Matthew Bunker Ridgway (ur. 3 marca 1895 w Fort Monroe w Wirginii, zm. 26 lipca 1993 w Fox Chapel w Pensylwanii) – amerykański wojskowy, generał, najwyższy dowódca sił sprzymierzonych w Europie (1952–1953) i szef sztabu Armii Stanów Zjednoczonych (1953–1955).
Z wyróżnieniem walczył podczas II wojny światowej, gdzie był dowódcą 82 Dywizji Powietrznodesantowej, prowadząc ją w akcji na Sycylii, we Włoszech i w Normandii, a następnie objął dowództwo nad nowo utworzonym XVIII Korpusem Powietrznodesantowym i kierował nim do końca wojny w bitwie ardeńskiej, operacji Varsity oraz inwazji zachodnich aliantów na Niemcy. Największą sławę przyniosło mu skonsolidowanie wysiłków wojennych wojsk ONZ podczas wojny koreańskiej. Kilku historyków przypisało Ridgwayowi odwrócenie losów tej wojny na stronę państw zachodnich. Jego długą karierę wojskową zwieńczył Prezydencki Medal Wolności przyznany mu 12 maja 1986 przez prezydenta Ronalda Reagana, który stwierdził, że: „Bohaterowie przychodzą, kiedy są potrzebni; wielcy ludzie robią krok naprzód, gdy brakuje odwagi”.
Wczesne lata i edukacja Ridgway urodził się 3 marca 1895 roku w Fort Monroe w stanie Wirginia jako syn płk. Thomasa Ridgwaya, oficera artylerii i Ruth Ridgway. Przez całe dzieciństwo mieszkał w różnych bazach wojskowych, w których służył jego ojciec. W 1912 roku ukończył English High School w Bostonie i złożył podanie do Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych w West Point, ponieważ myślał, że to ucieszy jego ojca, który sam był absolwentem tej szkoły.
Ridgway nie zdał pierwszego egzaminu wstępnego z powodu braku doświadczenia w matematyce, ale po intensywnym samokształceniu zdał za drugim razem. W West Point pełnił funkcję lidera drużyny piłkarskiej. W 1917 roku został mianowany podporucznikiem Armii Stanów Zjednoczonych.
Kariera wojskowa Rozpoczynając karierę podczas I wojny światowej, Ridgway został przydzielony do służby na granicy z Meksykiem jako żołnierz 3 Pułku Piechoty, a następnie na wydziale West Point jako wykładowca języka hiszpańskiego. Był rozczarowany tym, że nie został przydzielony do obowiązków bojowych podczas Wielkiej Wojny, uważając, że „żołnierz, który nie brał udziału w tym ostatnim wielkim zwycięstwie dobra nad złem, zostanie spaczony”Mitchell, op. cit., s. 10.
W latach 1924–1925 Ridgway uczestniczył w kursie oficerów kompanijnych w Szkole Piechoty Armii Stanów Zjednoczonych w Fort Benning w stanie Georgia, po czym został dowódcą kompanii w 15 Pułku Piechoty stacjonującym w Tiencinie w ChinachMitchell, op. cit., s. 67. Następnie wysłano go do Nikaragui, gdzie pomagał nadzorować wolne wybory w 1927 roku.
W 1930 roku Ridgway został doradcą gubernatora generalnego Filipin. Ukończył Szkołę Dowodzenia Armii i Sztabu Generalnego w Fort Leavenworth w stanie Kansas w 1935 roku oraz Army War College w Carlisle Barracks w Pensylwanii w 1937 roku. W latach 30. XX wieku pełnił także funkcję zastępcy szefa sztabu VI Korpusu, na następnie zastępcy szefa sztabu 2 Armii i 4 Armii. Gen. George Marshall, ówczesny szef sztabu Armii Stanów Zjednoczonych, przeniósł Ridgwaya do wydziału planów wojennych tuż po wybuchu II wojny światowej w Europie we wrześniu 1939 roku Tam Ridgway służył do momentu awansu na jednogwiazdkowego generała (generała brygady) w styczniu 1942 roku.
