Jakub Antoni Grzegorz Romaszkan, baron herbu własnego (ur. 18 lipca 1843 w Burakówce, zm. 14 czerwca 1922 w Meuer pod Wiedniem) – ziemianin, poseł do austriackiej Rady Państwa.
Życiorys W latach 1855–1862 uczył się w Theresianum w Wiedniu, gdzie uzyskał maturę.
Ziemianin, właściciel od 1857 dóbr Koszyłowce, Popowce, Sadki, w pow. zaleszczyckimHandbuch des Lemberger Sttathalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1857, s. 4243, 577, 597; 1858, s. 393, 457, 475; 1859, s. 427, 493, 513; 1860, s. 435, 501, 521;, a następnie klucza dóbr HorodenkaParlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Romaszkan, Jakób Freiherr von - Parlamentarier 1848-1918 online [22.02.2020], którym zaczął zarządzać jeszcze pod koniec życia swego ojca. Wprowadził w nich uprawę buraków cukrowych i hodowlę nowych ras bydła mlecznego, oraz rozwinął tradycyjne uprawy (kukurydza, chmiel, tytoń)Andrzej Zięba, Gospodarka Romaszkanów w Horodence : karta z dziejów ormiańskiej własności ziemskiej w Galicji i w międzywojennej Polsce. w: Ormianie: historia i kultura - sesja naukowa Szreniawa, 24-25 czerwca 2017, Szreniawa 2017, s. 104-121, .. Modernizując gospodarstwo zbudował rafinerię cukru, browar, fabrykę cykorii i kawy zbożowej, gorzelnię w Horodence a także gorzelnię w Siemakowcach. Założył także stadninę i hodowlę rasowych półarabów. Konie z niej pochodzące nie tylko startowały i wygrywały w wielu gonitwach konnych, ale także stały się zaczątkiem hodowli w wielu stadninach Europy Południowo-Wschodniej. Był rzecznikiem postępu w rolnictwie, w jego wzorowo prowadzonym majątku odbywali praktykę młodzi ziemianie z Galicji. Od 1861 członek a następnie członek (1867-1914) i prezes (1874-1883, 1885-1889) oddziału pokuckiego, w l. 1870-1873 był także członkiem oddziału buczacko-zaleszczyckiego Galicyjskiego Towarzystwa GospodarskiegoHandbuch des Lemberger Sttathalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1861, s. 406; 1862, s. 418; 1863, s. 436; 1864, s. 445; 1865, s. 459; 1866, s. 472; Galizisches Provinzial-Hanbuch für das Jahr 1867, s. 823; 1868, s. 823; 1869, s. 536, 537; Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1870, s. 575, 576; 1871, s. 509, 510; 1872, s. 507, 508; 1873, s. 523, 524; 1874, s. 567; 1875, s. 570; 1876, s. 579, 580; 1877, s. 554, 555; 1878, s. 512, 513; 1879, s. 539, 1880, s. 545, 546; 1881, s. 562; 1882, s. 562; 1883, s. 563, 564; 1884, s. 548; 1885, s. 548; 1886, s. 548; 1887, s. 549; 1888, s. 548; 1889, s. 640; 1890, s. 640; 1891, s. 640; 1892, s. 644; 1893, s. 644; 1894, s. 644; 1895, s. 644; 1896, s. 644; 1897, s. 644; 1898, s. 743; 1898, s. 743; 1900, s. 743; 1901, s. 743; 1902, s. 828; 1903, s. 828; 1904, s. 828; 1905, s. 828;. Organizator wystawy rolniczej w Horodence (1869). Członek Wydziału Okręgowego w Zaleszczykach (1878-1882) i Horodence (1869-1914) oraz delegat na ogólne zgromadzenia (1869-1871) Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego ZiemskiegoGalizisches Provinzial-Hanbuch für das Jahr 1869, s. 506, 510; Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1870, s. 535, 539; 1871, s. 474, 478; 1872, s. 462; 1873, s. 472; 1874, s. 511; 1875, s. 516; 1876, s. 527; 1877, s. 508; 1878, s. 499, 502; 1879, s. 493, 496; 1880, s. 498, 501; 1881, s. 511, 514; 1882, s. 512, 515; 1883, s. 512; 1884, s. 494; 1885, s. 495; 1886, s. 495; 1887, s. 497; 1888, s. 497; 1889, s. 580; 1890, s. 579; 1891, s. 579; 1892, s. 578; 1893, s. 578; 1894, s. 578; 1895, s. 578; 1896, s. 578; 1897, s. 578; 1898, s. 692; 1899, s. 692; 