mały|Historia podróży do Jerozolimy, napisana przez Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła, Braniewo 1601 mały|Druk w języku polskim, kazanie ks. Józefa Szembeka, Braniewo 1729 Oficyna wydawnicza w Braniewie – działająca w latach 1589–1773 drukarnia w Braniewie.
Historia drukarni W XVI wieku w Braniewie działały aż trzy szkoły prowadzone przez zakon jezuitów. Były to: kolegium, alumnat papieski i seminarium duchowne. Istnienie takiego ośrodka naukowego oraz także kontrreformacyjna działalność zakonu jezuitów powodowały potrzebę posiadania własnej drukarni. Jezuici niemal od początku zabiegali o założenie swojej drukarni, która zaspokajałaby potrzeby i położyła kres kosztom związanym czy to z zakupem, czy wydawaniem poza Braniewem potrzebnych druków, podręczników i książek. Do czasu uruchomienia typografii w Braniewie potrzebne wydawnictwa tłoczono bądź to w odległym Krakowie (jak Catecheses 1570, Missale Varmiense, 1587), bądź nawet poza krajem (jak: Agenda Sacramentalia, 1574; Agenda Caeremonialia, 1578, Breviarium Varmiense 1581 — wszystkie wydrukowane w Kolonii)Halina Keferstein Studia Warmińkie XXVII (1990) Wydawnicze związki drukarzy braniewskich z Koroną i biskupstwem (od 1589 do 1773 r.).
W 1589 roku w Braniewie rozpoczęła działalność podlegająca radzie miejskiej prywatna oficyna drukarska. Do 1697 prowadzili ją drukarze sprowadzeni z zachodnich księstw Rzeszy. Pierwszym właścicielem był Jan Saxo (od 1589 do śmierci w 1593). Oficyna wykupiona została przez jezuitów staraniem rektora kolegium Jana Drewsa w sierpniu 1697 roku. W rękach jezuitów pozostawała przez ponad 70 lat, aż do kasaty zakonu jezuitów.
W 1773 roku, na zakończenie swej działalności, drukarnia wydała jeszcze wykaz wydrukowanych tu i znajdujących się w sprzedaży pozycji. W 1774 rozpoczęto likwidację magazynów drukarni. Dopiero w 1795 roku przez ponad 20 lat nieużywane prasy drukarskie wraz z 66 skrzyniami czcionek zostały sprzedane za 400 talarów drukarni w Kwidzynie. Grożący zawaleniem budynek drukarni rozebrany już w 1792 roku.
Oficyna drukarska pracowała głównie na potrzeby diecezji warmińskiej i świeżo powstałych placówek naukowo-wychowawczych. Pośród wydanych przez nią dzieł odnaleźć można wiele pozycji w języku polskimIwona Maciejewska, Warmia na mapie urodzin ludzi literatury polskiego kręgu kulturowego do 1795 roku Komunikaty Mazursko-Warmińskie 2, 201-214, 2010. Szacuje się, że oficyna wydawnicza w całym okresie działalności wydała ok 550 publikacji. Dorobek wydawniczy wskutek zawirowań historii uległ rozproszeniu. Między innymi wskutek opanowania Braniewa przez Szwedów w 1626, bogate zbiory książek zostały wywiezione do Szwecji, gdzie weszły w skład biblioteki Uniwersytetu w UppsaliAnna Walczak Małe rzeczy. Sympozjum, Gdańsk 2021, s. 135–137.
Mimo zakończenia działalności wraz z kasatą zakonu jezuitów oficyny wydawniczej w 1773 roku, Braniewo pozostawało jeszcze przez niemal 2 wieki – do 1944 – stolicą drukarstwa na WarmiiMarian Borzyszkowski 400 lat drukarstwa na Warmii, Studia Warmińskie XXVII (1990), s. 173.
Zobacz też Georg (Jerzy) Schönfels – drugi drukarz oficyny w Braniewie
Przypisy
Kategoria:Historia Braniewa Kategoria:Nieistniejące drukarnie w Polsce Kategoria:Kolegium Jezuitów w Braniewie Kategoria:Przedsiębiorstwa w Braniewie