II wojna światowa Po japońskim ataku na Pearl Harbor i przystąpieniu USA do wojny, w lutym 1942 roku. Ridgway został mianowany na stanowisko adiutanta dowódcy 82 Dywizji Piechoty, która wówczas była w trakcie formowania. Dywizją dowodził gen. Omar Bradley, żołnierz piechoty, którego Ridgway bardzo szanował. Ci dwaj oficerowie przeszkolili tysiące żołnierzy dołączających do dywizji w ciągu najbliższych kilku miesięcy. W sierpniu, dwa miesiące po przyniesieniu Bradleya na stanowisko dowódcy 28 Dywizji Piechoty, Ridgway awansował do stopnia dwugwiazdkowego generała (generała dywizji) i otrzymał dowództwo 82-giej. Dywizja, która ukończyła wszystkie podstawowe szkolenia i ustanowiła doskonały rekord bojowy w I wojnie światowej, została wcześniej wybrana jako jedna z pięciu w armii amerykańskiej do przekształcenia w nowy typ jednostki, dywizję powietrznodesantową. Przekształcenie całej dywizji piechoty było krokiem milowym dla armii, który wymagał forsownych szkoleń, testów i eksperymentów. Dywizja została oficjalnie przemianowana na 82 Dywizję Powietrznodesantową 15 sierpnia 1942 roku.
thumb|240px|left|Gen. Matthew Ridgway i członkowie jego sztabu pod Riberą na Sycylii w czasie operacji Husky, 25 lipca 1943 roku Początkowo składająca się z 325, 326 i 327 Pułku Piechoty, z których wszystkie miały zostać przekształcone w piechotę szybowcową, 327 Pułk został wkrótce przeniesiony z 82-giej, aby pomóc w tworzeniu 101 Dywizji Powietrznodesantowej, dowodzonej przez gen. Williama C. Lee. W przeciwieństwie do swoich podwładnych, Ridgway nie przeszedł szkolenia spadochroniarskiego przed dołączeniem do oddziału. Udało mu się jednak przekształcić 82-gą w gotową do walki dywizję powietrznodesantową; pozostał jej dowódcą i ostatecznie zdobył skrzydła spadochroniarza. Aby zrekompensować utratę 327 Pułku, Ridgway otrzymał w zamian 504 Pułk Piechoty Spadochronowej dowodzony przez płk. Teodora Dunna, później zastąpionego przez ppłk. Reubena Tuckera. W lutym 1943 roku 326 Pułk został również przeniesiony i zastąpiony przez 505 Pułk Piechoty Spadochronowej pod dowództwem płk. Jamesa M. Gavina. W kwietniu 82-ga, który zdaniem Ridgwaya otrzymała zaledwie jedną trzecią czasu szkolenia przewidzianego dla większości dywizji, została wysłana do Afryki Północnej, aby przygotować się do udziału w inwazji na SycylięBlair, op. cit. s. 70.
Ridgway pomógł zaplanować element powietrznodesantowy zbliżającej się inwazji na Sycylię. Operacji Husky, która miała miejsce w lipcu 1943 roku, przewodził 505 Pułk Piechoty Spadochronowej płk. Jamesa Gavina (wzmocniony przez 3. batalion 504 Pułku). Pomimo pewnych sukcesów operacji, Sycylia prawie zniszczyła nową dywizję powietrznodesantową. Z powodu okoliczności niezależnych od Ridgwaya, 82-ga poniosła ciężkie straty, włączając w to zastępcę dowódcy dywizji, gen. Charlesa L. KeeransaBlair, op. cit. s. 100–101. Podczas zrzutu 504 Pułku rano 9 lipca, który został rozproszony na dużym obszarze z powodu bratobójczego ostrzału, Ridgway zgłosił się do gen. George’a S. Pattona, dowódcy amerykańskiej 7 Armii (w której obszarze wylądowała 82 Dywizja) i zameldował, że spośród ponad 5300 spadochroniarzy 82 Dywizji Powietrznodesantowej, których wysłano nad Sycylię, miał w tamtej chwili mniej niż 400 pod swoją kontroląBlair, op. cit. s. 101–102.
Podczas planowania inwazji na Włochy kontynentalne, 82 Dywizja Powietrznodesantowa postawiono za zadanie zająć Rzym w szybkim ataku w ramach operacji Giant II. Ridgway stanowczo sprzeciwił się temu nierealistycznemu planowi, który zakładał zrzucenie 82 Dywizji na obrzeżach włoskiej stolicy, w samym środku miejsc stacjonowania dwóch ciężko uzbrojonych niemieckich dywizji. Operacja została anulowana na kilka godzin przed startem. 82-ga odegrała jednak znaczącą rolę w alianckiej inwazji na Włochy w Salerno we wrześniu, operacji Avalanche, w której dwa pułki spadochronowe Ridgwaya zrzucone za liniami wroga zapobiegły zepchnięciu alianckich wojsk desantowych z powrotem do morza. 82 Dywizja Powietrznodesantowa odbyła następnie krótką służbę na wczesnych etapach kampanii włoskiej, pomagając aliantom przełamać linię Volturno w październiku. Następnie pełniła obowiązki okupacyjnych w niedawno zajętym włoskim mieście Neapol i nie uczestniczyła w dalszych działaniach bojowych na południu Europy, a w listopadzie opuściła Włochy, przeniesiona do Irlandii Północnej. Jednak gen. Mark W. Clark, dowódca amerykańskiej 5 Armii, kolega Ridgwaya z grupy w West Point, określając go jako „wybitnego żołnierza bojowego, błyskotliwego, nieustraszonego i lojalnego”, który „trenował i wyszkolił jedną z najlepszych jednostek 5 Armii”, nie chciał oddać ani Ridgwaya, ani 82 DywizjiBlair, op. cit. s. 168. W ramach kompromisu 504 Pułk Piechoty Spadochronowej płk. Tuckera wraz z jednostkami wspierającymi został zatrzymany we Włoszech, aby dołączyć do reszty 82 Dywizji Powietrznodesantowej najszybciej, jak to będzie możliwe.