1900, s. 692; 1901, s. 692; 1902, s. 772; 1903, s. 772; 1904, s. 772; 1905, s. 772; 1906, s. 813; 1907, s. 813; 1908, s. 813; 1909, s. 867; 1910, s. 867; 1911, s. 946; 1912, s. 938; 1913, s. 956; 1914, s. 970;. Członek kuratorium niższej szkoły rolniczej w Horodence (1886-1899)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1886, s. 436; 1887, s. 437; 1888, s. 437; 1889, s. 303; 1890, s. 506; 1891, s. 506; 1892, s. 506; 1893, s. 506; 1894, s. 506; 1895, s. 506; 1896, s. 506; 1897, s. 506; 1898, s. 506; 1899, s. 506;. Swoje zyski z majątku inwestował także w innych dziedzinach gospodarki, m.in. 2 latach 1883-1884 otrzymał dwie koncesje na budowę linii kolejowych z Horodenki (do Załucza i Śniatynia). Wiceprezes zarządu kolei Delatyn-Kołomyja-Stefanówka (1906-1908)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1906, s. 807; 1907, s. 807; 1908, s. 807;. Był także członkiem Centralnego Związku Galicyjskiego Przemysłu Fabrycznego.
Członek Krajowego Komitetu dla spraw chowu koni w Galicji (1883-1887)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1883, s. 10; 1884, s. 10; 1885, s. 10; 1886, s. 10; 1887, s. 10;. Członek Powiatowej Komisji Szacunkowej podatku gruntowego w Horodence (1871-1888)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1871, s. 214; 1872, s. 216; 1873, s. 214; 1874, s. 239; 1875, s. 236; 1876, s. 242; 1877, s. 201; 1878, s. 189; 1879, s. 185; 1880, s. 192; 1881, s. 189; 1882, s. 191; 1883, s. 195; oraz zastępca członka Powiatowej Komisji Szacunkowej podatku gruntowego w Zaleszczykach (1871-1876)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1871, s. 219; 1872, s. 221; 1873, s. 218; 1874, s. 243; 1875, s. 240; 1876, s. 246;. W latach 1867–1874, 1876-1891 i 1902-1910 członek Rady Powiatu oraz zastępca członka (1867-1874, 1879-1881) i członek (1886-1891) Wydziału Powiatowego w HorodenceGalizisches Provinzial-Hanbuch für das Jahr 1867, s. 445, 446; 1868, s. 445, 446; 1869, s. 245; Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1870, s. 252; 1871, s. 250, 251; 1872, s. 249, 250; 1873, s. 246, 247; 1874, s. 271; 1877, s. 255; 1878, s. 243; 1879, s. 232; 1880, s. 239; 1881, s. 237, 238; 1882, s. 240; 1883, s. 244; 1884, s. 223; 1885, s. 223; 1886, s. 223, 224; 1887, s. 223, 224; 1888, s. 223, 224; 1889, s. 248, 249; 1890, s. 248, 249; 1891, s. 248, 249; 1903, s. 323; 1904, s. 323; 1905, s. 323; 1906, s. 341; 1907, s. 341; 1908, s. 341; 1909, s. 366;. Członek Rady Powiatu (1869-1873, 1876-1882) oraz członek (1869-1873) Wydziału Powiatowego w ZaleszczykachGalizisches Provinzial-Hanbuch für das Jahr 1869, s. 288; Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1870, s. 293, 294; 1871, s. 292; 1872, s. 283, 284; 1873, s. 282; 1876, s. 312; 1877, s. 290; 1878, s. 277; 1879, s. 267; 1880, s. 271; 1881, s. 272; 1882, s. 274; i członek Okręgowej Rady Szkolnej w Zaleszczykach (1880-1882)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1880, s. 380; 1881, s. 386; 1882, s. 386;. Burmistrz miasta Horodenka (1874-1890)Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1874, s. 28, 1875, s. 27, 1876, s. 27, 1877, s. 308, 1878, s. 294, 1879, s. 284, 1880, s. 288, 1881, s. 290, 1882, s. 292, 1883, s. 296; 1884, s. 275; 1885, s. 275; 1886, s. 275; 1887, s. 275; 1888, s. 275; 1889, s. 303; 1890, s. 303;. Mieszkańcy zarzucali mu w skargach do Wydziału Krajowego liczne nadużycia, niesprawiedliwości i „absolutny, despotyczny rząd”. W rezultacie w kwietniu 1890 roku Wydział Krajowy rozwiązał radę gminną z uwagi na nadużycia finansowe.
