChrześcijańska demokracjaKonserwatywny liberalizm 1.5% EH Bildu82x82pxOskar MatuteDążenie do niepodległości Kraju BaskówSocjalizm 1.0% CCa–NCa–PNCKoalicja Kanaryjska (CCa)Nuevas Canarias (NCa)Kanaryjska Partia Nacjonalistyczna (PNC)Niezależna Grupa Herreńska (AHI)83x83pxAna OramasRegionalizmKanaryjski nacjonalizmCentryzm Navarra SumaUnia Ludowa Nawarry (UPN)Partia Ludowa (PP)Obywatele – Partia Obywatelska (Cs)84x84pxSergio SayasRegionalizmKonserwatyzm 0.4% Regionalna Partia Kantabrii85x85pxJosé María MazónRegionalizmProgresywizmPopulizm 0.2% Socjalistyczna Grupa Gomery84x84pxYaiza CastillaSocjaldemokracjaInsularyzm –Partia brała udział tylko w wyborach do Senatu. Więcej KrajuWięcej Kraju (Más País)EquoChunta Aragonesista (CHA)Więcej Kompromisu (Més Compromís)82x82pxÍñigo ErrejónDemokracja bezpośredniaProgresywizmZielona polityka
Kampania wyborcza Hasła wyborcze Partia lub koalicjaOryginalny sloganPolskie tłumaczeniePSOE« Ahora Gobierno. Ahora España »« Ahora sí »„Teraz rząd. Teraz Hiszpania.”„Teraz na tak”PP« Por todo lo que nos une »„Po to wszystko, co nas jednoczy”Cs« España en marcha »„Hiszpania w toku”Unidas Podemos« Un Gobierno contigo »„Rząd jest z Tobą”Vox« España siempre »„Zawsze Hiszpania”ERC–Sobiranistes« Tornarem més forts »„Powrócimy silniejsi”JxCat–Junts« Per la independència, ni un vot enrere »„Za niepodległością, nie za tym, co było”EAJ/PNV« Hemen, EAJ-PNV »„Tutaj, EAJ/PNV”EH Bildu« Erabaki Baietz! »"Zdecyduj na tak!”Más País« Desbloquear, avanzar, Más País »„Odblokujmy, uczyńmy postęp, Więcej Kraju”
Debaty przedwyborcze + Debaty przedwyborcze zorganizowane przez ogólnokrajowe telewizje z oglądalnością ponad 1 miliona widzów Data Organizator Prowadzący Przedstawiciele komitetów wyborczych Oglądalność Przypisy PSOE PP Cs UP Vox ERC PNV1 listopadaRTVEDebata przewodniczących grup parlamentarnych.Xabier Fortes A. Lastra C. A. de Toledo I. Arrimadas I. Montero I. Espinosa de los Monteros G. Rufián A. Esteban2,468,0004 listopadaAcademia TVAkademia Sztuk i Nauk Telewizyjnych i Audiowizualnych.Debata kandydatów na premiera.Ana BlancoVicente Vallés P. Sánchez P. Casado A. Rivera P. Iglesias S. Abascal niezaproszeni8,621,0007 listopadalaSextaDebata liderek.Ana Pastor M.J. Montero A. Pastor I. Arrimadas I. Montero R. Monasterio niezaproszeni3,133,000 lider lub kandydat na premierainny przedstawiciel
Wyniki i frekwencja Frekwencja Wspólnota autonomiczna14:0018:00OstatecznaAndaluzja35.81%54.85%68.25%Aragonia41.18%57.92%71.5%Asturia34.42%53.5%65.48%Baleary30.95%47.4%58.71%Ceuta (miasto autonomiczne)27.27%43.77%56.16%Estremadura37.17%54.41%69.12%Galicja31.98%53.26%66.62%Kantabria39.12%59.28%70.83%Kastylia-La Mancha38.07%57.44%71.36%Kastylia i León37.29%56.71%71.37%Katalonia40.59%59.88%72.17%Kraj Basków40.18%57.6%68.91%La Rioja40.42%57.45%71.27%Madryt41.01%61.52%74.54%Melilla (miasto autonomiczne)24.61%38.98%57.12%Murcja39.01%57.88%69.99%Nawarra39.38%56.46%69.21%Walencja42.51%59.97%71.74%Wyspy Kanaryjskie27.08%44.36%60.46%W całym kraju37.93%56.86%69.87% Źródło: Avances de participación – Elecciones generales 10N
