Adam Nidzgorski (ur. 27 lutego 1933 w Cormeilles-en-Parisis, zm. 16 lutego 2025 w Marsylii) – polski malarz, jogin, propagator sportu i wykładowca. Od 1971 r., oprócz polskiego, posiadał również obywatelstwo francuskie.

Jego prace znajdują się w największych światowych kolekcjach związanych ze sztuką Art brut oraz w wielu muzeach w Polsce i na świecie; w tym jako wystawa stała eksponowane są na stronie Muzeum Stadshoffe w Zwolle w Holandii, Muzeum Art Brut w Villeneuve d’Ascq – Dar Aracine’a, Muzeum de Navarre w Pampelunie w Hiszpanii, Centre de la Création-Franche w Bègles we Francji.

Młodość Jego ojciec – Piotr Nidzgorski urodził się 16 maja 1901 r. w Bonkowie (okolice Mławy), matka – Józefa Słotwińska urodzona 27 marca 1906 r. w Krzywkach Bratkach, również w okolicach Mławy. Na przełomie lat 1929/30 wyemigrowali do Francji, tam na świat 27 lutego 1933 roku przyszedł ich syn – Adam.

W latach 1946–1951 uczył się w Liceum Polskim w Paryżu, założonym przez polskiego historyka literatury i dyplomatę Zygmunta Lubicza-Zaleskiego, w 1951 roku otrzymał za pośrednictwem ambasadora Polski w Paryżu, Jerzego Putramenta, stypendium i wyjechał do Warszawy, gdzie do 1954 roku studiował w Akademii Wychowania Fizycznego.

Przyczyniał się do popularyzacji dżudo (trenowany wcześniej przez Mikonosoke Kawaishiego – japońskiego mistrza (7 Dan) judo i jujutsu oraz Shozo Awazu (9 Dan), którzy kierowali rozwojem judo we Francji). Nidzgorski prowadził pierwsze zajęcia, pokazy, turnieje z tego zakresu wraz ze swoim kolegą ze szkolnej ławy z Francji – Henrykiem Gielcem, za co został po wielu latach uhonorowany złotą odznaką Polskiego Związku Judo (nr. 1121, z 9.05.2019 roku).

Z relacji Adama Nidzgorskiego

W Polsce przebywał do 1956. Od 1957 przez dziesięć lat pracował jako profesor Wychowania Fizycznego w École Supérieure d'Éducation Physique w Tunisie w Tunezji. Tam poznaje Nicole Monaco – absolwentkę Ecole des Beaux-Arts, dzięki której jako samouk zaczął malować.

Malarstwo wypowiedź Jeana Dubuffeta o twórczości Nidzgorskiego:http://www.autfestiwal.pl/wystawy.html [dostęp: 28-01-2020]

Wystawy (wybór) 1965 – Galerie des Arts (Tunis, Tunezja) (Wystawa Wraz Z Nicole Monaco, Oraz Marcelem Ottavy) 1966 – Galerie Municijal de Tunis, Tunezja (Ogólnonarodowa Wystawa Malarzy Tunezyjskich) 1967 – Galerie des Arts, Tunezja 1969 – Centrum Uniwersyteckie w Paryżu – Jean Sarailh, Francja 1969 – Avec le Groupe Concordance (Dans Plusieurs Villes, Francja) 1970 – Centre Cultural, Neuilly - Sur-Marne, Francja, Pierwsza Wystawa Grupy „Concordence” 1971 – Centre Cultural Bobigny, Francja Wraz Z Grupą „Concordence” 1972 – Centre Culturel Fontenay-Sur-Bois, Francja Wraz Z Grupą „Concordence” 1974 – Galerie Daberkof (Frankfurt Nad Menem, Niemcy) 1992 – Biennalle Internionale Du Pastel (Saint-Quentin, Francja) 1992 – Musee de la Creation Franche (Begles, Francja) 1993 – Galerie Aparte (Lozanna, Szwajcaria) 1993 – Galerie Hamer (Amsterdam, Holandia) 1995 – Stadhof Museum (Zwolle, Holandia) 1995 – Halle St Pierre (Paryż, Francja) 1998 – Outsider Art Fair (Nowy Jork, USA) 2002 – Theatre Athanor Scene Nationale (D'albi, Francja) 2003 – Musee Internationale D'art Naïf (Nicea, Francja) 2003 – Galerie Municipale de la Ville De Sfax (Tunezja) 2004 – Festival Art et Dechirure (Rouen, Francja) 2004 – Exposition Collective A Wladimir-Jaroslaw, (Moskwa, Petersburg, Rosja) 2006 – Atelier Dessins Cave Du Logie Neuf (Allauch, Marsylia) 2006 – International Guidance System Visionary Art Tour USA (USA) 2014 – Musee de Laval (Francja) 2014 – Galerie Hedi Turki Sidi Bou Saïd (Tunezja) 2015 – Dans Ma Ville Natale A L'hôtel De Ville Cormeilles En Parisis Francja 2016 – Bibliotheque Panizi (Reggio Nell’emilia, Włochy) 2018 – Galerie Rizomi (Parma, Włochy) 2020 – Galerie Polysemie (Marsylia, Francja). 2023 – Galerie Alter Wiehrebahnhof (Freiburg, Niemcy)

