Franciszek Żukowski (ur. 9 września 1890 w Różanie, zm. wiosną 1966 w Cardiff) – żołnierz armii rosyjskiej, Wojska Polskiego na Wschodzie, oficer Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodził się w rodzinie Ignacego i Marii z Żukowskich. W 1912 wcielony do armii rosyjskiej i w jej szeregach wziął udział w I wojnie światowej. W styczniu 1918 w Płoskirowie wstąpił do oddziału tworzonego w ramach Wojska Polskiego na Wschodzie. Po jego rozbrojeniu, już w ramach III Korpusu Polskiego, organizował kompanię karabinów maszynowych. Potem przewoził materiały i pieniądze z Moskwy do Kijowa i Charkowa. Po rozformowaniu korpusu, wstąpił do Legii Oficerskiej 4 Dywizji Strzelców Polskich. Po reorganizacji, wyznaczony został na stanowisko dowódcy plutonu w 14 pułku strzelców polskich.
Od 1919 służył w odrodzonym Wojsku Polskim. Był dowódcą 8 kompanii 29 pułku Strzelców Kaniowskich. W czasie ataku na wieś Bogdinoje, na szosie Luszki-Dzisna 9 VI będąc d-cą 8 kompanii śmiałym atakiem uderzył na tyły umocnionej linii bolszewików i z własnej inicjatywy poprowadził biorąc jeńców i zdobywając 4 karabiny maszynowe. Podobną inicjatywę wykazał w ataku na wieś Zeretwiankę. Zaskoczył nieprzyjaciela wziął jeńców i dalsze trzy km i pierwszy wdarł się do wioski. Był dwukrotnie ranny. Za bohaterstwo w walce odznaczony został Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Latem 1920 mianowany dowódcą batalionu i 25 sierpnia tego roku awansowany na stopień kapitana.
Po zakończeniu działań wojennych pozostał w zawodowej służbie wojskowej. 3 maja 1926 został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 lipca 1925 i 50. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W kwietniu 1928 został przeniesiony z 29 pp do 51 pułku piechoty Strzelców Kresowych na stanowisko kwatermistrza. We wrześniu 1930 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Ciechanów. W marcu 1932 został zatwierdzony na stanowisku komendanta PKU Ciechanów. W 1938 został przeniesiony w stan spoczynku i zamieszkał w Poznaniu.
W 1939 zgłosił się na ochotnika do Wojska Polskiego. Przez wiele lat był uważany za zaginionego lub zmarłego w 1940 w ZSRR. Prywatne badania pomogły odnaleźć jego grób na cmentarzu Western Cemetery, sekcja J, grób nr 91 w Cardiff Wielka Brytania. Właścicielem grobu był leżący obok podpułkownik Ludwik Wilczyński. Obaj panowie służyli razem w czasie wojny bolszewickiej w 29 pułku strzelców kaniowskich. Major swoje życie powojenne spędził w Cardiff mieszkając w skromnych warunkach wśród ówczesnej emigracji bez kontaktu z rodziną która pozostała w Polsce.
W 1923 zawarł związek małżeński z Marią z Kiełczewskich i miał dwoje dzieci: Alinę – ekonomistkę oraz Jacka – dziennikarza.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1087 – 28 lutego 1921 Krzyż Walecznych trzykrotnie Medal Niepodległości – 25 stycznia 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”) Złoty Krzyż Zasługi – 1938 „za całokształt zasług w służbie wojskowej” Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Komendanci uzupełnień II Rzeczypospolitej Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze III Korpusu Polskiego w Rosji 1917–1918 Kategoria:Kwatermistrzowie 51 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych Kategoria:Oficerowie 29 Pułku Strzelców Kaniowskich Kategoria:Oficerowie 14 Pułku Strzelców Polskich (AP we Francji)