Strzępiak najeżony (Inocybe hirtella Bres.) – gatunek grzybów należący do rodziny strzępiakowatych (Inocybaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Inocybe, Inocybaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Giacomo Bresàdola w 1884 r. Synonimy: Inocybe hirtella f. bispora Kühner 1955 Inocybe hirtella var. bispora Kuyper 1986 Inocybe hirtella var. paupera F.H. Møller 1945 Inocybe langei f. bispora J.E. Lange 1938 Nazwę polską podał Andrzej Nespiak w 1990 r.
Morfologia Kapelusz Średnica 1–3 cm, początkowo dzwonkowato-wypukły, potem płaski z niewielkim garbkiem. Brzeg cienki, prosty, lub bardzo słabo podgięty, prążkowany. Powierzchnia sucha, gładka, lub delikatnie włókienkowata albo łuseczkowata, o barwie od żółtawej z oliwkowobeżowym odcieniem do ochrowocytrynowej, na środku zwykle ciemniejsza – brązowa. Blaszki Zatokowato wycięte lub prawie wolne, cienkie, z blaszeczkami. Początkowo beżowe lub żółtawe, potem brudnoszare lub jasnobrązowe. Ostrza białawo orzęsione. Trzon Wysokość 2–5 cm, grubość 0,3–0,5 cm, walcowaty, cienki. Pod powierzchnią gleby posiada wyraźną, nieobrzeżoną bulwkę pokrytą białą grzybnią. Pod kapeluszem oszroniony. Powierzchnia o barwie od białej do jasnoochrowej z delikatnym różowawym lub ochrowym odcieniem, tylko bulwka jest biała. Miąższ Białawy, czasem nad blaszkami ze szklistą strefą. Bez wyraźnego smaku, w trzonie o zapachu gorzkich migdałów. Cechy mikroskopowe Zarodniki migdałkowate, 9,5–12 × 5–6,5 µm, z dzióbkiem i gutulami. Podstawki maczugowate, o wysokości 25–30 × µm, zazwyczaj 2–sterygmowe. Cheilocystydy, pleuroctstydy i kaulocystydy w postaci metuloid, o butelkowatym lub wrzecionowatym kształcie i wymiarach 45–70 × 11–20 µm. Na szczycie posiadają liczne kryształki. Pod działaniem amoniaku żółkną.
Występowanie i siedlisko Znane jest występowanie strzępiaka najeżonego w Europie, Ameryce Północnej, Japonii i Korei Południowej. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. podano 5 stanowisk. Więcej stanowisk i bardziej aktualnych podaje internetowy atlas grzybów.
Grzyb mykoryzowy. Rośnie na ziemi w lasach liściastych i mieszanych, zwłaszcza w towarzystwie olch, brzóz, grabów, leszczyny, buków, topoli, dębów, lip.
Przypisy Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, .
Andrzej Nespiak, Grzyby. Tom XIX. Strzępiak (Inocybe), Warszawa – Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Marie Curie Skłodowskiej, 1990, .
Kategoria:Strzępiakowate Kategoria:Mykobiota Polski