Pod koniec 1943 roku, po wysłaniu 82 Dywizji Powietrznodesantowej do Irlandii Północnej oraz na początku 1944 roku. Ridgway pomógł zaplanować komponenty powietrznodesantowe alianckiej inwazji na Normandię, gdzie skutecznie walczyły amerykańskie dywizje: 82. i niedoświadczona 101., wciąż dowodzona przez gen. Lee (później zastąpionego przez gen. Maxwella D. Taylora, który wcześniej był dowódcą 82 Dywizji Powietrznodesantowej), której siłę zwiększono z dwóch pułków spadochronowych i jednego pułku szybowcowego (z czego ten ostatni tylko z dwoma batalionami) do trzech pułków spadochronowych, a pułk szybowcowy zyskał siłę trzech batalionów. W bitwie o Normandię Ridgway wylądował ze swoimi żołnierzami, którzy walczyli przez 33 dni, przechodząc do Saint-Sauveur-le-Vicomte niedaleko Cherbourga i wyzwalając miasto 14 czerwca 1944 roku. Zwolniona ze służby na linii frontu na początku lipca, 82 Dywizja Powietrznodesantowa podczas ciężkich walk w normandzkich bocage poniosła straty wynoszące 46%Blair, op. cit. s. 294–297.
thumb|240px|Generałowie Matthew Ridgway i James M. Gavin podczas bitwy o Ardeny, 19 grudnia 1944 roku W sierpniu 1944 roku Ridgway objął dowództwo XVIII Korpusu Powietrznodesantowego. Dowodzenie 82 Dywizji Powietrznodesantowej przeszło wtedy na gen. Jamesa M. Gavina, który był wcześniej zastępcą dowódcy dywizji. Pierwszą operacją z udziałem Ridgwaya jako dowódcy korpusu była operacja Market Garden, w której 101 Dywizja Powietrznodesantowa wylądowała w pobliżu Eindhoven, aby zabezpieczyć mosty między innymi na drodze do Arnhem. Ridgway ponownie skoczył z samolotu wraz ze swoimi żołnierzami i stał na czele walki obu amerykańskich dywizji powietrznodesantowych. XVIII Korpus Powietrznodesantowy pomógł zatrzymać i odepchnąć wojska niemieckie podczas ofensywy w Ardenach w grudniu. W marcu 1945 roku z brytyjską 6 Dywizją Powietrznodesantową i amerykańską 17 Dywizją Powietrznodesantową poprowadził korpus do Niemiec podczas operacji Varsity, powietrznodesantowej części operacji Plunder, gdzie został ranny w ramię przez odłamek niemieckiego granatu ręcznego 24 marca. Już po kapitulacji Niemiec, w czerwcu 1945 roku awansował na trzygwiazdkowego generała (generał dywizji). Pod koniec II wojny światowej Ridgway został przeniesiony do nowego zadania w na Pacyfiku, pod dowództwem gen. Douglasa MacArthura, z którym służył jako kapitan w Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych w West Point. "Wielki skok" jednak nie nastąpił z powodu kapitulacji Japonii we wrześniu.
Po wojnie Ridgway był dowódcą wojsk amerykańskich na filipińskiej wyspie Luzon do października 1945 roku, kiedy to XVIII Korpus Powietrznodesantowy został rozwiązany. Następnie otrzymał dowództwo sił amerykańskich w rejonie Morza Śródziemnego, z tytułem zastępcy Naczelnego Dowódcy Sojuszu w regionie Morza Śródziemnego. W latach 1946–1948 pełnił funkcję przedstawiciela armii Stanów Zjednoczonych w komitecie sztabu wojskowego Organizacji Narodów Zjednoczonych. W 1948 roku objął dowództwo nad siłami amerykańskimi na Karaibach, a w 1949 roku został mianowany zastępcą szefa sztabu ds. administracji pod kierownictwem ówczesnego szefa sztabu Armii Stanów Zjednoczonych, gen. Josephem Collinsem.
Wojna koreańska thumb|240px|left|Naszywka naramienna 8 Armii