Kongres Deputowanych +← Wyniki wyborów do Kongresu Deputowanych przeprowadzonych w dniu 10 listopada 2019 rokucentruj|349x349pxPartie i koalicjeLiczba głosówMandatyGłosy%±ppSuma+/−Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza (PSOE)6,752,98328.00–0.67120–3 Partia Ludowa (PP) 5,019,869 20.82 +4.13 89 +23 Vox 3,640,063 15.09 +4.83 52 +28 Unidas Podemos 3,097,185 12.84 –1.48 35 –7 Unidas Podemos (Podemos–IU) 2,364,192 9.80 –1.26 26 –7 En Comú Podem (ECP–Guanyem el Canvi) 546,733 2.27 –0.08 7 ±0 En Común (Podemos+EU (Galicja)) 186,260 0.77 –0.14 2 ±0 Obywatele – Partia Obywatelska (Cs) 1,637,540 6.79 –9.07 10 –47 Republikańska Lewica Katalonii–Suwerenni (ERC–Sobiranistes) 875,750 3.63 –0.28 13 –2 Republikańska Lewica Katalonii–Suwerenni (ERC–Sobiranistes) 869,934 3.61 –0.28 13 –2 Republikańska Lewica Kraju Walencji (ERPV) 5,816 0.02 ±0.00 0 ±0 Więcej Kraju (Más País) 577,055 2.39 nbNie brała udziału. 3 +2 Więcej Kraju–Equo (Más País–Equo) 326,666 1.35 nb 2 +2 Więcej Kompromisu (Més Compromís) 175,092 0.73 +0.07 1 ±0 Więcej Kraju (Más País) 52,308 0.22 nb 0 ±0 Więcej Kraju–Rada Aragońska–Equo (Más País–CHA–Equo) 22,989 0.10 nb 0 ±0 Razem dla Katalonii–Razem (JxCat–Junts) 527,375 2.19 +0.28 8 +1 Nacjonalistyczna Partia Basków (EAJ/PNV) 377,423 1.57 +0.06 6 ±0 Euskal Herria Bildu (EH Bildu) 276,519 1.15 +0.16 5 +1 Kandydatura Jedności Ludowej–Na rzecz Rozłamu (CUP–PR) 244,754 1.01 nb 2 +2 Koalicja Kanaryjska–Nowe Wyspy Kanaryjskie (CCa–PNC–NCa)1 123,981 0.51 –0.02 2 ±0 Galicyjski Blok Nacjonalistyczny (BNG) 119,597 0.50 +0.14 1 +1 Navarra Suma (NA+) 98,448 0.41 ±0.00 2 ±0 Regionalna Partia Kantabrii (PRC) 68,580 0.28 +0.08 1 ±0 Teruel Istnieje (¡Teruel Existe!) 19,696 0.08 nb 1 +1 Pozostałe partie lub koalicje 442,925 1.80 +0.54 0 ±0 Głosy puste 216,515 0.90 +0.14 Suma 24,116,352 350 ±0 Głosy ważne 24,116,352 98.98 +0.03 Głosy nieważne 249,499 1.02 –0.03 Frekwencja 24,365,851 69.87 –5,88 Absencja 10,506,203 30.13 +5,88 Uprawnieni do głosowania 34,870,481 Źródło: Total nacional – Congreso – Elecciones generales 10N
Senat + ← Wyniki wyborów do Senatu Hiszpanii przeprowadzonych w dniu 10 listopada 2019 roku center|325px Partie i koalicje Wybrani w sp.bezpośredni Wybrani przez parlamenty autonomiczne Suma Mandaty +/− Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza (PSOE) 93 –30 18 111 Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza (PSOE) 91 –29 17 107 Partia Socjalistów Katalonii (PSC) 2 –1 1 3 Partia Ludowa (PP) 83 +29 14 97 Republikańska Lewica Katalonii – Suwerenni (ERC–Sobiranistes) 11 ±0 2 13 Nacjonalistyczna Partia Basków (EAJ/PNV) 9 ±0 1 10 Obywatele – Partia Obywatelska (Cs) 0 –4 8 8 Konfederacyjna