Małgorzata Maria Filip (ur. 11.09.1966 r.) – profesor nauk farmaceutycznych, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu farmakologii i neurobiologii. Członek korespondent Wydziału Lekarskiego Polskiej Akademii Umiejętności oraz członek korespondent Wydziału Nauk Medycznych Polskiej Akademii Nauk od 2019 roku.
Od 1995 roku zatrudniona w Instytucie Farmakologii PAN (obecnie Instytut Farmakologii im. Jerzego Maja PAN) na stanowiskach naukowych, a od 2006 r. kierownik Pracowni Farmakologii Uzależnień (obecnie Zakład Farmakologii Uzależnień). W latach 2017-2025 członek dyrekcji Instytutu (z-ca dyrektora ds. naukowych i dyrektor) oraz redaktor naczelna Pharmacological Reports. W latach 2009-2015 była kierownikiem Katedry Toksykologii na Wydziale Farmaceutycznym Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego; od 2011 roku do zakończenia pracy na uczelni zajmowała stanowisko profesora zwyczajnego UJ
Doktoryzowała się (biologia medyczna, Instytut Farmakologii PAN; cum laude) w 1995 roku na podstawie pracy zatytułowanej Własności farmakologiczne nowych pochodnych benzotriazolu - potencjalnych antagonistów receptorów 5-HT1a. Habilitację (nauki farmaceutyczne, Wydział Farmaceutyczny UJ CM) uzyskała dziesięć lat później na podstawie rozprawy pt. Ligandy receptorów serotoninowych (5-HT)2 jako potencjalne środki farmakoterapeutyczne w uzależnieniu od kokainy. Odbyła dłuższe staże zagraniczne w USA (post doc; University of Teksas Medical Branch, Medical University of South Carolina) oraz wizyty studyjne (Instytut Karolinska, Uniwersytet w Norymberdze-Erlangen, Uniwersytet w Ferrarze). W 2001 ukończyła specjalizację z farmacji aptecznej.Tytuł profesora nauk farmaceutycznych nadano jej w 2010 roku. Wypromowała 11 doktorów (opiekun 2 kolejnych doktorantów), pod jej opieką naukową powstało 5 habilitacji.
Autorka przeszło 250 publikacji naukowych, 17 rozdziałów w wydawnictwach (Humana Press, Springer Science, Springer, Cambridge University Press, Nova Biomedical) oraz zgłoszenia patentowego.
Wybrane publikacje naukowe
Dopamine D5 Receptors in Nucleus Accumbens Contribute to the Detection of Cocaine in Rats. J Neurosci., 2000 Differential regulation of the mesoaccumbens circuit by serotonin 5-hydroxytryptamine 5-HT2A and 5-HT2C receptors. J Neurosci., 2001 Hyperlocomotive and discriminative stimulus effects of cocaine are under the control of serotonin 5-HT2C receptors in rat prefrontal cortex. J Pharmacol Exp Ther., 2003 Receptor-receptor interactions within receptor mosaics. Impact on neuropsychopharmacology. Brain Res Rev., 2008 The importance of the adenosine A(2A) receptor-dopamine D(2) receptor interaction in drug addiction. Curr. Med. Chem., 2012 Metabotropic glutamatergic receptors and their ligands in drug addiction. Pharmacology and Therapeutics, 2014 Mitoepigenetics and drug addiction. Pharmacology and Therapeutics, 2014 Oxidative Stress in Neurodegenerative Diseases. Molecular Neurobiology, 2016 Paradoxical antidepressant effects of alcohol are related to acid sphingomyelinase and its control of sphingolipid homeostasis. Acta Neuropathologica, 2017 A2AR-D2R heteroreceptor complexes in cocaine reward and addiction. Trends Pharmacol. Sci., 2018 Molecular changes evoked by the beta-lactam antibiotic ceftriaxone across rodent models of substance use disorder and neurological disease. Neurosci. Biobehav. Rev., 2020 Maternal high-sugar diet changes offspring vulnerability to reinstatement of cocaine-seeking behavior: Role of melanocortin-4 receptors. FASEB J., 2020 Cocaine use disorder: A look at metabotropic glutamate receptors and glutamate transporters. Pharmacology and Therapeutics, 2021 N-acetylcysteine as a new prominent approach for treating psychiatric disorders. Br. J. Pharmacology 2021 Neutral sphingomyelinase mediates the co-morbidity trias of alcohol abuse, major depression and bone defects. Molecular Psychiatry 2021
Profesor Małgorzata Filip zrealizowała 25 projektów badawczych, w tym 7 zagranicznych. Była/jest m.in. kierownikiem lub co-PI grantów NSF-NATO, II Funduszu im. M. Skłodowskiej-Curie NIH-PAN, Swedish Brain Foundation, DAAD-NAWA, MNiSW, MEiN, Naukowej Fundacji Polpharmy, Fundacji Nutricia, NCN (MAESTRO, OPUS) oraz ABM.
Członek panelu ekspertów ERC, NCN oraz FCT; recenzent w wielu międzynarodowych agencjach finansujących badania naukowe.
Członek rad naukowych instytutów PAN.
Członek towarzystw naukowych: Polskie Towarzystwo Farmakologiczne (Zarząd Główny), Polskie Towarzystwo Toksykologiczne, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Polskie Towarzystwo Badań nad Układem Nerwowym, FENS, EBPS.
W uznaniu zasług w popularyzacji wiedzy oraz organizacji cyklicznych kongresów odbywających się w Krakowie została uhonorowana tytułem Ambasadora Kongresów Polskich.
Nagrody, wyróżnienia i odznaczenia 1988, 1989, 1990: Nagroda Primus Inter Pares dla najlepszych studentów Krakowa 1997: Stypendium naukowe NATO/NSF Foundation (USA) 1998: Nagroda Fundacji im. J. J. Supniewskich, Instytut Farmakologii PAN 2003: Fellowship Award, European Congress of Neuropsychopharmacology 2004: Srebrny Krzyż Zasługi za zasługi w pracy naukowej i organizacyjnej 2010: Naukowa Nagroda Zespołowa Wydziału Nauk Medycznych PAN 2013: Indywidualna Nagroda Wydziału Lekarskiego PAU im. Prof. T. Browicza 2015: Indywidualna Nagroda PAU im. Mikołaja Kopernika w dziedzinie medycyny 2018: Tytuł Ambasadora Kongresów Polskich dla osoby aktywnie zaangażowanej w pozyskiwanie międzynarodowych wydarzeń do Polski 2020: Złoty Krzyż Zasługi za zasługi w działalności na rzecz rozwoju nauki 2022: Członek AcademiaNet (z rekomendacji Rady NCN) 2025: Zespołowa Nagroda Prezesa Rady Ministrów w zakresie działalności naukowej Od 2021 roku znajduje się na liście 2% najczęściej cytowanych naukowców na świecie, opracowanej przez Stanford University we współpracy z Elsevier i SciTech Strategies.
Przypisy
Kategoria:Członkowie korespondenci PAN Kategoria:Polscy farmaceuci Kategoria:Polscy farmakolodzy Kategoria:Laureaci Nagrody Naukowej im. Mikołaja Kopernika w dziedzinie medycyny Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1966 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Pracownicy Instytutu Farmakologii im. Jerzego Maja PAN