Wyszehradzka Grupa Bojowa lub Grupa Bojowa V4 (EU BG V4) – wielonarodowa grupa bojowa pod dowództwem polskim, pełniąca dyżury bojowe w ramach Europejskich Sił Szybkiego Reagowania w I połowie 2016, II połowie 2019, I połowie 2023 i latach 2024-2025. Składa się z kontyngentów sił zbrojnych członków Grupy Wyszehradzkiej (Czechy, Polska, Słowacja, Węgry) i innych państw (Chorwacji, Litwy, Łotwy i Ukrainy).
Historia W 2004 ministrowie obrony państw członkowskich UE zatwierdzili utworzenie 13 grup bojowych, które od 2007 kolejno obejmowały dyżury bojowe.
Grupa bojowa jest zdolna do podjęcia działań bojowych w ciągu 15 dni (pierwsze 5 dni przeznaczone są na podjęcie decyzji o użyciu sił i zaplanowanie operacji, następnych 10 na rozmieszczenie w rejonie mandatowym), po których miała rozpocząć misję trwającą od jednego do czterech miesięcy, zgodną z rozdziałami VI i VII Karty Narodów Zjednoczonych (dodatkowo mogła współdziałać z siłami ONZ i NATO, gdyby zaszła taka ewentualność).
Dyżur Początek Koniec Dowódca Wystawiająca Państwa uczestniczące EU BG I/2016 01.01.2016 30.06.2016 gen. bryg. Dariusz Górniak 12 BZ Czechy, Polska, Słowacja, Węgry, Ukraina EU BG 2019-2 01.07.2019 31.12.2019 płk Grzegorz Grodzki 6 BPD Chorwacja, Czechy, Polska, Słowacja, Węgry EU BG 2023-1 01.01.2023 30.06.2023 płk Michał Strzelecki 6 BPD Chorwacja, Czechy, Litwa, Łotwa, Polska, Słowacja, Węgry EU BG 2024/2025 01.07.2024 30.06.2025 gen. bryg. Michał Strzelecki 6 BPD Czechy, Polska, Słowacja, Węgry
I dyżur (I-VI 2016) Idea powołania grupy bojowej złożonej z sił państw Grupy Wyszehradzkiej pojawiła się podczas uroczystego szczytu w 2011 z okazji 20 rocznicy powołania grupy. Decyzję podjęto w marcu 2013 i w trakcie szeregu spotkań przedstawicieli państw członkowskich w marcu 2014 podpisano deklaracje dotyczące grupy bojowej i poczyniono szczegółowe ustalenia względem liczebności i struktury organizacyjnej. Ponadto do udziału w grupie bojowej została zaproszona Ukraina.
Państwem ramowym, podobnie jak w przypadku poprzednich grup bojowych UE z udziałem Sił Zbrojnych RP, została Polska. Oznaczało to, że większość składu grupy bojowej, w tym trzon, czyli batalion piechoty zmotoryzowanej na KTO Rosomak, została wydzielona przez jednostki polskie. Wiodącą rolę pełni 12 Brygada Zmechanizowana ze Szczecina (Dowództwo Sił (FHQ) i batalion manewrowy), Dowództwo Operacji (OHQ) stworzono na bazie Centrum Operacji Lądowych – Dowództwo Komponentu Lądowego w Krakowie.
Proces formowania EU BG I/2017 trwał trzy lata: w pierwszym roku prowadzono prace planistyczne, w drugim szkolenia w ramach grup narodowych, w trzecim szkolenia wielonarodowe, zakończone 21 listopada 2015 oficjalną certyfikacją całej GB podczas ćwiczeń Common Challenge-15.
Grupa Bojowa V4 liczyła ponad 3700 żołnierzy. Wkład poszczególnych państw wyglądał następująco: – ok. 1870 żołnierzy Dowództwo Operacji (OHQ) Dowództwo Sił (FHQ) Batalion Manewrowy pododdział rozpoznawczy grupa powietrzna jednostka transportu strategicznego – ok. 730 żołnierzy pododdział logistyczny pododdział medyczny (szpital polowy) – ok. 640 żołnierzy pododdział specjalny pododdział inżynieryjny komórki CIMIC i PSYOPS – ok. 470 żołnierzy pododdział chemiczny – ok. 10-20 żołnierzy jednostka transportu strategicznego (Ił-76)
II dyżur (VII-XII 2019) Po zakończeniu pierwszego dyżuru grupy bojowej rozpoczęto przygotowania do objęcia kolejnego, w II połowie 2019 roku. 15 listopada 2018 do udziału w niej została zaproszona Chorwacja.
Certyfikacja EU BG V4 miała miejsce w trakcie ćwiczeń Common Challenge-19 17 maja 2019. Zakończony został cykl szkoleń, w których główną rolę pełniła 6 Brygada Powietrznodesantowa, stanowiąca jednostkę ramową, wystawiającą trzon grupy (FHQ i batalion manewrowy). W skład batalionu manewrowego (piechoty zmotoryzowanej) wchodziły: 2 kompanie szturmowe kompania piechoty kompania moździerzy kompania łączności kompania logistyczna zespół zabezpieczenia medycznego taktyczny zespół kontroli obszaru powietrznego.
III dyżur (I-VI 2023) Jeszcze przed rozpoczęciem drugiego dyżuru bojowego EU GB V4, w trakcie spotkania ministrów obrony państw Grupy Wyszehradzkiej w czerwcu 2019 podjęta została decyzja o powołaniu kolejnej grupy bojowej w 2023. Dyżur grupy bojowej został wyznaczony na pierwszą połowę 2023, trzon BG V4 ponownie stanowiły jednostki 6 Brygady Powietrznodesantowej, Dowództwo Operacji (OHQ) sformowano na bazie Centrum Operacji Lądowych – Dowództwo Komponentu Lądowego. Oprócz Polski, Czech, Słowacji i Węgier grupę bojową współtworzyły Chorwacja, Litwa i Łotwa.
IV dyżur (VII 2024 – VI 2025) Na początku 2024 władze Polski zaakceptowały prośbę wystosowaną Josepa Borrella, wysokiego przedstawiciela Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, o wystawienie dodatkowej grupy bojowej w ramach systemu dyżurów UE ze względu na wystąpienie luki w latach 2024 i 2025. Ze względu na brak zaangażowania innych państw w tę inicjatywę WPBiO dyżur zaplanowano na 12 miesięcy, w odróżnieniu od poprzednich 6-miesięcznych - od 1 lipca 2024 do 30 czerwca 2025 r.
Z powodu wyjątkowo krótkiego czasu przygotowania do realizacji działań trzon grupy bojowej oparto ponownie na 6 Brygadzie Powietrznodesantowej. Batalion manewrowy utworzono na bazie 18 batalionu powietrznodesantowego, oprócz jednostek 6 BPD do udziału skierowano żołnierzy z 2 Pułku Saperów, 12 Dywizji Zmechanizowanej, Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, Żandarmerii Wojskowej i Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych. Grupa bojowa liczyła łącznie ok. 2300 żołnierzy, większość sił stanowił jednostki z Polski, Czechy wystawiły pododdział zabezpieczenia medycznego, Słowacja jednostkę śmigłowców, Węgry były odpowiedzialne za strategiczny transport powietrzny.
Zobacz też Grupa Bojowa I/2010 Weimarska Grupa Bojowa
Przypisy
Kategoria:Grupa Wyszehradzka Kategoria:Grupy Bojowe Unii Europejskiej Kategoria:Wielonarodowe formacje wojskowe