Lewica (Izquierda Confederal) 0 ±0 6 6 Adelante Andalucía (AA) 0 ±0 1 1 Koalicja Kompromis (Compromís) 0 ±0 1 1 Grupo Común da Esquerda 0 ±0 1 1 Więcej dla Majorki (Més) 0 ±0 1 1 Catalunya en Comú (CatComú) 0 ±0 1 1 Więcej Madrytu (Más Madrid) 0 ±0 1 1 Razem dla Katalonii–Razem (JxCat–Junts) 3 +1 2 5 Vox 2 +2 1 3 Navarra Suma (NA+) 3 ±0 0 3 Unia Ludowa Nawarry (UPN) 1 ±0 0 1 Partia Ludowa (PP) 1 ±0 0 1 Obywatele – Partia Obywatelska (Cs) 1 ±0 0 1 Euskal Herria Bildu (EH Bildu) 1 ±0 1 2 Teruel Istnieje (¡Teruel Existe!) 2 +2 0 2 Koalicja Kanaryjska–Nowe Wyspy Kanaryjskie (CCa–PNC–NCa) 0 ±0 1 1 Regionalna Partia Kantabrii (PRC) 0 ±0 1 1 Geroa Bai (GBai) 0 ±0 1 1 Socjalistyczna Grupa Gomery (ASG) 1 ±0 0 1 Partia Aragońska (PAR) b.d – 1 1 Suma 208 ±0 57 265 Źródło:Total nacional – Senado – Elecciones Generales 10N
Następstwo wyborów Wybory zakończyły się kolejnym zwycięstwem Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE). Jednak partia straciła 3 mandaty w Kongresie i 30 w Senacie, co spowodowało utratę większości w izbie wyższej. Socjaliści wygrali w większości prowincji i w 10 na 17 wspólnot autonomicznych.
Dzień po wyborach, lider partii Obywatele Albert Rivera podał się do dymisji, zrezygnował z mandatu poselskiego i polityki. Jego partia straciła ponad 80% miejsc w Kongresie i jedną trzecią miejsc w Senacie. Ten sam gest, co Rivera, uczynił były szef grupy parlamentarnej Juan Carlos Girauta i kilku ważnych członków partyjnej egzekutywy. W marcu 2020 roku mają odbyć się wybory nowego szefa partii. Faworytką tych wyborów jest numer dwa w partii, szefowa grupy parlamentarnej w Kongresie, Ines Arrimadas, która wyraziła wolę startu.
Partia Ludowa odzyskała jedną trzecią miejsc w Kongresie i prawie połowę w Senacie straconych w wyniku wyborów z kwietnia. Ludowcy wygrali w 9 prowincjach i 3 wspólnotach autonomicznych. Prawicowo-nacjonalistyczna partia Vox zwiększyła swój stan posiadania o ponad połowę, dwójka kandydatów tej partii otrzymała miejsce w Senacie w wyborach bezpośrednich. Dodatkowo partia wygrała w Murcji i mieście autonomicznym Ceuta.
Do parlamentu weszły 4 nowe partie: Mas Pais stworzona przez byłego członka Podemos Íñigo Errejóna, Galicyjski Blok Nacjonalistyczny, którego przedstawiciel powrócił do Kongresu po 4 latach nieobecności, a także startujące po raz pierwszy w wyborach krajowych skrajnie lewicowa, proniepodległościowa Kandydatura Jedności Ludowej z Katalonii i ruch obywatelski Teruel Istnieje z Aragonii.
Zaraz po wyborach socjaliści wykluczyli wielką koalicję z PP jako wyjście z politycznego impasu. 12 listopada, liderzy PSOE i Unidas Podemos podpisali wstępną umowę koalicyjną. Jednak koalicja nie posiada większości w Kongresie i musi się porozumieć z ugrupowaniami regionalnymi i separatystycznymi. Gdyby taki rząd powstał, byłby to pierwszy rząd koalicyjny od śmierci generała Franco.