Minimalnie inwazyjna chirurgia zeza (MISS) – technika chirurgii zeza wykorzystująca nacięcia mniejsze niż w przypadku klasycznego działania chirurgicznego w celu skorygowania wady, minimalizując w ten sposób uszkodzenie tkanki. Technikę tę zasadniczo wprowadził w 2007 szwajcarski okulista Daniel MojonD. S. Mojon: Comparison of a new, minimally invasive strabismus surgery technique with the usual limbal approach for rectus muscle recession and plication. In: Br J Ophthalmol. 91(1), Jan 2007, S. 76–82., po uprzednim opisaniu niniejszej idei w 1994 przez belgijskiego okulistę Marca Gobina w podręczniku w języku francuskimM. H. Gobin, J. J. M. Bierlaagh: Chirurgie horizontale et cycloverticale simultane´e du strabisme. Centrum voor Strabologie, Antwerp 1994..

Wskazania MISS jest techniką, którą można stosować we wszystkich zasadniczych rodzajach chirurgii zeza, takich jak recesje mięśnia prostego, resekcje, zwinięcia, reoperacje, transpozycje, recesje mięśnia skośnego lub zwinięcia oraz szwy regulowane, nawet przy ograniczonej ruchliwości. Wykonanie mniejszych otworów i ograniczona inwazyjność zabiegu zasadniczo umożliwia szybszą rehabilitację pooperacyjną oraz powoduje mniejszy obrzęk i dyskomfort odczuwany przez pacjenta bezpośrednio po zabiegu. Przypuszcza się, iż niniejsza technika może być stosowana jako interwencja ambulatoryjna u wielu pacjentów (głównie dorosłych), którzy w innym przypadku wymagaliby hospitalizacjiD. S. Mojon: Review: minimally invasive strabismus surgery. In: Eye. 29, 2015, S. 225–233.. W badaniu opublikowanym w 2017 udokumentowano mniejszą liczbę powikłań w obrębie spojówek i obrzęków powiek w bezpośrednim okresie pooperacyjnym po zabiegu MISS, w porównaniu do konwencjonalnej chirurgii zeza, a wyniki długoterminowe były podobne w obu grupachGupta P, Dadeya S, Kamlesh, Bhambhawani V: Comparison of Minimally Invasive Strabismus Surgery (MISS) and Conventional Strabismus Surgery Using the Limbal ApproachJ Pediatr Ophthalmol Strabismus. 2017;54:208-215... Kolejną zaletą jest to, że technika MISS może zmniejszać ryzyko niedokrwienia przedniego odcinka u niektórych pacjentów, w szczególności tych cierpiących na oftalmopatię GravesaKushner BJ. Minimally invasive strabismus surgery. Comparison of a new, minimally invasive strabismus surgery technique with the usual limbal approach for rectus muscle recession and plication. Br J Ophthalmol 2007;91:5..

Zasada W MISS chirurg zamiast lupy wykorzystuje mikroskop operacyjny. Zamiast jednego dużego otwarcia spojówki, jak to ma miejsce w przypadku konwencjonalnej chirurgii zeza, wykonywanych jest kilka małych nacięć, w których muszą zostać wykonane główne działania chirurgiczne, obejmujące zazwyczaj szycie. Otwory są wykonywane w miejscu możliwie jak najbardziej oddalonym od rąbka rogówki, w celu zminimalizowania dyskomfortu pooperacyjnego. Pomiędzy dwoma z niniejszych nacięć, czyli otworami wykonywanymi w technice tzw. dziurki od klucza, znajduje się „tunel” wykorzystywany przez chirurga do wprowadzenia narzędzia stosowanego podczas zabiegu na mięśniu gałki ocznejAsproudis I, Kozeis N, Katsanos A, Jain S, Tranos PG, Konstas AG. A Review of Minimally Invasive Strabismus Surgery (MISS): Is This the Way Forward?Adv Ther. 2017;34:826-833.. Po zakończeniu operacji, otwory wykonane w technice dziurki od klucza są zamykane za pomocą szwów wchłanialnych. Te niewielkie nacięcia są po operacji zakrywane powieką. Otwory MISS znacznie zmniejszają częstotliwość i nasilenie powikłań rogówkowych, takich jak na przykład zespół suchego oka i miejscowe ścieńczenie rogówki (dellen) oraz umożliwią wcześniejsze noszenie soczewek kontaktowych. Długoterminowe zalety obejmują uniknięcie nasilonego zaczerwienienia widocznej spojówki oraz zmniejszenie bliznowacenia tkanki okołomięśniowej, ułatwiając tym samym ewentualne konieczne reoperacje.

