thumb|Rożnik całolistny Rożnik, złotnik, sylfium (Silphium L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 12 do 22 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej części Ameryki Północnej, gdzie należą do składników prerii i widnych lasów. Niektóre gatunki zostały rozprzestrzenione jako rośliny ozdobne. Uprawiane są także w Polsce, przy czym rożnik przerosłolistny czasem przejściowo dziczeje.
Rożnik strzępolistny zaliczany jest do „roślin kompasowych”, ponieważ odcinki jego liści ustawiają się równolegle do promieni południowego słońca w osi północ-południe. Niektóre gatunki w obrębie pierwotnego zasięgu używane są jako lecznicze. Ich organy podziemne, zwłaszcza kłącza, zawierają duże ilości inuliny. Są to też cenione rośliny miododajne ze względu na dużą produkcję nektaru i późne kwitnienie. Nasiona są chętnie zjadane przez ptaki.
Naukowa nazwa rodzaju Silphion pochodzi z greki, gdzie w starożytności oznaczała niezidentyfikowaną współcześnie roślinę (→ sylfion) przedstawianą na monetach pochodzących z Cyrenajki.
Morfologia Pokrój Byliny osiągające od 0,2 do ponad 2,5 m wysokości (maksymalnie 3,5 m), z podziemnym kłączem, korzeniem palowym lub tylko wiązką wrzecionowatych korzeni przybyszowych. Łodyga na przekroju okrągła lub czterokanciasta, zwykle prosto wzniesiona i rozgałęziona.
Liście Skupione w rozecie przyziemnej, okółkowe, naprzeciwległe lub skrętoległe, czasem różne typy ulistnienia obecne na tych samych okazach. Ogonkowe lub siedzące, z blaszką z pojedynczą żyłką centralną lub z trzema, trójkątną, jajowatą, owalną do równowąskiej, u niektórych gatunków podzieloną pierzasto jedno- lub dwukrotnie. Całobrzegą lub ząbkowaną. Liście nagie lub owłosione, często szorstkie.
Kwiaty Zebrane w koszyczki, a te w złożone grona lub wiechy. Okrywy kwiatostanów dzwonkowate do półkolistych, o średnicy do 3 cm. Łuski okrywy trwałe, w dwóch-czterech rzędach, przy czym zewnętrzne są szersze i liściowate, a wewnętrzne mniejsze i cieńsze. Dno kwiatostanowe płaskie lub lekko wypukłe, pokryte plewinkami. Na skraju wyrastają słupkowe kwiaty języczkowe w jednym do czterech szeregów (w liczbie od 8 do kilkudziesięciu). Wewnątrz koszyczka rozwijają się pręcikowe kwiaty rurkowate. Korony kwiatów są żółte lub białe. Koszyczki wraz z kwiatami języczkowymi mogą osiągać ok. 10 cm średnicy.
Owoce Niełupki spłaszczone, czasem oskrzydlone, bez puchu kielichowego lub czasem z trwałym kielichem w postaci dwóch ości.
Systematyka Rodzaj z plemienia Heliantheae Cass. z podrodziny Asteroideae (Cass.) Lindley z rodziny astrowatych Asteraceae Dum. Wykaz gatunków Silphium albiflorum A.Gray Silphium asperrimum Hook. Silphium asteriscus L. Silphium brachiatum Gatt. Silphium compositum Michx. Silphium confertifolium Small Silphium connatum L. Silphium dentatum Elliott Silphium glutinosum J.R.Allison Silphium gracile A.Gray Silphium integrifolium Michx. – rożnik całolistny Silphium laciniatum L. – rożnik strzępolistny Silphium mohrii Small Silphium perfoliatum L. – rożnik przerosłolistny, r. przerośnięty Silphium perplexum J.R.Allison Silphium pinnatifidum Elliott Silphium radula Nutt. Silphium reniforme Raf. ex Nutt. Silphium simpsonii Greene Silphium speciosum Nutt. Silphium terebinthinaceum Jacq. – rożnik terpentynowy Silphium wasiotense Medley
Przypisy
Kategoria:Asteroideae Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza