James Bond – seria powieści i opowiadań, zapoczątkowana w 1953 roku książką Casino Royale przez brytyjskiego pisarza Iana Fleminga. W sumie w latach 1953–1966 wydano dwanaście powieści i dwa zbiory opowiadań jego autorstwa (jedna powieść i jeden zbiór opowiadań zostały opublikowane po jego śmierci w 1964 roku). Akcja stworzonych przez Fleminga utworów rozgrywa się w latach 1951–1964, czyli we współczesnych mu czasach.
Od czasu śmierci Iana Fleminga tworzenie serii o Jamesie Bondzie kontynuowało wielu innych autorów. Niektóre z napisanych po jego śmierci książek były nowelizacjami filmów o Jamesie Bondzie wyprodukowanych przez EON Productions. Pierwszym autorem, który podjął się kontynuacji serii był Kingsley Amis, który pod pseudonimem Robert Markham napisał powieść Pułkownik Sun, jednak po jej wydaniu zrezygnował z dalszego tworzenia książek. Nie licząc dwóch nowelizacji filmów z lat 1977 i 1979 autorstwa Christophera Wooda, sytuacja ta spowodowała najdłuższą w historii serii, bo aż trzynastoletnią, przerwę w tworzeniu nowych powieści.
Dopiero w 1981 roku serię wznowił brytyjski pisarz John Gardner i w latach 1981–1996 napisał czternaście powieści i dwie nowelizacje filmów EON Productions. Po tym, gdy z powodu złego stanu zdrowia musiał zrezygnować z pisania kolejnych książek, jego miejsce zajął amerykański pisarz Raymond Benson. W latach 1997–2002 napisał on sześć powieści, trzy nowelizacje filmów i trzy opowiadania (jako jedyny autor po śmierci Fleminga). Po jego odejściu upłynęło sześć lat, zanim 28 maja 2008 roku, w setną rocznicę urodzin Iana Fleminga, ukazała się kolejna powieść pt. Piekło poczeka, autorstwa Sebastiana Faulksa. Następnie w latach 2011 i 2013 swoje książki wydali kolejno Jeffery Deaver i William Boyd. Dwie najnowsze powieści, które ukazały się w 2015 i 2018 roku, są dziełem obecnego twórcy książek o Jamesie Bondzie – Anthony’ego Horowitza.
Dzieła Iana Fleminga Ian Fleming stworzył postać Jamesa Bonda w lutym 1952 roku, podczas wakacji w swej jamajskiej posiadłości zwanej Goldeneye. Nazwisko agenta 007 zapożyczył od amerykańskiego ornitologa Jamesa Bonda, autora książki Birds of the West Indies (Ptaki Indii Zachodnich), którą posługiwał się – jako ornitolog hobbysta – podczas pobytu w swej willi na Jamajce. W napisanym później liście do żony prawdziwego Bonda stwierdził: "Uderzyło mnie, że to krótkie, nieromantyczne, anglosaskie i do tego bardzo męskie nazwisko było tym, czego potrzebowałem. I tak narodził się drugi James Bond".
Po napisaniu pierwszej powieści zatytułowanej Casino Royale, Fleming dał rękopis do przeczytania poecie i swemu przyjacielowi, Williamowi Plomerowi. Tekst spodobał się mu na tyle, że przesłał jego kopię znanemu wydawcy – Jonathanowi Cape’owi, który pomimo pewnych zastrzeżeń zdecydował się na publikację książki, również ze względu na szacunek, jakim darzył starszego brata Iana, Petera Fleminga, znanego pisarza powieści podróżniczych, którego książki wydawał już od wielu lat.
Powieści Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w PolsceCasino RoyaleCasino Royale13 kwietnia 19531990 (jako Sam chciałeś te karty, czyli Casino Royale)Żyj i pozwól umrzećLive and Let Die5 kwietnia 19541991MoonrakerMoonraker5 kwietnia 19552008Diamenty są wieczneDiamonds Are Forever26 marca 19561988Pozdrowienia z RosjiFrom Russia, with Love8 kwietnia 19571990Doktor NoDr. No31 marca 19581989GoldfingerGoldfinger23 marca 19591990Operacja PiorunThunderball27 marca 19612008Szpieg, który mnie kochałThe Spy Who Loved Me16 kwietnia 19622003 (jako Moja miłość to agent)W tajnej służbie Jej Królewskiej MościOn Her Majesty’s Secret Service1 kwietnia 19631994Żyje się tylko dwa razyYou Only Live Twice16 marca 19642003 (jako Żyjesz tylko dwa razy)Człowiek ze złotym pistoletemThe Man with the Golden Gun1 kwietnia 19651992
Zbiory opowiadań Tytuł polskiTytuł oryginalnyPolskie tytuły opowiadańOryginalne tytuły opowiadańData premieryData premiery w PolsceTylko dla twoich oczuFor Your Eyes OnlyW perspektywie morduFrom a View to a Kill11 kwietnia 19602008Ściśle tajneFor Your Eyes OnlyWskaźnik ukojeniaQuantum of SolaceRyzykoRisicoSpecjał HildebrandaThe Hildebrand RarityOśmiorniczkaOctopussy and The Living DaylightsOśmiorniczkaOctopussy23 czerwca 19662008Własność pewnej damyThe Property of a LadyW obliczu śmierciThe Living Daylights007 w Nowym Jorku007 in New York
Dzieła pozostałych autorów
Kingsley Amis (jako Robert Markham)
Powieści Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w PolscePułkownik SunColonel Sun28 marca 19681996
Christopher Wood
Nowelizacje filmów Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w PolsceUwagi–James Bond, The Spy Who Loved Me1977nie wydanaNowelizacja filmu Szpieg, który mnie kochał (1977)–James Bond and Moonraker1979nie wydanaNowelizacja filmu Moonraker (1979) alt=|mały|Raymond Benson
John Gardner
Powieści Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w Polsce–Licence Renewed1981nie wydana–For Special Services1982nie wydana–Icebreaker1983nie wydana–Role of Honour1984nie wydana–Nobody Lives for Ever1986nie wydana–No Deals, Mr. Bond1987nie wydana–Scorpius1988nie wydana–Win, Lose or Die1989nie wydana–Brokenclaw1990nie wydana–The Man from Barbarossa1991nie wydana–Death is Forever1992nie wydana–Never Send Flowers1993nie wydana–SeaFire1994nie wydana–Cold1996nie wydana
Nowelizacje filmów Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w PolsceUwagi–Licence to Kill1989nie wydanaNowelizacja filmu Licencja na zabijanie (1989)GoldenEyeGoldenEye19951996Nowelizacja filmu GoldenEye (1995) mały|Sebastian Faulks
Raymond Benson
Powieści Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w Polsce–Zero Minus Ten1997nie wydana–The Facts of Death1998nie wydana–High Time to Kill1999nie wydana–DoubleShot2000nie wydana–Never Dream of Dying2001nie wydana–The Man with the Red Tattoo2002nie wydana
Opowiadania Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w Polsce–Blast From the Past1997nie wydane–Midsummer Night’s Doom1999nie wydane–Live at Five1999nie wydane mały|Jeffery Deaver
Nowelizacje filmów Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w PolsceUwagiJutro nie umiera nigdyTomorrow Never Dies19971997Nowelizacja filmu Jutro nie umiera nigdy (1997)Świat to za małoThe World Is Not Enough19992000Nowelizacja filmu Świat to za mało (1999)–Die Another Day2002nie wydanaNowelizacja filmu Śmierć nadejdzie jutro (2002)
Sebastian Faulks
Powieści Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w PolscePiekło poczekaDevil May Care28 maja 20082008
Jeffery Deaver mały|William Boyd
Powieści Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w PolsceCarte BlancheCarte Blanche26 maja 20112012
William Boyd
Powieści Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w PolsceSoloSolo26 września 20132013
Anthony Horowitz
Powieści Tytuł polskiTytuł oryginalnyData premieryData premiery w PolsceCyngiel śmierciTrigger Mortis8 września 20152015–Forever and a Day31 maja 2018nie wydana–With a Mind to Kill17 maja 2022nie wydana
Zobacz też
James Bond James Bond (ornitolog) James Bond (seria filmów) ścieżki muzyczne filmów z Jamesem Bondem
Przypisy
Kategoria:Angielskie cykle literackie