Był posłem do austriackiej Rady Państwa VI kadencji (4 grudnia 1884 - 23 kwietnia 1885) i VII kadencji (22 września 1885 - 23 stycznia 1891) wybieranym w kurii I (wielkiej własności ziemskiej) w okręgu wyborczym nr 18 (Kołomyja-Horodenka-Śniatyn-Kosów-Nadwórna)Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848-1918, Warszawa 1996, s. 381, 391. Pierwszy raz został wybrany w wyborach uzupełniających po rezygnacji Mikołaja Krzysztofowicza w 1885. W parlamencie austriackim należał do grupy posłów konserwatywnych - Koła Polskiego. Podczas pobytu w Wiedniu zaprzyjaźnił się ze znanym hulaką i jednocześnie ministrem Oliverem Bacquehem i wraz z nim prowadził bujne życie towarzyskieKazimierz Chłędowski, Pamiętniki, t. 2 Wiedeń (1881-1901), Wrocław 1957, s. 96-97.
Zaangażowanie w działalność polityczną, ale przede wszystkim jego nieostrożna a zarazem mało profesjonalna gra na giełdach – wiedeńskiej i budapesztańskiej spowodowała zubożenie a zarazem zadłużenie właściciela Horodenki. Na początku XX wieku spłaty procentów i sum kredytowych pochłaniały zyski z klucza dóbr. Zagrożony przymusową licytacją w 1912 roku sprzedał majątek braciom Andrzejowi i Kazimierzowi Lubomirskim (transakcja ta wysunęła tę rodzinę pod względem posiadania majątków ziemskich na czoło galicyjskiego ziemiaństwa). W tym okresie rozpadło się także jego małżeństwo, jego żona pozostała w Galicji, sam zaś Jakub związał się z Leopoldyną Rossow i zamieszkał na stałe w Wiedniu, gdzie był właścicielem domu, posiadłości w Sitzenbergu, oraz kolekcji obrazów, w tym portretów rodzinnych. Był także nadal właścicielem dóbr Babińce pod Dźwinogrodem w Galicji.
Odznaczenia Otrzymał order Żelaznej Korony 3 klasy (1873)Reichsraths-Almanach für die Session. [s.l.]: In Commission bei Alfred Hölder, 1885. s. 232. kawaler orderu Franciszka Józefa (1895)Telegramme, "Prager Abendblatt" nr 118 z 24 maja 1895, s. 5. online [22.02.2020].
Rodzina Urodził się w ormiańskiej rodzinie ziemiańskiej pochodzącej z Mołdawii, której potwierdzono szlachectwo 8 lipca 1789. Jego ojcem był Mikołaj Romaszkan (1811-1882) i Teresa z Plohlów. Ożenił się w 1868 z Heleną z Petrowiczów (1850-1938) będąca córką pierwszego burmistrza Czerniowiec Jakuba Petrowicza. Mieli trzy córki: Marię Teresę (1869-1961), żonę Józefa Lasockiego (1861-1931), Joannę Antoninę Stefanię (1870-1940), żonę Juliana Brunickiego (1864-1924), i Annę Franciszkę (ur. 1874), żonę Eduarda StrohschneideraLudwik Korwin, Ormiańskie rody szlacheckie, Kraków 1934, s. 146-147 Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa - wersja elektronicznaPotomkowie Piotra Romaszkana. Adnotacje. - online [19.02.2020]Leon Theodorowicz, Nieco o heraldyce i rodach Ormian polskich, Lwów 1925, s. 14 Śląska Biblioteka Cyfrowa - wersja elektronicznaJakub bar. Romaszkan-Kirkorowicz z Horodenki - M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego - online [22.02.2020].
Przypisy
Zob. też Wiki.Ormianie - Jakub Romaszkan
Kategoria:Galicyjscy ziemianie Kategoria:Polacy pochodzenia ormiańskiego Kategoria:Polscy działacze gospodarczy (zabór austriacki) Kategoria:Członkowie Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego Kategoria:Członkowie Centralnego Związku Galicyjskiego Przemysłu Fabrycznego Kategoria:Członkowie Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu VI kadencji Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu VII kadencji Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Urodzeni w 1843