Wystawy i prezentacje w Polsce Pierwsza wystawa twórczości Nidzgorskiego w Polsce została przygotowana przez Klub Międzynarodowej Prasy i Książki Ruch - „Ściana Wschodnia” w 1973 roku, następna oficjalna prezentacja sztuki twórcy odbyła się dopiero w 2008 roku w Białostockim Teatrze Lalek (pokazano kilkadziesiąt prac). W kolejnych latach prace artysty pokazywało Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, płocka galeria „Oto ja” (2009), poznańska galeria Tak (2010), Muzeum Śląskie w Katowicach (2012), Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie (2017), Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy (2019).

Życie prywatne 16 stycznia 1960 roku ożenił się z urodzoną w Tunezji Catheriną Vincentelli. Małżeństwo nie miało dzieci, opiekowało się natomiast dwoma chłopcami oraz dziewczynką z Beninu. Swojej żonie poświęcił książkę – dialog „Lettre à Catherine (Errances nostalgique)” – opublikowaną po jej śmierci w kilku krajachhttp://absolwenci-awf-warszawa.pl/posluchac-podyskutowac/[dostęp: 28-01-2020].

Nagrody i wyróżnienia 1987 – został kawalerem francuskiego Narodowego Orderu Zasługi 1994 – otrzymał pierwszą nagrodę miasta Saint-Quentin za pracę w pastelu olejnym

Publikacje i materiały źródłowe „Adam Nidzgorski – zapatrzenie, regard fixepatrzenie, regar – publikacja Muzeum Śląskiego w Katowicach „Adam Nidzgorski – malarstwo – peinturepatrzenie, regar – publikacja „Galerii Oto Ja” w Płocku ”Adam Nidzgórski – publikacja „Galerii Tak” w Poznaniu Adam Nidzgorski – „Encre de Chine au Calame” – katalog 2016 Adam Nidzgorski – „Encres” – katalog 2016 – katalog 2015 Adam Nidzgorski – „Notes, pensées et aphorismes” Susret s nepripitomljenima: uz izložbu iz zbirki Muzeja iskrenog stvaralaštva u Beglesu: Muzej Mimara, Zagreb, 30.06.-18.07. 2004 „Konteksty” – „Antropologia i historia” - „Adam Nidzgorski – współczesny polski prymitywista?” autor: Alain Bouillet Adam Nidzgorski – „Lettre à Catherine (Errances nostalgique)”, 2009 , (W 2016 roku wydane również w Polsce przez Stowarzyszenie Absolwentów AWF w Warszawie we współpracy z Płockim Ośrodkiem Kultury i Sztuki, oraz Z. Chlewińskim i A. Ciecierską jako „List do Katarzyny”) wywiad dla TVP w październiku 2008 w Warszawie

Przypisy

Linki zewnętrzne

Strona Nidzgorskiego w serwisie ARTSPER

Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Absolwenci polskich uczelni wychowania fizycznego Kategoria:Absolwenci Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie Kategoria:Polscy artyści współcześni Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Narodowym Zasługi (Francja) Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 2025