Wyniki kliniczne Wyniki uzyskane po zastosowaniu MISS, dotyczące pooperacyjnego wyrównania oka, zostały szeroko opisane w jak dotąd ograniczonej literaturze na temat techniki, która w przybliżeniu umożliwia uzyskanie rezultatów takich samych jak w przypadku klasycznej chirurgii zeza. Udokumentowano to na przykład na podstawie porównania 40 dzieci; w grupie, która została poddana minimalnie inwazyjnej procedurze odnotowano jednakże mniejszy obrzęk spojówki i powiek po zabieguP. Gupta, S. Dadeya, Kamlesh, V. Bhambhawani: Comparison of Minimally Invasive Strabismus Surgery (MISS) and Conventional Strabismus Surgery Using the Limbal Approach. In: J Pediatr Ophthalmol Strabismus. 54(4), 1. Jul 2017, S. 208–215.. Za główne zalety techniki MISS powszechnie uznano mniejszy procent powikłań oraz szybszą rekonwalescencjęI. Asproudis, N. Kozeis, A. Katsanos, S. Jain, P. G. Tranos, A. G. Konstas: A Review of Minimally Invasive Strabismus Surgery (MISS): Is This the Way Forward? In: Adv Ther. 34(4), Apr 2017, S. 826–833.. Skuteczność niniejszej techniki wykazano w przypadku chirurgii mięśni odbytnicyP. Merino, I. Blanco Domínguez, P. Gómez de Liaño: Outcomes of minimally invasive strabismus surgery for horizontal deviation. In: Arch Soc Esp Oftalmol. 91(2), Feb 2016, S. 69–73.N. Pellanda, D. S. Mojon: Combined horizontal rectus muscle minimally invasive strabismus surgery for exotropia. In: Can J Ophthalmol. 45(4), Aug 2010, S. 363–367.D. S. Mojon: Minimally invasive strabismus surgery for rectus muscle posterior fixation. In: Ophthalmologica. 223(2), 2009, S. 111–115., a także w przypadku chirurgii mięśni skośnychD. S. Mojon: Minimally invasive strabismus surgery (MISS) for inferior obliquus recession. In: Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol. 247(2), 2009, S. 261–265.. Grupa z Indii przekazała informacje dotyczące pomyślnego wykonania zabiegu MISS u pacjentów z orbitopatią GravesaM. N. Naik, A. G. Nair, A. Gupta, S. Kamal: Minimally invasive surgery for thyroid eye disease. In: Indian J Ophthalmol. 63(11), Nov 2015, S. 847–853..

Wady i potencjalne komplikacje MISS jest techniką bardziej czasochłonną w porównaniu do chirurgii konwencjonalnej. Operacja mięśni poprzez tunel wymaga większego zaangażowania ze strony chirurga. U starszych pacjentów, nacięcia w technice dziurki od klucza mogą ulec rozerwaniu. W przypadku gdy niniejsze rozerwanie obejmuje torebkę Tenona, może to spowodować powstanie widocznej blizny. Nadmierne krwawienie, którego nie można zatrzymać, powoduje powiększenie nacięć, niezbędne do kauteryzacji naczynia krwionośnego. Zazwyczaj można uniknąć konwersji do otworu kończynowego, tak jak w przypadku klasycznej chirurgii zeza. Istnieje jednakże niewielka ilość informacji na temat powikłań charakterystycznych dla techniki MISS.

Przypisy

Linki zewnętrzne The American Academy of Ophthalmology on MISS

Kategoria:Chirurgia Kategoria:Okulistyka