Kaplica Świętych Apostołów Filipa i Jakuba Mniejszego (, ), znana jako il-kappella tal-Prepostu – rzymskokatolicka kaplica w przysiółku Tal-Balal, będącym administracyjnie częścią miejscowości San Ġwann na Malcie. Budynek znajduje się przy Triq tal-Prepostu, drodze łączącej San Ġwann z Naxxar.
Historia 18 października 1732 rektor kolegiaty św. Heleny w Birkirkarze ks. Ġużepp Gaspare Vassallo notarialnie przyrzekł zbudować kaplicę w dolinie Wied Għomor, i przeznaczył z jego własnej parceli leżącej w pobliżu kościoła św. Rocha w Birkirkarze, kwotę dziewięciu skudów rocznie na jej utrzymanie. Zastrzegł on jednak, że kaplica nie może podlegać archiprezbiterowi bazyliki, lecz jedynie rektorowi kolegiaty i jego następcom.
Budowa kaplicy ukończona została w 1733. Z racji podległości rektorowi () kolegiaty, znana była jako tal-Prepostu, z czasem i dolina, w której kaplica została zbudowana, zaczęła być nazywana Wied tal-Prepostu (Dolina Rektora).
Świątynia otrzymała wezwanie Świętych Apostołów Filipa i Jakuba Mniejszego oraz Dusz Czyśćcowych. Miał służyć posłudze duchowej ludzi mieszkających w wiejskim terenie tax-Xwieki (ta Xeuchi) oraz przysiółka tal-Balal. Fundator zaopatrzył świątynię we wszystkie potrzebne sprzęty liturgiczne, a nawet relikwie świętych patronów. W kaplicy znajdował się w ołtarzu obraz, przedstawiający obu patronów, opisany jako „artystyczny, tak pod względem tematycznym, jak i technicznym”, bardzo zbliżony do prac osiemnastowiecznego malarza Ġannikola Buhagiara.
W 1965 w San Ġwann została ustanowiona samodzielna parafia, i niedługo potem kaplica Świętych Apostołów Filipa i Jakuba znalazła się w jej granicach.
Architektura Wygląd zewnętrzny Fasada kaplicy jest ładna, z centralnym położonymi drzwiami, z prostymi pilastrami po bokach, na których wspiera się niewielki gzyms. Po prawej stronie drzwi wmurowana inskrypcja NON GODE L'IMMUNITA ECCLESIAS.[TICA] (nie daje azylu kościelnego).left|thumb|160px|„NON GODE L'IMMUNITA ESSLESIAS.” Ponad nimi kwadratowe okno, jedyne naturalne źródło światła w kaplicy. Fasada okolona jest dwoma niewymuślnymi pilastrami; całość wieńczy niezdobiony gzyms. Wyższy poziom ograniczają dwa prostokątne słupki z ozdobnym elementem w kształcie kropli. Pomiędzy nimi dzwonnica typu bell-cot ze spływami wolutowymi. Na jej szczycie kamienny krzyż. Po bokach prosta forma przypory, z dachu wystają kamienne rynny do odprowadzania wody opadowej.
Wnętrze Wewnątrz kaplica ma kształt prostokąta, z kolebkowym sklepieniem oraz podłogą z płyt kamiennych. Na granicy sklepienia i ścian biegnie wokół prosty gzyms.
Jedyny ołtarz znajduje się w płytkiej apsydzie. Obraz tytularny nad nim wiszący jest kopią oryginalnego, który znajduje się w miejscowym kościele parafialnym. Malowidło przedstawia obu świętych patronów kościoła, apostołów Filipa i Jakuba Mniejszego, koronowanych przez anioły. U stóp świętych dusze czyśćcowe proszące o modlitwę.
Kaplica dziś Budynek przez długi czas był wykorzystywany jako magazyn. W roku 2000 został odrestaurowany i ozdobiony przyzwoitym placem z przodu fasady. Trzy razy do roku odprawiane są tam msze święte dla stowarzyszenia absolwentów Lyceum, okazjonalnie urządzane są wystawy sztuk pięknych.
Ochrona dziedzictwa kulturowego Budynek kaplicy umieszczony został 27 sierpnia 2012 na liście National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands pod nr. 00784.
Przypisy
Kaplica św. Filipa i św. Jakuba Kategoria:Kaplice na Malcie Kategoria:Kościoły rzymskokatolickie na Malcie Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Filipa Apostoła Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Jakuba Mniejszego Apostoła